Kinderopvang

Maak de crèche toegankelijk voor ieder kind, adviseert de SER

Op de kinderopvang. Beeld ANP
Op de kinderopvang.Beeld ANP

Alle jonge kinderen moeten naar de kinderopvang kunnen gaan, wat betekent dat de opvang ook voor alle ouders betaalbaar moet zijn. Nu hebben ouders alleen recht op kinderopvangtoeslag als ze beiden werken of een opleiding volgen. Die regel moet vervallen, schrijft de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies aan informateur, tevens SER-voorzitter, Mariëtte Hamer. Iedere ouder moet die toeslag kunnen krijgen.

Kinderopvang is volgens de SER belangrijk voor de ontwikkeling van de kinderen. Het systeem helpt om achterstanden te verkleinen en om kinderen meer kansen te bieden. Nu gaat 89 procent van de peuters naar de crèche. Maar het is juist die elf procent die niet gaat, die het meest baat zou hebben bij de opvang en voorschoolse educatie.

De kinderopvangtoeslag heeft deze kloof niet kunnen dichten, en niet alleen omdat niet-werkende ouders er nu geen recht op hebben. In het huidige systeem lopen ze volgens de SER ook tegen allerlei problemen aan. De toeslag was bedoeld om beide ouders in de gelegenheid te stellen om te gaan werken. Maar wie meer gaat werken en dus meer geld verdient, krijgt minder toeslag, waardoor ze uiteindelijk evenveel overhouden.

Bovendien is het systeem zeer complex, daar is iedereen het na de toeslagenaffaire over eens. “De huidige toeslagensystematiek verhoudt zich slecht tot wisselende inkomsten, levensgebeurtenissen en wijzigingen in de afgenomen opvanguren”, schrijft de SER. “In de huidige systematiek krijgt maar liefst 80 procent van de ouders te maken met correcties.” De raad vindt daarom dat het nieuwe kabinet de financiering moet vereenvoudigen. “Het ontzorgen van ouders staat daarbij voorop.”

Minder enthousiast

In de aanloop naar de verkiezingen pleitten (linkse) partijen ervoor om de kinderopvang gratis te maken. Daar voelt de SER niet voor. “Het huidige stelsel biedt ondersteuning aan huishoudens die het nodig hebben waardoor de overheid niet te veel betaalt.” Als alle kinderen vier dagen gratis naar de crèche gaan, kost dat de staat 5,5 miljard per jaar. Het is de vraag, constateert de SER, of de kosten en baten dan eerlijker zijn verdeeld. Ouders die de opvang nu zelf betalen, worden dan immers ook door de staat gesubsidieerd. Bovendien is het de vraag of zo’n systeem de kwaliteit van de kinderopvang ten goede komt. Het voorstel van de SER om de ‘arbeidseis’ te laten vervallen kost volgens eerdere berekeningen van het ministerie van sociale zaken 500 à 900 miljoen euro.

De branche is blij met het advies van de SER, de koepel voor basisscholen PO-raad kan zich vinden in de analyse, maar is minder enthousiast over de voorgestelde maatregelen. Het gevoel van urgentie ontbreekt, schrijven ze. Ook vinden ze dat het stappenplan om de toegang gefaseerd uit te breiden tot en met 12 jaar onduidelijk.

De belangenvereniging van ouders (BOinK) is positief en noemt het advies een “buitengewoon goed voorstel dat veel gaat opleveren voor kinderen. En het levert de maatschappij veel op als meer ouders (meer) gaan werken”.

Lees ook:

Gratis kinderopvang: het klinkt goed, maar het is een duivels dilemma

Wat betekent het voor de kwaliteit van de opvang die in Nederland juist net zo tot bloei is gekomen?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden