Coronamaatregelen

Kort geding voor abortuspil per post

Beeld ANP

Fonds Clara Wichmann en Women on Waves stappen naar de rechter. Zij willen dat vrouwen de abortuspil tijdelijk per post opgestuurd kunnen krijgen. De abortusklinieken benadrukken dat zij ondanks de coronacrisis nog allemaal open zijn. 

Proefprocessenfonds Clara Wichmann en mensenrechtenorganisatie Women on Waves starten een kort geding om de abortuspil beschikbaar te krijgen buiten klinieken om. Volgens beide organisaties hebben vrouwen vanwege de coronamaatregelen moeilijker toegang tot abortusklinieken.

“Vrouwen kunnen niet wachten”, zegt Anniek de Ruijter van Clara Wichmann. “Dit is echt een noodsituatie.” Clara Wichmann houdt zich bezig met strategische rechtszaken en Women on Waves zet zich wereldwijd in voor toegang tot veilige abortus. Zusterorganisatie Women on Web, die vrouwen online helpt, weet van in ieder geval twee Nederlandse vrouwen dat ze op dit moment niet naar een kliniek kunnen. Een van hen zit in isolatie en van de ander is het vermoeden dat haar man niet weet dat ze zwanger is.

Nu iedereen noodgedwongen thuiszit, is het, volgens de organisaties, voor vrouwen in onveilige thuissituaties nagenoeg onmogelijk de deur uit te gaan. “Het is ook niet zo dat die klinieken naast de supermarkt zitten”, zegt De Ruijter. “Vrouwen moeten vaak met het openbaar vervoer reizen om er te komen.” Verspreid over Nederland zijn dertien abortusklinieken, en vooral wie in het noorden woont, kan zo meer dan een uur onderweg zijn.

Alle klinieken open 

Voorzitter Monique Opheij van het Nederlands Genootschap van Abortusartsen (NGvA) benadrukt dat alle klinieken open zijn en dat zij geen aanwijzingen heeft dat een grote groep vrouwen niet kan komen. “Situaties van huiselijk geweld zijn normaal ook problematisch. En wat betreft de vrouw die in isolatie zit: wij doen het eerste consult nu online of telefonisch. Dan overleggen we met cliënten wanneer zij kunnen komen voor een behandeling.” Zij benadrukt dat mensen voor essentiële medische zorg, zoals een abortus, het huis mogen verlaten. 

Volgens advocaat Lisa-Marie Komp van Prakken d’Oliveira, die Clara Wichmann en Women on Waves bijstaat, botsen nu twee wettelijke regelingen. Aan de ene kant het recht op abortus, aan de andere kant de regel dat mensen zo veel mogelijk binnen moeten blijven. Komp: “Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft eerder gezegd dat als een staat abortus legaliseert, die er alles aan moet doen om ervoor te zorgen dat vrouwen van dat recht gebruik kunnen maken.” 

Een oplossing voor de botsing van wetten is volgens Clara Wichmann en Women on Waves voorhanden. Wat ‘de abortuspil’ wordt genoemd zijn eigenlijk twee pillen, die in Nederland gebruikt worden om zwangerschappen tot 9 weken af te breken. Dat mag alleen in een abortuskliniek. In Engeland werd deze week besloten dat de pillen tijdens de coronacrisis ook mogen worden opgestuurd naar vrouwen.

Telefonische begeleiding 

De NGA is er geen voorstander van. “De abortuspil wordt vaak onderschat”, zegt Opheij. “We krijgen er veel vragen over van vrouwen omdat moeilijk te voorspellen is hoe snel iemand gaat bloeden en hoe heftig.” Ook om een echo te maken is het essentieel naar een kliniek te komen, zegt ze. “Het komt voor dat vrouwen denken dat ze zes weken zwanger zijn en dat op een echo blijkt dat dit 13 weken is.”

Volgens gynaecoloog en voorzitter van Women on Waves Gunilla Kleiverda is dat te ondervangen. “Overal gaat de zorg deze weken op afstand, ook de begeleiding kan via een telefonisch of videoconsult.” Mocht het nodig zijn een echo te maken om de zwangerschapsduur vast te stellen, dan kan dat volgens haar bij een echocentrum in de buurt. “Dat biedt voor vrouwen minder gezondheidsrisico’s dan helemaal naar een kliniek reizen.” Opheij vreest echter dat daarbij de anonimiteit van vrouwen in het geding komt.

Clara Wichmann en Women on Waves willen al langer dat de abortuspil tot negen weken beschikbaar komt buiten de klinieken om. Is dit een manier om dat alsnog voor elkaar te krijgen? Vooralsnog is de vraag alleen om dit mogelijk te maken zolang er beperkende maatregelen gelden. De Ruijter: “Voor de lange termijn moet hier echt een politieke discussie over gevoerd worden.”

Lees ook:

Moos (25) werd onbedoeld zwanger, en wil af van het stigma over abortus

Een op de vijf vrouwen raakt ooit in haar leven onbedoeld zwanger. Daarom komt er een nieuwe voorlichtingscampagne. ‘Dit overkomt niet alleen onhandige tieners.’

Hoe SGP en GroenLinks elkaar uitdagen over abortus en vrouwenrechten

Ze staan lijnrecht tegenover elkaar in politieke opvattingen, maar kunnen het goed met elkaar vinden. ‘Wij dagen elkaar graag uit’, zeggen Kamerleden Kees van der Staaij (SGP) en Corinne Ellemeet (GroenLinks), die een poging wagen elkaars standpunten los te wrikken over abortus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden