De eerste wachtenden op de derde prik stonden vanochtend om half vijf in de rij.

ReportageInloopvaccinatie

Lange rijen in Leiden: niet voor concertkaartjes, maar in de hoop op een boosterprik

De eerste wachtenden op de derde prik stonden vanochtend om half vijf in de rij.Beeld Werry Crone

Op zaterdagochtend om half vijf openden de eerste zestigplussers hun klapstoeltjes bij de Leidse Holiday Inn. Niet veel later riep GGD Hollands Midden op om vooral weg te blijven. De reden van de topdrukte? Een derde prik - zónder afspraak.

Isabel Baneke

Vanachter haar mondkapje verschijnt een rij witte tanden. “Joepie”, roept Wil Herbes uit Noordwijk, terwijl ze neerstrijkt in de wachtruimte achter de vaccinatiehokjes. “Hij is binnen hoor.” Net als haar vrouw heeft de zestiger zojuist een boosterprik in de arm gekregen. En dat zónder afspraak. “Ik ben helemaal in mijn nopjes. Al was het wachten lang en koud, het was het me uiteindelijk toch wel waard.”

Tweeënhalf uur heeft het stel in de rij gestaan bij de Leidse Holiday Inn. Om half negen kwamen de vrouwen deze zaterdagochtend aangereden, dertig minuten voor de prikhal de deuren opende. Toch waren ze zeker niet de vroegste vogels. Al om half vijf ‘s ochtends zetten de eerste zestigplussers zelf meegebrachte klapstoeltjes neer op de stoep, de voorhoede van een eindeloze sliert grijze haardossen.

Oorzaak van de drukte is het besluit van GGD Hollands Midden om alle zestigplussers een boosterprik aan te bieden. Hoewel de organisatie het niet publiekelijk bekendmaakte, kunnen mensen die vóór 1962 zijn geboren sinds donderdag binnenlopen in de prikhallen in Leiden, Alphen aan den Rijn en Gouda. Zonder afspraak worden ze geprikt, hoewel hun geboortejaren eigenlijk nog niet aan de beurt zijn voor de booster.

Wil Herbes in de prikkamer in Leiden.  Beeld Werry Crone
Wil Herbes in de prikkamer in Leiden.Beeld Werry Crone

Vrije inloop van zestigplussers

“Een week geleden was het hier rustig”, legt Pieter Haasbeek de ommezwaai uit. Hij is manager coronabestrijding bij GGD Hollands Midden. “Te rustig. Het lukt mensen simpelweg niet om een afspraak te maken. Met DigiD hoef je bij tachtigplussers niet aan te komen, en alle telefoonlijnen van het landelijke callcenter zijn constant bezet. Logisch ook: van zorgminister Hugo de Jonge moeten er honderdduizend boosterprikken per dag worden gezet. Dat zijn wekelijks 700.000 afspraken die gemaakt moeten worden.”

In de prikhallen stonden dus genoeg personeel en vaccins klaar, maar kwamen er amper tachtigplussers opdagen. “Zonde, vonden wij. De prikcampagne kon beter en sneller.” En dus ging GGD Hollands Midden over tot vrije inloop voor zestigplussers. “Er zijn wel voorwaarden aan verbonden. Zo moet je laatste coronavaccinatie of besmetting meer dan zes maanden geleden geweest zijn, en mag je in de afgelopen twee weken geen griepprik hebben gekregen. Er vindt een strenge selectie plaats aan de deur.”

Joepie, roept Wil  Herbes vanuit haar rolstoel. De derde prik is binnen. Beeld Werry Crone
Joepie, roept Wil Herbes vanuit haar rolstoel. De derde prik is binnen.Beeld Werry Crone

Hartklachten en kwetsbaar

Inderdaad worden er heel wat hoopvolle zestigplussers weggestuurd. Omdat zij niet op de hoogte waren van de eisen, maar ook vanwege de topdrukte. “Mensen mét afspraak voor een booster gaan voor, we prikken hier ook het eerste en tweede vaccin, en er wordt nog getest. Het moet geen chaos worden”, zegt Haasbeek. “Gelukkig is daar veel begrip voor.”

Over de parkeerplaats schalt plots muziek. Iemand heeft een autoradio aangezet, mensen in de rij deinen mee op de muziek. “Goeie sfeer, toch?”, lacht de manager coronabestrijding. “Ik ben echt trots, en hoop dat andere GGD’en ons voorbeeld zullen volgen. Want deze actie is een groot succes: op donderdag en vrijdag hebben we 5000 extra prikken gezet, boosters zonder afspraak dus.”

In de wachtruimte drinken Wil Herbes en haar vrouw een kopje koffie, gekregen van de GGD. Een trucje dat ervoor zorgt dat mensen na hun prik een kwartiertje blijven zitten. “Ik voel me al meteen een stuk geruster”, stelt Herbes. Net als de meeste mensen die een booster komen halen, wilde ze de prik graag hebben om zichzelf en anderen te beschermen tegen corona. “Er staat geen vakantie gepland, hoor. Ik heb hartklachten en ben kwetsbaar, daarom wilde ik niet wachten. Je zult zien dat mijn geboortejaar pas in januari aan de beurt is. De overheid vertrouw ik niet meer.”

Ook Herbes’ partner Marga van Ham is blij dat de booster is gezet. “Al was het heus gezellig, het leek wel een uitje.” In de rij heeft het stel oud-collega’s en kennissen van de bridge gezien, zelfs Friezen en mensen uit Limburg ontmoet. “Het duurde een tikkie langer dan gepland, maar de aanhouder wint. Nu maar hopen dat het helpt.”

Later op de dag concludeert de GGD dat het succes van de vrije inloop ook zijn keerzijde heeft: het zorgt voor een enorme verkeerschaos richting de priklocaties. Voorlopig is daarom de vrije inloop weer even gestopt en mogen mensen alleen nog na een afspraak een boosterprik komen halen, ook in Leiden.

Buurlanden prikken door

In het Verenigd Koninkrijk hebben al bijna 20 miljoen mensen een booster van een coronavaccin gehad. Om het tempo van het vaccinatieprogramma verder op te hogen, zet de overheid ongeveer vierhonderd militairen in. Van de bevolking vanaf 12 jaar is 80,8 procent volledig ingeënt en heeft 34,4 procent een booster gehad. Het VK begon halverwege september met het aanbieden van de extra prik die de bescherming tegen het coronavirus op peil moet houden.

In Duitsland hebben 13 miljoen mensen een boostershot gehad, in Frankrijk zijn dat er 10 miljoen en in België 1,9 miljoen. Nederland heeft eind deze week naar verwachting 700.000 boostervaccinaties toegediend.

Lees ook:

En weer is Nederland traag met vaccineren. Hoe kan dat?

Waren de boosters er eerder geweest, dan was het nu minder druk in de ziekenhuizen. Waar komt die Nederlandse traagheid vandaan?

Het ‘boosteren’ is begonnen. Wie is wanneer aan de beurt?

80-plussers hebben hun uitnodiging voor een extra vaccinatie tegen covid in de bus. Maar de meeste boosterprikken worden pas volgend jaar gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden