null

Coronavirus

Kunnen scholen nog iets doen om de besmettingen in te dammen?

Beeld ANP / Abaca Press

Scholen lijken nu besmettingshaard nummer één, zozeer dat een sluiting weer onderwerp van discussie is. Maar ook als de scholen open blijven zijn er nog mogelijkheden tot verbetering.

Geen ouders meer in de school, betere naleving van de basismaatregelen en een anderhalvemeterregel voor onderwijspersoneel onderling. Dat zijn enkele van de aanscherpingen waarmee het aantal besmettingen in scholen moet worden teruggedrongen. Intussen gaan stemmen op om ‘de kerstvakantie te vervroegen’, oftewel de scholen te sluiten, iets wat zowel het OMT als de overheid tot nu toe zei te willen vermijden.

Welke mogelijkheden zijn er nog tussen toekijken en sluiten? Niet veel, denken epidemiologen. “​Ik vrees dat het nu al te laat is voor maatwerk”, zegt Alma Tostmann van het Radboudumc. “Maar het kan wel nuttig zijn om dit soort maatregelen uit te werken. Stel dat we een lockdown krijgen, dan heb je bruikbare dingen klaarliggen voor de periode daarna.” Collega Bert Niesters van het Universitair Medisch Centrum Groningen denkt dat ook: “Als je de scholen open wilt houden, zul je iets moeten doen. En elke maatregel heeft een kleine bijdrage.”

Mondkapjes

Heel wat landen stellen mondmaskers verplicht voor jonge kinderen. Singapore verplichtte het masker aan het begin van de pandemie zelfs vanaf de leeftijd van twee jaar, nu is dat zes jaar. Dichter bij huis: in Frankrijk hebben basisschoolkinderen sinds twee weken een masker op, middelbare scholieren moesten dat al. Ook in Spanje moet iedereen vanaf zes jaar een masker op in openbare binnenruimtes.

De richtlijn van de wereldgezondheidsorganisatie WHO is géén maskers tot vijf jaar, omdat dit onpraktisch is en de ontwikkeling van kinderen kan schaden. Vanaf twaalf jaar kunnen de richtlijnen gelijk oplopen met die voor volwassenen. Voor de tussengroep is het een kwestie van risicogestuurd beslissen, adviseert de WHO.

Nederland verplicht nu een masker vanaf dertien jaar in openbare binnenruimtes, maar op school mogen de kapjes af blijven. Ook van de anderhalvemetermaatregel die woensdag opnieuw verplicht werd, zijn scholen uitgezonderd. Het staat ze wel vrij om zelf maatregelen te nemen. Hier en daar doen scholen dat.

Ventilatie

Ook vandaag zullen weer heel wat kinderen met drie truien in de klas zitten omdat de ramen openstaan. Uit een inventarisatie bleek vorig jaar dat in 11% van de onderzochte schoolgebouwen de ventilatie in ieder geval niet op orde was. Van nog eens 50 procent was niet duidelijk óf dit zo was.

De rijksoverheid heeft een subsidieprogramma opgezet om die situatie te verbeteren, maar de aanpassingen gaan traag. Dat er met betere ventilatie winst te behalen valt verwacht iedereen. Maar hoeveel, en op welke termijn dat gerealiseerd kan worden is volstrekt onduidelijk. De sector wil meer vaart. “Rutte begint elke persconferentie met een statement over ventilatie”, verzuchtte AOb-bestuurder Thijs Roovers vorige week. “Wij weten niet eens waar de ventilatie niet of wel op orde is.”

Meer testen

Het onderwijspersoneel is al de officieuze testkampioen van Nederland. Geen beroepsgroep ging zo vaak door de teststraat van de GGD. Nu komt daar het dringende advies bij om twee keer per week als voorzorgsmaatregel een zelftest te doen. Voor personeel op alle scholen, en voor ongevaccineerde leerlingen in het voortgezet onderwijs.

De bovenbouw van de basisschool, een groep die nu relatief vaak positief test, heeft dus nog geen advies tot regelmatig zelf testen. En in de voorraadkamers van Volksgezondheid liggen nog tientallen miljoenen zelftests. Bert Niesters, viroloog aan het Universitair Medisch Centrum Groningen, denkt dat meer zelftests allicht iets helpen: “Daar is winst te behalen.”

Groepen scheiden

Aparte looproutes, gescheiden schoolpleinen of verschoven pauzes. Het staat scholen vrij om naar eigen inzicht maatregelen te treffen om klassen uit elkaar te houden. Groot voordeel daarvan is dat als er een coronageval is, de kans kleiner wordt dat dit zich door de hele school verspreidt. Harde richtlijnen zijn er niet. Niet alleen zijn de risico’s overal anders, veel gebouwen lenen zich moeilijker voor zulke maatregelen. Scholen moeten hier, in overleg met de medezeggenschapsraad, zelf een beslissing over nemen.

Thuisblijven bij klachten

Naar aanleiding van de aangescherpte maatregelen worden overal de beslisbomen over thuisblijven aangepast. Maar de kern van het onderscheid tussen kinderen onder de twaalf en iedereen daarboven blijft het zogenoemde snottebellenbeleid: mag je met een loopneus, zonder andere klachten die bij corona passen, naar school? Kinderen onder de twaalf mogen dat. Zij zijn zo vaak verkouden dat ze anders buitensporig vaak thuis moeten blijven, redeneert het RIVM.

Om te weten of afschaffing van dat snottebellenprotocol zin heeft, moet je weten hoe groot de kans is dat een snottebel op corona duidt, legt Frits Rosendaal, epidemioloog aan het Leids Universitair Medisch Centrum, uit. “En hoe verder de winter vordert, hoe kleiner die kans wordt. Ik kan me goed voorstellen dat het weinig tot niets uithaalt.”

Een booster voor onderwijspersoneel

Vakbonden Aob en AVS (de vereniging van schoolleiders) riepen het al: geef onderwijspersoneel de kans om zo snel mogelijk een derde vaccinatie te halen. Deze week pleitte de hele sector, zowel bonden als alle koepels van onderwijsinstellingen, voor zo’n voorrangsregeling. Het kabinet wil hier vooralsnog niet van weten. Zestigplussers en zorgmedewerkers krijgen voorrang, leraren niet.

Lees ook:

Lesuitval en sluiting: scholen worden zwaar getroffen door deze coronagolf

Volgens de laatste cijfers vindt een fors en groeiend deel van de coronabesmettingen op school plaats. En de gevolgen zijn te merken.

Zijn kinderen nu de aanjagers van de pandemie?

Er is sprake van een ‘opvallende stijging’ van het aantal positieve coronatests onder 4- tot 12-jarigen. Scholen melden dat ze steeds vaker klassen naar huis moeten sturen vanwege zieke leerlingen of een zieke leraar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden