Amsterdam Museum

Mag de koning ooit weer in de omstreden Gouden Koets rijden? U mag het zeggen

De Gouden Koets komt aan bij het Amsterdam Museum. Beeld EPA
De Gouden Koets komt aan bij het Amsterdam Museum.Beeld EPA

De Gouden Koets is na vijf jaar restauratiewerkzaamheden klaar om weg te rijden. Of dat ooit nog gebeurt? Zegt u het maar.

Het was een precisieklus vorige week om de koninklijke blingbling, 2800 kilo zwaar, in een nachtelijke operatie over het dak van het Amsterdam Museum te takelen. Maar daar staat de koets nu op de binnenplaats, klaar om weg te rijden. In ieder geval tot februari volgend jaar blijft hij echter staan waar hij nu staat. Koning Willem-Alexander verricht donderdag de opening. Aanraken kan hij de koets niet, laat staan erin zitten, want ze staat in een glazen behuizing.

Rechtstreeks van de entree naar de koets lopen is niet de bedoeling. Bezoekers worden op hun gang eerst langs de zalen rondom de binnenplaats geleid, waar beelden, objecten en interviews getuigen van de bewogen geschiedenis van dit rijtuig voor koninklijke huwelijken en Prinsjesdagen.

Omstreden is de Gouden Koets altijd geweest. Amsterdammers lieten haar eind negentiende eeuw vervaardigen als geschenk aan koningin Wilhelmina. Ze kregen voor een kwartje een ‘Bewijs van bijdrage’, wat hun tevens recht gaf de koets te bezichtigen als die af zou zijn. In de ogen van socialistische stadgenoten was dat geld afgetroggeld, en was een betere bestemming denkbaar geweest.

Iconische zwarte bladzijde

Inmiddels wordt steeds moeilijker denkbaar dat de koets in zijn huidige toestand ooit het museum uitrijdt, vanwege de schildering op het rechterpaneel ‘Hulde der koloniën’. Daarop staan onderdanige mensen uit ‘de West’ en ‘de Oost’, en een kolonisator die beschaving brengt door een boek uit te reiken aan een donker kind. Dat maakt de ooit zo feestelijke koets een negatief icoon, van de ontkenning van een zwarte bladzijde in ons nationale verleden.

Nog een verband tussen de koets en de koloniën laat de tentoonstelling zien. Het ivoor voor de deurknoppen kwam uit Sumatra, het teakhout uit Java, en het goud wellicht (dat wordt nog onderzocht) uit Suriname.

Het museum laat kunstenaars en schrijvers reflecteren op de problematische verbeelding van onze koloniale geschiedenis. Bezoekers kunnen suggesties doen voor wat er met de koets moet gebeuren: in een museum houden, het paneel vervangen, of toch gewoon: paarden ervoor en hortsik? De verzamelde meningen zijn te lezen op een museumwand en een website. Stof tot nadenken voor de eigenaar van de koets: Willem-Alexander.

Vrijdag in de Verdieping: een interview met conservator Annemarie de Wildt.

Lees ook:

Commentaar

De Gouden Koets weer in gebruik nemen, getuigt van weinig inlevingsvermogen.

De kans dat de omstreden Gouden Koets ooit terugkeert, slinkt verder

Zal het koningspaar ooit nog op de derde dinsdag van september in de Gouden Koets door de binnenstad van Den Haag rijden, richting de Ridderzaal, waar het staatshoofd de troonrede voorleest? Die kans wordt kleiner en kleiner.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden