InterviewMarcia Luyten, Máxima-biografe

Máxima-biografe Luyten: Koningin is ontwapenend en toch controlerend

Koningin Máxima tijdens het interview met Matthijs van Nieuwkerk.  Beeld ANP
Koningin Máxima tijdens het interview met Matthijs van Nieuwkerk. Beeld ANP

Het was Máxima op haar best. Máxima-biografe Marcia Luyten heeft maandagavond genoten van het even ‘professionele’ als ‘dappere’ televisie-interview.

“Máxima is een natural voor de camera”, zo reageert journaliste Marcia Luyten op het interview met koningin Máxima door Matthijs van Nieuwkerk. “Ze is charismatisch, professioneel, weet tegelijkertijd het gesprek te controleren, en toch ontwapenend te zijn. Hier is ze gewoon heel goed in. Ik hou niet zo van scoreborden, maar ik denk echt dat ze vet in de plus is geschoten dankzij dit interview.”

Van Luytens hand verscheen vorige maand het eerste deel van een biografie, Máxima Zorreguieta. Moederland getiteld, over de jongere jaren van Máxima. Dat het interview veel ging over persoonlijke zaken en minder over de inhoud van Máxima’s werk voor tal van instanties vond Luyten allesbehalve een minpunt. “Ik vond het juist wel fijn dat er nu zo’n grote rol voor het persoonlijke was in dit gesprek. Bij eerdere uitzendingen over haar kwamen steeds haar werkzaamheden uitgebreid aan bod”, zegt Luyten.

Dapper

“Máxima praat niet snel over haar persoonlijke leven. Maar ook daarover bleef ze in controle, terwijl ze het tegelijkertijd wel aandurft om emotioneel te worden. Dat vind ik echt dapper van haar: dat ze wel spreekt over de zelfdoding van haar zus Ines, over haar vader en over de afwezigheid van haar vader en moeder op de bruiloft.

“Ze heeft de gave om ook van tevoren doorgenomen antwoorden naturel te brengen, met precies de juiste timing en intonatie. Denk maar aan haar uitspraak tijdens de bekendmaking van haar verloving over Willem-Alexanders uitglijder: ‘Het was een beetje dom’. Ook die was niet spontaan, maar van tevoren besproken. Daarmee wist ze zelfs de meest verstokte republikeinen voor zich te winnen.”

Griekenlandreis

Toch lieten volgens Luyten zowel Máxima als Van Nieuwkerk steekjes vallen toen het gesprek ging over de heikele kwestie die het imago van het koningshuis volgens peilingen schade heeft toegebracht: de (afgebroken) vakantie naar Griekenland, in oktober.

Luyten: “Je kon zien dat dit was doorgesproken, het was meer woordvoering dan een reactie ter plekke: ‘Het was een inschattingsfout’; ‘het was code geel in Griekenland’, ‘het was niet verboden’. Wat daar ontbrak, was een ontboezeming, als ‘We hebben elkaar aangekeken en ons afgevraagd: hoe hebben we nou zo stóm kunnen zijn?’. En Matthijs van Nieuwkerk heeft niet de vraag gesteld, of hij is eruit geknipt, dat kan ook natuurlijk: ‘Maar jullie hebben heel goede adviseurs, hadden de Rijksvoorlichtingsdienst en Mark Rutte jullie nou echt niet gewaarschuwd?’”

Twijfel

Als biografe heeft Luyten geen toestemming om zelf Máxima te interviewen, al heeft de RVD wel te kennen gegeven dat de dienst er ‘geen bezwaar’ tegen heeft dat ze met mensen uit haar omgeving praat. Stiekem had ze wel gehoopt op méér vragen als ‘waarover hebt u nou echt zwaar getwijfeld’? “Ik snap heel goed de beperkingen die voor Máxima meespelen, maar ik heb natuurlijk de opdracht om in mijn boek daar wel op in te gaan.”

In de korte filmpjes die van tevoren waren vrijgegeven, had Luyten al tot haar vreugde gezien dat Van Nieuwkerk haar boek had meegenomen voor het gesprek. Op 12 mei twitterde Luyten een vooraf gepubliceerde foto: “Daar, op die tafel”. Inderdaad lag daar het boek, maar Máxima zei tijdens het interview dat ze dat niet gelezen had.

Daarover is Luyten niet teleurgesteld: “Ik weet niet of ze het echt niet heeft gelezen. Maar ik had wel verwacht dat ze dat zou zeggen, want dan hoeft ze er zich ook niet toe te verhouden. Er staan natuurlijk ook dingen in die niet zo leuk voor haar zijn, als ze het niet heeft gelezen hoeft ze daar niet op te reageren.”

Vrijzinnige opvoeding

Het gesprek met Van Nieuwkerk ging ook over de opvoeding van de drie prinsessen. Denkt Luyten, afgaande op wat de koningin daarover vertelde, dat Máxima de waarden van haar eigen opvoeding overbrengt op de prinsessen? “Máxima is wel vrijzinnig opgevoed. Zeker voor Argentijnse begrippen kreeg ze bijvoorbeeld goed de gelijkwaardigheid van man en vrouw mee.

“Maar Máxima is zeker niet vrij opgevoed, ze kreeg niet te horen: ga er maar op uit en ontdek maar. Ze moest voldoen aan best strenge eisen en hoge verwachtingen. Ik denk dat Máxima minder streng is voor haar eigen kinderen. Fantastisch dat ze over Alexia zei: ‘Ze moet het helemaal zelf weten als ze timmerman wil worden’.”

Lees ook:

Kijker krijgt openhartige en emotionele Máxima te zien

Het zou een ‘openhartig gesprek’ worden, was beloofd. En dat werd het ook, binnen de grenzen van protocol en ministeriële verantwoordelijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden