Rechtszaak

Kunstenbond daagt de Nationale Opera wegens uitbuiting van freelancers

Cast en koor van ‘Gurre-Lieder’, De Nationale Opera. Beeld Marco Borggreve

De Kunstenbond daagt de Nationale Opera & Ballet voor de rechter, omdat het gezelschap zijn freelancekoorleden de helft minder betaalt dan zangers in vaste dienst. Sommigen worden al meer dan twintig jaar onderbetaald. 

De freelancezangers hebben al lang met de leiding over de kwestie gesproken. Ze boden aan om een verhoging van de tarieven staps­gewijs in te voeren. Nu ontvangen ze iets meer dan 25 euro per uur, aldus de Kunstenbond. Niet alle uren kunnen ze declareren. Voorbereidingstijd, zoals schminken, is voor eigen rekening. Ze willen toe naar een uurtarief van 65 euro. De gesprekken hierover liepen op niets uit, waarop de Kunstenbond besloot de rechter in te schakelen.

Het vaste koor van de Nationale Opera bestaat uit 50 werknemers, met daaromheen een schil van zeventig freelancers. Elke productie vraagt zijn eigen omvang. Dat er een flexibele groep zangers is die niet altijd meezingt, is dus logisch. De Kunstenbond vindt dat die mensen per productie een tijdelijke arbeidsovereenkomst moeten krijgen. Nu huurt de opera de extra koorleden in als zzp’ers. In de kunstsector hoeven meerdere dienstverbanden achter elkaar niet te leiden tot een vast dienstverband.

Volgens Peter van den Bunder, belangenbehartiger zelfstandigen van de Kunstenbond, is iemand ­inhuren als zzp’er veel goedkoper. “Het loon ligt lager en de werkgever hoeft niet te betalen voor pensioen, ziekte en andere zaken. Nu worden dat soort risico’s eenzijdig afgewenteld op de freelancers.”

In een reactie noemt de Nationale Opera & Ballet de gang naar de rechter ‘misplaatst en teleurstellend’. Het gesprek met de freelancers heeft al geleid tot een tariefstijging van 25 procent in 2020. In de ‘nabije toekomst’ moeten de tarieven groeien naar een betaling volgens de fair practice-code. De organisatie wil spreken over toekomstige flexibele arbeidsrelaties.

Eerlijk loon kost 25 miljoen euro meer

De cultuursector heeft de fair practice-code, die over eerlijke werkomstandigheden en beloning gaat, onderling afgesproken. Geld voor de uitvoering ontbreekt echter. Onderzoek wees uit dat er 25 miljoen euro per jaar voor nodig is. Daarom is deze zaak van belang, vindt Van den Bunder. “Er moet duidelijkheid komen over fair practice. Het is mooi dat er een code is opgesteld, maar die papieren werkelijkheid komt nog lang niet overeen met de praktijk. Als je voor fair practice staat, kun je niet de helft van je koor onderbetalen. Het klimaat in Nederland is veranderd. Er wordt nu beter gecontroleerd op schijnzelfstandigheid.”

Eerder zei de directeur van de ­Nationale Opera & Ballet Els van der Plas in Trouw dat een eerlijke vergoeding voor freelancers zou leiden tot hogere prijzen voor tickets of kleinere producties.

Lees ook:

Met 25 miljoen euro extra kunnen kunstenaars eerlijk worden betaald

Als we niet willen dat kunstenaars voor een habbekrats of gratis hun werk doen, heeft de cultuursector in ieder geval 25 miljoen euro per jaar extra nodig, becijferde belangenorganisatie Kunsten ‘92.

Musici zijn het zat om voor nop te komen spelen

Musici zijn er klaar mee. Ze willen geen concerten meer geven waarvoor ze niet of nauwelijks betaald worden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden