Formule 1

Kan de Grand Prix in Zandvoort wel duurzaam zijn?

Het circuit van Zandvoort in aanbouw.Beeld HH

De Grand Prix in Zandvoort wordt gepresenteerd als de ‘groenste Formule 1 ooit’. Maar hoe duurzaam de GP over een kleine vier maanden werkelijk zal zijn, is de vraag.

De Stichting Rust bij de kust, die ijvert voor minder lawaai van het circuit in Zandvoort, veegt de vloer aan met de duurzaamheidsstrategie die het circuit samen met de gemeente Zandvoort onlangs publiceerde. De stichting stelde deze week dat het een ‘fopstrategie’ en ‘allemaal luchtfietserij’ is.

“Dat er zelfs gepretendeerd wordt twaalf van de zeventien Duurzame Ontwikkelingsdoelen die door de VN zijn vastgesteld na te streven is ronduit bedrog”, stelt voorzitter Karel van Broekhoven. “Het is een vorm van retoriek om te roepen: ‘Wij zijn zo groen’, in de hoop dat dat overkomt. Maar het staat heel ver van de werkelijkheid af.”

Ook Greenpeace zegt er een hard hoofd in te hebben dat de ambities in het raceplan daadwerkelijk worden waargemaakt en sluit zich aan bij de kritiek van Rust bij de kust. “Duurzaamheid en Formule 1 gaan niet bepaald hand in hand. Het gaat hier ook nog eens om een autorace nabij een kwetsbaar natuurgebied in de duinen”, stelt een woordvoerder van de milieuorganisatie.

Benzineslurpende raceauto’s

“Steeds meer mensen voelen verantwoordelijkheid voor de klimaatcrisis, maar er zijn ook bedrijven die vervuilende plannen als groen proberen te verkopen. Het zou goed zijn als Zandvoort met een écht duurzaam plan komt, maar dat zou dan zonder benzineslurpende raceauto’s moeten zijn”, aldus Greenpeace.

Het plan dat de raceorganisator Dutch GP samen met de gemeente Zandvoort heeft opgesteld, staat bol van grote ambities op het gebied van duurzaamheid. Het plan, Duurzame Strategie 2020-2022 geheten, moet van de Formule 1 in Zandvoort in drie jaar tijd de ‘groenste race op de kalender’ maken.

De partijen willen onder meer zoveel mogelijk groene stroom gaan gebruiken en willen eten en drinken in de regio gaan kopen om de emissies door het transport ervan te beperken. Ook stelt Dutch GP een budget beschikbaar te hebben voor de aanplant van groen om de CO2-uitstoot van het driedaagse raceweekend van begin mei te compenseren. Hoeveel geld er beschikbaar is staat niet in het plan. Verder willen de partijen binnen drie jaar af van wegwerpplastic en zwerfafval door hergebruik. ‘De voortgang van het duurzaamheidsproces zal gemeten en gewaarborgd worden’, beloven Dutch Grand Prix en de gemeente.

Op het gebied van mobiliteit moeten de trein en de fiets een hoofdrol gaan spelen om de verwachte honderdduizend toeschouwers per dag op tijd naar Zandvoort te krijgen, en weer terug. Over die plannen is Van Broekhoven van Rust bij de kust redelijk positief, al denkt hij dat mogelijk maar 10 procent van de ruim 300.000 bezoekers de trein ook zal gebruiken.

Zonder vergunning

Ook gaat vanwege de verbouwing van het circuit ‘de natuurvernietiging onverminderd door’. “Tijdens de kerstdagen bijvoorbeeld is weer een hectare groengebied platgewalst. Daar is zand op gestort, zonder vergunning, zoals gebruikelijk”, zegt Van Broekhoven. “Er is steeds een enorm verschil tussen wat men uitdraagt en wat er in werkelijkheid gebeurt. Heel zorgelijk.”

Karim el El Gebaly, raadslid in Zandvoort namens GroenLinks, is voorzichtig positief-kritisch over de duurzaamheidsplannen van circuit en gemeente. “Het is wel een uitgebreide strategie, maar weinig concreet. Er zijn veel losse eindjes en daar hebben ze een kans laten liggen”, vindt hij. El Gebaly ging in maart vorig jaar met tegenzin akkoord met de miljoeneninvestering die Zandvoort wilde doen in de Formule 1. Het GroenLinks-raadslid stemde in, maar diende wel een – aangenomen – motie in waarin staat dat de raceorganisatie en de gemeente alles op alles moeten zetten om het evenement duurzaam te maken en de CO2-uitstoot te compenseren.

“Ik ben wel blij met deze eerste stap. Men neemt de motie serieus en ik moet het circuit ermee complimenteren dat ze nu eindelijk de stap maken naar de duurzaamheidskant. Maar nu we nog maar vier maanden voor de race zitten denk ik dat ze wat veel concreter zouden moeten zijn”, aldus El Gebaly.

“Op welke manier bijvoorbeeld het plastic uitgebannen zal worden komt niet echt in het plan naar voren. Het is een streven, maar de weg er naartoe is totaal onduidelijk. Wat de CO2-compensatie betreft, willen ze eerst gaan meten, in 2021 iets proberen en dan moet het in 2022 CO2-neutraal zijn. Het zijn op zich positieve plannen, want er is nog nooit een race of evenement in Nederland geweest dat CO2-neutraal is geweest. Alleen de concrete invulling mist.”

Nogal vrijblijvend

Ook over de stappen die het gemeentebestuur van Zandvoort heeft gezet is El Gebaly nog niet tevreden. “In de laatste raadsinformatiebrief schrijft de wethouder dat er een duurzaamheidsprogramma wordt gemaakt, maar de eerste Grand Prix is al bijna en er wordt al heel veel gedaan op het circuit, dus waar is dat duurzaamheidsprogramma en wat gaat dat voor de eerste race betekenen? Wat gaan ze nou echt doen? Ik krijg nu het gevoel dat het nogal vrijblijvend is.”

Een woordvoerder van de gemeente Zandvoort stelt desgevraagd dat alles nu in de opstartfase zit en dat er door alle partijen hard wordt gewerkt om goede afspraken te maken over het evenement. Volgens de gemeente zullen de plannen daarom vanaf nu echt concreet worden ingevuld.

Rust bij de kust heeft intussen een gesprek gehad met Dutch GP, en heeft over enige tijd een vervolggesprek, zegt Van Broekhoven. “Ik heb het idee dat er bij hen wel wat goede wil is, maar het blijft vaag. Wij krijgen vooral over de herrie die er gemaakt wordt, te weinig toezeggingen om als goed resultaat te kunnen beschouwen.”

Lees ook: 

De zandhagedis heeft in Zandvoort vooralsnog het nakijken

Kent u het sprookje van de zandhagedis en de brilslang? Nee? Het gaat als volgt, legt Jelle Reumer uit in zijn Weekdier. Er was eens een zandhagedis, die samen met zijn vriend de rugstreeppad een fijn leven leidde in de duinen bij Zandvoort. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden