Vijf vragenZerocovidbeleid

Marion Koopmans: ‘Vroeg of laat zal China de teugels moeten laten vieren’

Gezondheidswerkers komen tests afnemen in een Pekingse wijk in lockdown. Beeld Getty Images
Gezondheidswerkers komen tests afnemen in een Pekingse wijk in lockdown.Beeld Getty Images

China’s zerocovidbeleid leidt tot stevige protesten van de bevolking. Vijf vragen aan Marion Koopmans, viroloog van het Erasmus MC.

Jeroen den Blijker

Waarom laat China de teugels niet vieren?

“De precieze overwegingen ken ik niet, maar stoppen met dit beleid is lastig. Want de uitgangspositie van het land is ongunstig. Veel mensen kregen een basisvaccinatie, maar het lijkt er op dat er zeer beperkt is geboosterd, wat voor de bescherming tegen ernstige ziekte door de omikron-variant cruciaal is. Dat geldt in het bijzonder voor ouderen, die sowieso veel meer risico lopen op ernstige ziekte. De beschermingsgraad tegen Covid-19 is dus niet hoog. Daarom kan ik me ook wel wat voorstellen bij het strenge beleid, al is vierhonderd miljoen mensen in lockdown houden, zeker met het Chinese Nieuwjaar voor de deur, een onbegaanbare weg.”

Maar China had toch als eerste land een coronavaccin ontwikkeld?

“Jazeker, maar dat vectorvaccin geeft geen immuniteit tot op het hoogste niveau. Over het algemeen wordt aangenomen dat de beschermingsgraad daarvan lager is dan die van mRNA-vaccins, de vaccins van bijvoorbeeld Pfizer, al zijn mij daarover geen vergelijkende studies bekend.

Welke virusvariant is dominant in China? Is dat ook omikron?

“Daarover wordt niet veel informatie gedeeld, maar ik neem dat wel aan, hoewel we dus slechts kunnen vermoeden. Veel mensen zeggen dan: oh, omikron, dat is toch een milde variant? Maar dat is een misverstand: ook ziekte door omikron in een onbeschermde groep geeft ernstige complicaties, al is het iets minder dan bij bijvoorbeeld de delta-variant. Bovendien is deze variant wel zo besmettelijk dat je snel een grote piek aan besmettingen krijgt. Dan kom je, zeker in zo’n groot land als China, al snel aan de taks van wat de zorg aankan. En we weten uit Hong Kong, waar de vaccinatiegraad min of meer vergelijkbaar was, dat er erg veel mensen in het ziekenhuis kwamen met allerlei longcomplicaties. Dat leidde tot veel overlijdens.”

Wat zou de exitstrategie van China kunnen zijn? Is veel vaccineren én boosteren niet gewoon de oplossing?

“Vroeg of laat zal China de teugels moeten laten vieren, dat is duidelijk, maar ik weet niet wat China voor plannen heeft op dit gebied. Ik ben geen deskundige op het terrein van exitstrategieën. Het land zal toch een traject door moeten waarbij het stappen gaat zetten, want het virus is niet te stoppen. China heeft ondertussen wel een enorme testcultuur opgebouwd, dat helpt weer wel. Eigenlijk moet je vooral de ouderen extra vaccineren gezien hun risico. Vanuit de Wereldgezondheidsorganisatie is ook overleg geweest over bijvaccineren met mRNA-vaccins, die geven immers superieure immuniteit. Maar China accepteert geen hulp uit het buitenland tot nu toe.

Is het uitblijven van de ‘Chinese coronaoplossing’ een risico voor de rest van de wereld?

“Op het moment dat het China niet meer lukt het virus te onderdrukken en een grote golf aan besmettingen ontstaat, kan het Chinese beleid ook hier roet in het eten gooien, omdat het virus voor verrassingen kan zorgen en er nieuwe varianten kunnen ontstaan. Of dat ook elders tot problemen zal leiden, is lastig te zeggen. Wij zijn daar op dit moment, onder andere dankzij vaccinaties, wel evident beter op toegerust. Maar ik kijk dus wel met die blik naar de ontwikkelingen in China: het lijkt me ook daarom verstandig om de bestaande coronaregels hier niet verder af te schaffen of terug te gaan naar normaal. De winterpiek moet nog komen, het griepvirus zal sowieso leiden tot meer ziekenhuisopnamens; daar komen de covidgevallen bij, en kunnen we verdere verrassingen er niet bij hebben.”

Lees ook:

Wat gaat de Chinese president Xi doen: laat hij de coronateugels vieren of gaat hij hard optreden?

In veel steden gaan Chinezen de straat op en weigeren ze de coronaregels nog langer te volgen. President Xi lijkt weinig bewegingsruimte te hebben. Of hij moet afwijken van zijn coronabeleid en daarmee aan gezag inboeten, of hij moet overgaan op harde repressie en de protesten neerslaan.

Veel politie ingezet in Chinese steden tegen nieuwe protesten

In grote steden in China is vandaag veel politie op de been, nadat de afgelopen dagen protesten werden gehouden tegen de strikte coronamaatregelen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden