Toeslagenaffaire

Kamer geschokt door 'harde conclusies' over discriminatie fiscus

Beeld Idris van Heffen

De Tweede Kamer reageert geschokt op de harde conclusie van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dat de Belastingdienst jarenlang onrechtmatig en discriminerend handelde ten opzichte van mensen met een andere of dubbele nationaliteit.

Vandaag stelde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in een onderzoek naar etnisch profileren door de Belastingdienst dat de verwerkingen “onrechtmatig, discriminerend en daarmee onbehoorlijk” waren. Het gaat volgens de privacywaakhond om zware overtredingen van de privacywet. Voorzitter Aleid Wolfsen van de AP overhandigde het onderzoek aan staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen).’

Volgens de privacywaakhond had de belastingdienst de gegevens over een dubbele nationaliteit al begin 2014 moeten wissen. Toch stonden in mei 2018 nog zeker 1,4 miljoen mensen met een dubbele nationaliteit in de systemen van de Belastingdienst geregistreerd. Dat mocht niet en de gegevens waren ook niet nodig bij het beoordelen van de aanvragen, de bestrijding van fraude en het risicosysteem, stelt de AP.

Tweede Kamerleden reageren geschokt op de uitspraak van de autoriteit. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt vindt dat maatregelen moeten worden getroffen tegen de hoge ambtenaren van de Belastingdienst die volgens hem stelselmatig hebben gelogen. SP-Kamerlid Renske Leijten wil snel een debat over de uitkomst. Beiden zijn al jaren bezig om de kwestie te ontrafelen.

Omtzigt wijst op een brief uit 2017 van de Belastingdienst aan de AP waarin staat dat de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst niet de afkomst vastlegt én dat de nationaliteit ook niet als selectiemiddel wordt gebruikt voor extra controles. “Hier werd glashard tegen de AP gelogen. Daarom werd het onderzoek gesloten. Ik verwacht openlijke excuses voor deze brief en dit zeer ernstige gedrag”, twittert de CDA’er. Later is het onderzoek van de AP alsnog begonnen, na twee klachten.

Leijten is niet verbaasd over de bevindingen. “Dit zagen we eigenlijk al, de meeste van de ouders van de toeslagenaffaire hadden een andere achternaam. Zonder bewijs, zonder redelijk vermoeden werden zij extra gecontroleerd, als fraudeur bestempeld én kwamen ze op zwarte lijsten te staan.” Leijten denkt dat ook op andere plekken binnen de overheid deze discriminatie voorkomt, omdat systemen aan elkaar zijn gekoppeld. “Onze zoektocht om dit tot op de bodem uit te zoeken gaat door, want het rapport bevestigt weer dat dit heel hard nodig blijft.”

Ook DENK vindt de uitkomsten “ernstig en schandalig”. Kamerlid Farid Azarkan zegt dit “institutioneel racisme, want dat is dit” te blijven bestrijden. D66-Kamerlid Steven van Weyenberg spreekt ook van een “harde conclusie” van de autoriteit “die helaas past in het beeld van de afgelopen maanden”.

Lees ook:

Kabinet legt werk omstreden fraudeteam van Belastingdienst stil

Het kabinet grijpt hard in bij de Belastingdienst en zet het werk van het omstreden fraudeteam voorlopig op de pauzestand. 

Etniciteit mag en kan een rol spelen bij opsporen fraude Belastingdienst, zegt deze hoogleraar

Als ze het fatsoenlijk doet, mag de overheid etniciteit als factor gebruiken bij het opsporen van fraude.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden