Majesteitsschennis

Máxima beledigen is nog steeds strafbaar, maar niet meer zo erg

De koningin werd beledigd door een man in Utrecht, nadat die een bekeuring had gekregen. Beeld ANP

Het was vijf jaar, nu is de straf maximaal vier maanden cel. Ook voor R. van den B. geldt: leden van het Koninklijk Huis beledig je niet ongestraft.

Hij hield zich aanvankelijk gedeisd, terwijl anderen stampij begonnen te maken toen politieagenten half oktober vorig jaar iemand in een winkelcentrum in Utrecht op de bon slingerden. Maar nadat de hoogte van de bijbehorende boete (104 euro) ter sprake was gekomen, maakte R. van den B. het plotseling wel erg bont. “Dat geld gaat via de belasting naar de koningin, die dochter van een moordenaar”, begon hij zijn tirade, verwijzend naar koningin Máxima. Aangevuld met een aantal vreselijke verwensingen aan haar adres.

De waarschuwingen van de agenten dat het beledigen van de koningin strafbaar is, mochten niet baten. Ook in de politieauto en op het bureau bleef Van den B. schelden en tieren over die ‘moordenaarsdochter, aan wie ons belastinggeld wordt verkwanseld’. Gisteren werd de zaak van de 62-jarige man behandeld in de rechtbank in Utrecht. Hij stond, zonder zelf aanwezig te zijn, terecht voor majesteitsschennis: het beledigen van een lid van het koninklijk huis of van bevriende staatshoofden.

Van den B. mag niet mopperen over de timing, want de maximale strafeis is nog maar recent behoorlijk ingeperkt. Op het moment dat hij de koningin schoffeerde, hing hem nog een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar of een geldboete tot 20.500 euro boven het hoofd. Maar per 1 januari van dit jaar is dat maximum flink teruggeschroefd: niet meer dan vier maanden brommen of een boete van 4100 euro. Daarmee is de strafmaat van het schofferen van de koning of koningin gelijkgesteld aan die voor het beledigen van een ambtenaar in functie. Voor Van den B. gelden de nieuwe regels. 

 Een inbreuk op de vrijheid van meningsuiting

Het beledigingsverbod geldt ook voor bevriende staatshoofden, wat een ruime interpretatie kent. Dat bleek in maart 2016, toen de Duitse komiek Jan Böhmermann onder het mom van satire de draak stak met de Turkse president Erdogan in een beledigend gedicht. Die haalde vervolgens een vergelijkbare Duitse variant op de wet van majesteitsschennis van stal en pleitte voor vervolging van de komiek. De oosterburen maakten niet lang daarna gehakt van de wet, om misbruik te voorkomen.

Naar aanleiding daarvan stelde D66-kamerlid Kees Verhoeven in 2016 voor om de wet ook in Nederland af te schaffen, ook omdat hij de wet gedateerd vond en een inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. Burgers en ook journalisten en cartoonisten moeten ongestraft  ‘acceptabele’ kritiek op het koninklijk huis kunnen hebben. In 2018 vroeg een journalist van de Britse krant The Guardian zich nog af hoe het kan dat een liberaal land als Nederland nog zo’n hoge strafeis hanteert voor het beledigen van het koningshuis.

“Maar de koning kan zich niet publiekelijk verdedigen”, zegt Pieter Verhoeve, burgemeester van Gouda en voorzitter van de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen. Hij was destijds tegen de strafvermindering, die uiteindelijk in maart vorig jaar door de Eerste Kamer kwam. “De koning vervult nog altijd een belangrijke symbolische positie en heeft er ook niet zelf voor gekozen. Hij moet beschermd worden.”

Volgens het Openbaar Ministerie waren er in 2017 twee strafzaken voor majesteitsschennis, in 2018 geen en in 2019 vier. Van den B. moet het in ieder geval doen met een taakstraf van veertig uur, zo sprak de politierechter gistermiddag in Utrecht.

Lees ook:

Lid van het koningshuis én een eigen carrière: het is vragen om problemen

Achter de vraag of koningin Máxima nou wel of niet met de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman kon afspreken schuilt een dieper probleem. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden