Afschaffing slavernij

Ketikoti wint terrein, al is er ook verzet. ‘In Drenthe is dit nog een moeilijk thema’

Burgemeester Halsema tijdens de herdenking van het Nederlandse slavernijverleden, vorig jaar in Amsterdam. Beeld ANP
Burgemeester Halsema tijdens de herdenking van het Nederlandse slavernijverleden, vorig jaar in Amsterdam.Beeld ANP

Vrijdag is het 159 jaar geleden dat Nederland de slavernij afschafte. Op steeds meer plekken wordt dat gevierd en herdacht. Maar er is ook weerstand.

Tobiah Palm

Op steeds meer plekken in Nederland wordt er 30 juni en 1 juli stilgestaan bij Ketikoti, de herdenking van de afschaffing van de slavernij in 1863. Het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) heeft nu twaalf comités verspreid door heel Nederland. Ook andere organisaties, zoals Stichting Gedeeld Verleden Gezamenlijke Toekomst in Rotterdam en Keti Koti Breda organiseren herdenkingen en vieringen.

Dit jaar komen er veel mensen naar het Oosterpark in Amsterdam, waar het NiNsee voor de twintigste keer Ketikoti organiseert, denkt bestuursvoorzitter Linda Nooitmeer. “Aan alle kanten wordt er aan ons getrokken, er zijn zoveel bedrijven die een activiteit willen organiseren,” zegt ze. “Als ik mezelf in vijven kon delen was het nog te weinig geweest.”

Er is steeds meer aandacht voor het slavernijverleden. Steden bieden hun excuses aan, tijdens Black Lives Matter-demonstraties stonden de pleinen vol, en banken nemen verantwoordelijkheid voor hun problematische verleden. Eindelijk. “Dat is mooi,” vindt Nooitmeer. “Maar het is ook belangrijk dat het niet té veel een feestje wordt. Volgens mij zou Ketikoti voor 80 procent uit herdenken van het slavernijverleden moeten gaan en voor 20 procent om het vieren van de afschaffing. Aandacht voor de doorwerking van het slavernijverleden is de kern van deze herdenking.”

Het slavernijverleden in Drenthe

De stichting Comité 30 juni/1 juli Drenthe, onderdeel van het NiNsee, organiseert dit jaar op 30 juni voor het eerst een herdenking in het Drents archief Assen. “Het zal gaan over kennis en bewustwording”, zegt voorzitter en initiatiefnemer Ingrid Veneberg. “Over verbinding en gelijkwaardigheid.” En over het slavernijverleden van de provincie. Belangrijke Drentse families hadden plantages, waarop tot slaaf gemaakte mensen werkten, in Suriname. Ze bezochten hun grond daar zelden, maar verdienden er wel geld aan.

Het is belangrijk dat mensen leren over die geschiedenis, vindt Veneberg. Het slavernijverleden is volgens haar een zwarte bladzijde die niet zomaar uitgewist kan worden. Helaas is niet iedereen het met haar eens. “Het is een moeilijk thema in de regio”, vertelt ze. “Er was, toen ik met het idee kwam, best wat weerstand. Sommige bestuurders vonden dat ze er niets mee te maken hadden. Iemand zei zelfs dat ik terug naar Afrika zou moeten gaan als ik iets over mijn geschiedenis zou willen leren.”

Douanecontroles en te lagen schooladviezen

Bestuursvoorzitter Linda Nooitmeer hoort vaker van gemeenten die zich verzetten tegen een herdenking. Ze vinden dat zij er niets mee te maken hebben. Het is volgens haar een gevolg van vierhonderd jaar slavernij; de slavernij heeft zich in ons denken geworteld. Sommige bestuurders vinden zo’n herdenking niet belangrijk genoeg omdat ze zich niet kunnen inleven in mensen van kleur.

Het is des te belangrijker dat er meer aandacht komt voor het slavernijverleden, zeggen de twee organisatoren, en voor het daarbij horende institutionele racisme. Want, zegt Nooitmeer, het koloniale verleden werkt door in het heden. “Het is goed om te herdenken – 1 juli zou ook in Nederland een nationale vrije dag moeten worden – maar het is nog belangrijker om ons iets te doen aan beleid. Zodat in de toekomst iemand van kleur geen moeite meer heeft met het vinden van een stage, of extra gecontroleerd wordt bij de douane, of een te laag schooladvies krijgt.”

Lees ook:

Ketikoti moet een vrije dag worden, vinden steeds meer bedrijven

Een groeiend aantal bedrijven en werknemers pleit ervoor van Ketikoti een nationale feestdag te maken. De dag waarop de afschaffing van de slavernij wordt herdacht moet net zo belangrijk worden als 4 en 5 mei, vindt Mitchell Esajas, die een actie op touw zette.

Heri-heri

Culinair ontdekker Judith Cyrus beschouwt de wereld als haar keuken. Haar nieuwsgierigheid leidt tot gerechten die voor oog en tong een feestje zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden