Een kat met een dode watersnip.

Huisarrest

Kuikens zijn in het land, hou de poes in de mand

Een kat met een dode watersnip.Beeld Luc Hoogenstein

Huiskatten verorberen op hun nachtelijke rooftochten kuikens van weidevogels. Een campagne van de Friese vogelwachten roept poezenbezitters op tot huisarrest van hun viervoeter.

Hij geeft zijn zes katten zo rond een uur of tien ’s avonds wat ‘molke’ en brokjes. Daarna doet kringloopboer Albert van der Ploeg uit Roodkerk de schuur dicht. Zo voorkomt hij dat de boerderijkatten op hun nachtelijke tochten kuikens van weidevogels te grazen nemen.

Deze week start de Bond van Friese Vogelwachten (BFVW) voor het tweede jaar de campagne ‘Kuikens in het land, poes in de mand’. Net als vorig jaar wordt er een ludiek filmpje gemaakt met zanger Emiel Stoffers. In een klein autootje met grote luidsprekers roept hij een ieder op zijn kat ’s nachts binnen te houden. Ook worden er 40 spandoeken opgehangen en flyers uitgedeeld. Behalve de Vogelbescherming ondersteunen onder meer Staatsbosbeheer, natuurorganisatie It Fryske Gea en Natuurmonumenten de campagne.

De oproep is vrij simpel: mensen, hou poeslief ’s nachts binnen in het vogelbroedseizoen van half april tot half juli. “Zo moeilijk is dat niet”, vindt Van der Ploeg. “Het is een kwestie van een slotje op het kattenluikje doen. Je moet je katten trainen. Zelf zie ik het als onderdeel van mijn bedrijfsvoering om onze katten ’s avonds naar binnen te lokken en ze daar te houden.”

Oproep tot bewustwording

Welk effect de campagne van vorig jaar exact had op de weidevogelstand is moeilijk meetbaar, zegt vogelwachter en biologisch boer Age de Jong uit Scharnegoutum. “Het is vooral een oproep tot bewustwording. Vergelijk het met de Sire-campagnes. Je kat moet, net als jij, ook in lockdown. Want iedereen heeft een grote mond dat het slecht gaat met de weidevogels, maar je kunt er zelf ook wat aan doen. Het is mooi als mensen elkaar erop aanspreken.”

Een gevoelig onderwerp is het ook, beseft Van der Ploeg. Voor sommige kattenliefhebbers is het moeilijk voor te stellen dat hun aaibare viervoeter zich ’s nachts kan ontpoppen tot een rover die flink kan huishouden in het veld. Niet alleen kuikens, ook jonge eekhoorns eet hij op. Van der Ploeg: “De vos is erger, die rooft een heel gebied leeg.” Uit een onderzoek van ecoloog Raymond Klaassen in een weidevogelgebied in het Groningse Middag-Humsterland uit 2020 bleek dat de boerderijkat en wilde kat in 30 tot 40 procent van de gevallen verantwoordelijk was voor predatie van weidevogelkuikens. Veel meer dan de vos.

Dertig katten

Drie jaar geleden was Van der Ploeg rondom Leeuwarden op stap met twee jagers. “Met een lichtbak zochten we vossen. Die zagen we niet, maar ik telde wel zo’n dertig katten.” Hij kaartte zijn bevindingen aan bij de Friese vogelwacht, die daarna besloot tot de campagne. Ook volgend jaar zal die worden voortgezet. Als het onvoldoende effect sorteert, moet niet geaarzeld worden buitenlopende katten te bejagen, meent Van der Ploeg. “Liever niet natuurlijk. Maar mensen moeten dan weten dat als ze hun kat niet binnenhouden, de consequentie kan zijn dat hij zijn leven niet zeker is.”

Predatie moet als factor voor de teloorgang van de weidevogelstand overigens ook weer niet overschat worden, oordeelt De Jong. “Er is meer aan de hand. Kuikens groeien niet op, omdat er te weinig insecten zijn. Het bodemleven moet ook verbeteren. Ook in perfect beheerde gebieden is het lastig om kuikens groot te brengen.”

Lees ook:

Ja, de grutto heeft het moeilijk, maar geef de vos er niet de schuld van

Omdat de intensieve landbouw het buitengebied heeft ‘vernacheld’, zijn weidevogels onbeschermd en waant de vos zich in een grote snackbar. Moet hij daarom worden bejaagd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden