Virusaanpak

Klaar of niet, lokale coronamaatregelen zijn nu al nodig

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge tijdens een livesessie over het coronabeleid via Facebook en YouTube.Beeld ANP

De oplopende besmettingscijfers dwingen het kabinet veel eerder dan gewenst tot actie. De plannen om de virusaanpak lokaal onder te brengen, zijn nog niet eens klaar.

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge klonken eindelijk weer licht optimistisch, tijdens hun persconferentie vorige week. De augustuspiek in het aantal coronabesmettingen leek weer omlaag te buigen. Het kabinet dacht de tijd te hebben voor het uitwerken van een alarmsysteem voor regionale besmettingen.

Hoe anders is de situatie een dikke week later. Op verschillende dagen kwamen er rond de duizend besmettingen per etmaal bij. In de grote steden loopt het aantal hard op, met name in Den Haag. Die lokale maatregelen zijn nu al nodig. De Jonge overlegde donderdag met de burgemeesters van de grote steden. Het ligt voor de hand dat bewoners van die steden een dezer dagen beperkingen kunnen verwachten. Eerder voerden Rotterdam en Amsterdam een mondkapjesplicht in om de oplopende besmettingscijfers te smoren.

Oorspronkelijk zou De Jonge op 22 september met een uitwerking komen van zijn ‘inschalingsniveaus’. Aan de hand van die alarmfases kunnen veiligheidsregio’s in overleg met het kabinet beperkingen opleggen. Bij de laagste alarmfase ‘waakzaam’ zijn geen extra maatregelen nodig. Bij code ‘zorgelijk’ groeit het aantal besmettingen en raakt het zicht op de verspreiding van het virus vertroebeld. De druk op de regionale zorg neemt toe en er zijn lokale maatregelen nodig. Bij niveau ‘ernstig’ escaleert een virusuitbraak en zijn landelijke beperkingen nodig.

Beeld ANP

In de grote steden sprake van een ‘zorgelijke situatie’

Tijdens de laatste persconferentie vermoedde de minister dat alle regio’s nog in de laagste alarmfase zaten. Inmiddels lijkt er in de steden eerder sprake van een zorgelijke situatie. In het coronadashboard dat de overheid bijhoudt, springen verschillende meters op oranje. En dat geldt zeker voor de grote steden. Het aantal ziekenhuisopnames is nog gering, maar de virusverspreiding gaat hard en in het rioolwater worden veel virusdeeltjes gevonden. Extra zorgelijk is dat in de stad Den Haag niet langer sprake is van enkele aanwijsbare virusbronnen, zegt een woordvoerder van het ministerie van gezondheidszorg: “In bijvoorbeeld Delft zijn er allemaal studenten besmet. In Den Haag is dat heel diffuus.”

Om goede lokale maatregelen te nemen, is het belangrijk te weten waar mensen besmet zijn geraakt. Zoiets zei De Jonge woensdag ook tijdens het onlinevraaggesprek waarin hij samen met premier Rutte vragen van burgers beantwoordde. Het heeft geen zin om de horeca te sluiten, als virusbesmettingen vooral in de thuissfeer plaatsvinden. De Jonge: “We willen het virus zo hard mogelijk raken en de samenleving en de economie zo min mogelijk.”

Als de cijfers nog verder oplopen, zal ook van het kabinet meer gevraagd worden. Begin deze week was een laatste reguliere virusoverleg, bronnen rond het kabinet sluiten niet uit dat binnenkort weer een sterkere crisisorganisatie wordt ingesteld, met bijvoorbeeld bijeenkomsten op het Catshuis.

Want tijdens de persconferentie van vorige week wist ook De Jonge al dat het kabinet de virusaanpak onmogelijk geheel bij gemeenten of regio’s kan leggen. Wat als de gemeente Den Haag  de cafés sluit en Hagenaars besluiten naar Delft of Rotterdam te gaan voor een biertje? De Jonge: “Dat soort spileffecten moeten we in de gaten houden. Je kunt niet alleen zeggen: veel succes regio’s. We moeten nog steeds goed meekijken en meehelpen.” Als nieuwe lokale maatregelen ook niet helpen, weet De Jonge, dan is hij weer aan zet. “Uiteindelijk moet het ministerie van volksgezondheid de knoop doorhakken.”

Lees ook:

Waarom de coronatrend verontrustend is, maar nog niet vergelijkbaar met het voorjaar

Het aantal coronabesmettingen stijgt weer snel. ‘We moeten alert blijven’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden