ReportageMigrantenkerken

Kerken in Bijlmer worden dakloos: ‘Rijken willen dit gebied inpikken’

Pastor Moses Alagbe wiens kerk, het Maranatha Community Transformation Center, tegen de vlakte gaat door nieuwbouwplannen in Zuidoost. Beeld Joris van Gennip
Pastor Moses Alagbe wiens kerk, het Maranatha Community Transformation Center, tegen de vlakte gaat door nieuwbouwplannen in Zuidoost.Beeld Joris van Gennip

Nu vastgoedprijzen in Amsterdam-Zuidoost stijgen, wordt het voor kerken steeds moeilijker onderdak te vinden. De kerk van pastor Moses Alagbe is binnenkort dakloos. ‘Rijken willen dit gebied inpikken.’

Marije van Beek

Aan de keukenmuur van het Maranatha Community Transformation Center hangt een poster met een lange lijst van lofprijzingsnamen voor God. Halverwege wordt die aan het zicht onttrokken door een gigantische stapel dozen met boterhamzakjes. “Voor het schoolontbijt”, legt pastor Moses Alagbe (64) uit. “Een van de dingen die we doen om mensen bij hun problemen te helpen.”

De kerk in de H-buurt in Amsterdam-Zuidoost geeft ook naailes, trainingen tegen huiselijk geweld, en is er inloopspreekuur met een advocaat. Alagbe werkt al ruim twintig jaar in de Bijlmer. Toen de kerk vernam dat heel wat kinderen zonder ontbijt naar school gaan, is ze in actie gekomen, vertelt Alagbe. Twee dagen per week gaat een team van gemeenteleden de straat op om ontbijtpakketten uit te delen. “Broodjes met een blaadje sla en kipfilet. En we organiseren cursussen voor de ouders, over wat een gezonde opvoeding is.”

‘Ze schoppen ons eruit’

Hoelang ze dit nog kunnen doen, is de vraag. Binnenkort moeten Alagbe en zijn gemeenschap hun gebouw uit, omdat de gemeente Amsterdam de grond heeft verkocht aan een projectontwikkelaar. Alagbe, met een misprijzende blik: “Ze schoppen ons eruit en zetten er mensen in die dure huizen kunnen betalen. Wij worden dakloos.”

Zijn kerk huisde eerst in een garagebox in dezelfde straat. Sinds vijf jaar huurt de gemeenschap een bescheiden gebouw tijdelijk van de gemeente. Vanwege het welzijnswerk dat de kerk doet zijn er altijd goede relaties geweest met de gemeente, zegt Alagbe. “Toch doet die niets om met ons mee te zoeken naar een nieuwe plek.”

Met een petitie vragen pastor Alagbe en Skin, de koepelorganisatie van migrantenkerken in Nederland, aandacht voor deze kwestie. Die treft niet alleen het Maranatha Community Transformation Center. Nu de vastgoedprijzen in de Amsterdamse Bijlmer stijgen, raken kerken in de verdrukking. Inmiddels staan er zevenhonderd handtekeningen onder de petitie.

Huisvestingsproblemen

Ook op andere plaatsen in het land kampen migrantenkerken met huisvestingsproblemen. Uit onderzoek in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed blijkt dat naar verwachting een kwart van de migrantenkerken de komende vijf jaar andere huisvesting nodig heeft. Omgerekend naar Amsterdam betekent dit dat zo’n vijftig migrantenkerken in de problemen komen, ook al zijn ze financieel gezond. De kerk van Alagbe betaalt momenteel per maand ruim 4000 euro huur aan de gemeente.

Meerdere migrantenkerken in de Bijlmer delen samen een gebouw, zoals de Kandelaar en De Nieuwe Stad. “Maar daar zitten allebei al zo’n vijftien kerken in”, vertelt Alagbe. “Die zijn propvol.”

Op een tafel liggen de protestborden uitgestald die kerkleden afgelopen week hebben meegenomen naar een vergadering van de stadsdeelraad Amsterdam-Zuidoost. ‘No to gentrification’, staat er in grote blokletters, en ‘Yes to community’.

Pastor Alagbe met de protestborden die zijn gemeenteleden hebben gemaakt. Beeld Joris van Gennip
Pastor Alagbe met de protestborden die zijn gemeenteleden hebben gemaakt.Beeld Joris van Gennip

In het stadsdeel wordt de voortschrijdende gentrificatie al bitter gevoeld, zegt Alagbe. “Mensen die hier gewoon zijn opgegroeid en al hun familie en vrienden hebben, moeten plotseling weg. Een koppeltje dat pas getrouwd is, moet nu bijvoorbeeld naar Lelystad. Ze verliezen dan alles wat ze kennen.”

Discriminatie

Het probleem is, zegt Alagbe, dat de gemeente de buurt niet als een verzameling mensen ziet, maar als een hoop stenen. “Het voelt als discriminatie. Ik weet alleen niet of het is omdat we christen zijn, of omdat we migranten zijn.”

Aan dezelfde straat als de kerk bevinden zich verschillende eettentjes. Ook die moeten plaatsmaken voor de nieuwbouw. Door de stromende regen loopt Alagbe een paar honderd meter naar een Nigeriaans restaurant. Binnen hangt een lovende recensie uit Het Parool aan de wand. Vrolijke afrobeat schalt door de ruimte. Eigenaar Kamal Abdulrahman Al-Junubi (45) is ten einde raad, vertelt hij. “Niets mis met nieuwe projecten, maar wel als ze ons leven vernietigen en onze broodwinning vermorzelen. Dat is wat er gebeurt: de rijken willen dit gebied inpikken.”

Ook de gebrekkige communicatie zit hem dwars. Hij pakt er een brief bij van de gemeente. “Ik begin me gedehumaniseerd te voelen. Hoe moet ik aan mijn vrouw uitleggen dat we zomaar onze zaak kwijtraken? Ik heb geen idee, en daar geneer ik me voor.”

Vader voor de gemeenschap

Behoedzaam pakt Al-Junubi de handen van pastor Alagbe vast. “Gelukkig hebben we deze vader nog, die opkomt voor onze gemeenschap.”

De gemeente Amsterdam is op de hoogte van de kwestie. “De gemeente waardeert de activiteiten die de kerk doet voor de buurt zeer”, laat een woordvoerder weten. Maar nieuw onderdak moet de kerk zelf zien te vinden. “Er zijn in Zuidoost veel meer ruimtezoekers, waaronder andere kerken, huisartsen en andere organisaties. Die kampen allemaal met hetzelfde probleem.”

Volgens de woordvoerder heeft de gemeente door de jaren heen contact gehad met de kerk om mee te denken over een mogelijk nieuwe locatie. “Maar die is niet gevonden.” Als pastor Alagbe dat hoort, is hij verbaasd. “Hebben ze iets voor ons gedaan? Daar ben ik mij niet bewust van.”

Lees ook:

Het Nederlandse christendom verschiet in rap tempo van kleur

De autochtone kerk wordt kleiner, de migrantenkerk is springlevend, en dus wordt het Nederlandse christendom steeds veelkleuriger. We beginnen onze serie over dit onderwerp met de vraag: hoe ziet dat eruit?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden