Daklozen

Leger des Heils slaat alarm: nog meer daklozen als aanpak niet verbetert

Het logo van het Leger des Heils op een opvanglocatie.Beeld ANP

Voor de opvang is minder tijd en geld, waardoor nog meer mensen op straat zullen belanden, waarschuwt het Leger des Heils.

Het aantal daklozen zal blijven groeien, omdat gemeenten minder budget hebben voor hun opvang. Er wordt minder zorg ingekocht en bovendien tegen een lager tarief.

Dat schrijft het Leger des Heils, dat in veel gemeenten zorgt voor opvang van daklozen, in een brandbrief aan politiek Den Haag. Onlangs becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat het aantal daklozen in tien jaar tijd is verdubbeld tot 40.000. En dat is een onderschatting, omdat sommige categorieën in de statistieken ontbreken. 

Meer bedden in de tijdelijke opvang zetten lost dit probleem niet op, schrijft het Leger aan de Kamer. “Sterker nog: we vinden dit überhaupt geen goed idee.” In de tijdelijke opvang gaan mensen eerder achteruit dan vooruit. Veel beter is het hen zo snel mogelijk een woning te bieden. “Het is niet alleen menswaardiger voor de persoon die het betreft, maar ook succesvoller. En uiteindelijk per individu ook goedkoper.”

Tarieven met 33 procent gedaald

Die opvatting wordt bevestigd door recent onderzoek van de Universiteit Utrecht naar daklozen, waarin verwezen wordt naar Housing First, een Amerikaans idee dat via Finland nu een voorzichtige opmars maakt in Nederland. Daarin begint het traject van de dakloze niet met nachtopvang en gemeenschappelijke huisvesting, maar met een eigen woning. “Het wonder van Housing First is dat het ook werkt voor de zwaarste groep. Je krijgt ook mensen in een woning die én verslaafd zijn én grote schulden hebben én telkens uitvallen in de nu gangbare hulproute”, zegt onderzoeksleider Nienke Boesveldt.

Het Leger des Heils zegt samen met het ministerie van volksgezondheid en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) die omslag te willen maken. “Dit kan echter alleen als er voldoende middelen voor ambulante begeleiding beschikbaar zijn. En natuurlijk ook woonplekken.”

En daar knelt het. Er zijn te weinig woningen. En woningen die beschikbaar zijn moeten vaak eerst door de hulporganisatie, zoals het Leger des Heils, worden gehuurd en een paar jaar later worden overgezet op de naam van de bewoner. In die periode draagt de organisatie het risico van huren die niet worden betaald. Alleen al bij het Leger des Heils is dat een kostenpost van enkele miljoenen per jaar, aldus de organisatie. Geld dat eigenlijk besteed zou moeten worden aan opvang en zorg. “Hoewel de vraag toeneemt, zijn we daarom steeds meer terughoudend om huizen op naam te nemen. Wat in de praktijk betekent, dat mensen langer op de opvang zijn aangewezen.”

En voor die opvang is minder geld beschikbaar. De rijksoverheid heeft de maatschappelijke ondersteuning enkele jaren geleden in handen van de gemeenten gelegd, en tegelijk fors gekort op het beschikbare budget. De tarieven die gemeenten bieden aan opvang- en zorgorganisaties zijn sindsdien met een derde gedaald, aldus het Leger des Heils, en het aantal uren dat per cliënt kan worden besteed is gehalveerd. Het zet de begeleiding van daklozen onder zo'n zware druk dat de problemen alleen maar groter worden, schrijft de organisatie aan politiek Den Haag. 

Lees ook:

Een dak boven het hoofd, dat is echt het belangrijkste voor daklozen

Het aantal daklozen in Nederland neemt sterk toe, de opvang in steden is vaak overvol. Daklozen hebben er baat bij eerst een huis te krijgen en daarna geholpen te worden met problemen als verslaving en schulden. Maar die huizen zijn er vaak niet.

Waarom veel ex-daklozen toch weer op straat belanden

Dat er steeds meer daklozen zijn, komt ook doordat mensen vaak meerdere keren op straat belanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden