InterviewEllen van der Gaag

'Kwakkelkleuter knapt op van rundvlees, volle zuivel en groenten’

Beeld ANP

Jonge kinderen met terugkerende luchtweginfecties hebben baat bij een voedingsadvies dat hun immuunsysteem opkrikt, ontdekte kinderarts Ellen van der Gaag.

Kwakkelende peuters en kleuters, de Twentse kinderarts Ellen van der Gaag ziet ze regelmatig op haar spreekuur. Het zijn kinderen die de ene infectie na de andere doormaken. “Ze knappen maar niet op, blijven hoesten, piepen en snotteren.” De kinderarts vond het frustrerend dat ze voor deze kinderen nauwelijks iets kon betekenen. In 95 procent van de gevallen was niet eens een medische oorzaak aan te wijzen. Het zette haar aan het denken: “Kan ik iets doen op een ander vlak?”

Van der Gaag promoveert vandaag aan de Universiteit Twente op het antwoord op die vraag. Ze stelde een voedingsadvies samen om het immuunsysteem van de kinderen te versterken: vijf keer per week groene groenten bij de avondmaaltijd, drie keer per week rundvlees, dagelijks volle zuivel en roomboter op brood. Alles in kinderporties. Ze onderzocht wat dit deed voor kinderen met bovenste luchtweginfecties, schildklierproblemen en vermoeidheid. De resultaten zijn hoopgevend.

Waar is uw voedingsadvies op gebaseerd?

“Deze vier producten zitten vol voedingstoffen waar die zogeheten kwakkelende kinderen tekorten aan hebben, blijkt uit ons onderzoek. Zo’n 16 procent van hen eet minder dan 1 keer per week groenten. Dat vind ik erg weinig. 28 procent eet nauwelijks rundvlees. Rundvlees is taai, ik snap ook wel dat je dat met een snotterig hoofd niet makkelijk wegkauwt. Maar als je een klein beetje rundvlees eet, krijg je veel eiwitten, vetten, vitamines en mineralen binnen. Er zit ook veel zink en ijzer in, wat je afweer echt goed doet. Fruit en brood werden al beter gegeten, daar hebben we ons niet op gericht.”

U onderzocht 118 kinderen met terugkerende luchtweginfecties. De ene helft volgde een half jaar lang het advies, de andere helft ging door met eten zoals altijd. Wat gebeurde er?

“De kinderen die het voedingsadvies volgden knapten op. De infecties verdwenen niet, maar ze kregen minder vaak koorts en hoestten minder. Het percentage kinderen met een of meer antibioticabehandelingen was 17 procent in de dieetgroep, en 45 procent in de controlegroep. Zoals de meeste ouders zeiden: ze rollen met deze voeding sneller door de infectie heen, het lichaam kan het beter oplossen. Ook de bloedwaarden verbeterden, we troffen minder ontstekingswaarden aan. Wel bleven beide groepen een loopneus houden. In andere studies onderzochten we kinderen met schildklierproblemen en onverklaarde vermoeidheid. Zij voelden zich met het voedingsadvies minder moe en sliepen beter. Maar we zagen bij hen geen verbetering van de schildklierwaardes.”

Het voedingscentrum adviseert halfvolle melk en margarine voor kinderen. Waarom u niet?

“Roomboter en volle melk, het klinkt misschien raar, maar er zijn steeds meer bewijzen dat die onbewerkte producten juist goed voor je zijn, ook al zit er veel verzadigd vet in. Ook in onze studies zagen we dat het cholesterol van de kinderen in de studie ten positieve veranderde en dat de kinderen door het voedingsadvies niet in gewicht aankwamen. De ideeën hierover zijn in de wetenschap aan het kantelen.”

Is er een vegetarisch of veganistisch alternatief voor deze producten?

“Eigenlijk niet. Jonge kinderen hebben een hoge eiwit- en vetbehoefte. In rundvlees zitten essentiële aminozuren die het lichaam makkelijk kan opnemen. Vegetariërs moeten veel groenten en vleesalternatieven eten om te compenseren. Voor volwassenen is dat geen probleem, maar kinderen eten kleinere porties en groente is vaak niet favoriet. Bovendien, drie keer per week een kleine kinderportie rundvlees, dat is toch niet overdreven? De rest van de week kunnen ze peulvruchten eten, vis, of noem maar op.”

Iedereen weet toch dat goed eten gezond is, waarom moeten we dit nog onderzoeken?

“In de praktijk schiet het er in gezinnen soms toch bij in. Iedereen is druk, en het is niet altijd makkelijk om jonge kinderen groene groenten te laten eten. Maar met zo’n onderzoek kun je zeggen: het is de echt moeite waard om erin te investeren.”

Lees ook:

Maak de Schijf van Vijf leidend bij de productie van kindervoeding

Veel ouders vertrouwen erop dat producten in het baby- en peuterschap in de supermarkt gezond zijn. Maar dat vertrouwen is niet terecht, stelt de Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden