Aanmeldcentrum

Kabinet zet crisisnoodopvang in voor asielzoekers Ter Apel

Vluchtelingen in het voormalig Belastingkantoor in Oss. De gemeente vangt tachtig vluchtelingen op die niet meer terechtkunnen in Ter Apel.  Beeld ANP
Vluchtelingen in het voormalig Belastingkantoor in Oss. De gemeente vangt tachtig vluchtelingen op die niet meer terechtkunnen in Ter Apel.Beeld ANP

Het kabinet kiest voor crisisnoodopvang om te voorkomen dat asielzoekers op straat moeten slapen.

Petra Vissers

Het kabinet heeft woensdag de veiligheidsregio Groningen gevraagd om de crisisnoodopvang in te zetten voor mensen die in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel zitten. Dat betekent dat mensen ondergebracht zullen worden in bijvoorbeeld sporthallen, zei staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel, VVD).

Over het algemeen zijn crisisnoodopvanglocaties ook kort beschikbaar, wat betekent dat mensen nog meer zullen moeten gaan verhuizen.

Het Rode Kruis heeft woensdagavond tenten opgezet bij het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel om asielzoekers in op te vangen. De hulporganisatie houdt er rekening mee dat er woensdagavond voor zo’n tweehonderd mensen geen plek meer is, zegt directeur Marieke van Schaik. Uiteindelijk leek het erop dat niemand in de tenten hoefde te slapen. Het Rode Kruis zei klaar te staan om mensen naar noodopvanglocaties elders in het land te brengen. De hulporganisatie zegt voor het initiatief tot noodopvang samen te werken met VluchtelingenWerk en UNICEF.

In de nacht van dinsdag op woensdag werd op het nippertje voorkomen dat enkele tientallen asielzoekers op straat moesten slapen, door het aanmeldcentrum van de IND voor hen open te stellen. De groep bracht de nacht door op de grond, in plaats van op een grasveld.

Duizenden bedden voor opvang Oekraïners onbeslapen

Bestuurder Milo Schoenmaker van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (Coa) noemt het ‘buitengewoon teleurstellend’ dat het niet lukt om iedereen goed onderdak te bieden, ondanks herhaalde oproepen aan gemeenten.

Terwijl in het aanmeldcentrum in Ter Apel meer dan vijftig mensen op stoelen in de wachtruimte moesten overnachten, bleven duizenden bedden die zijn bedoeld voor de opvang van Oekraïners onbeslapen. “Help ons daar dan mee”, zegt Schoenmaker. Dat kan volgens hem ‘morgenochtend al’, waarmee de opvang direct weer op niveau zou zijn.

Ook de staatssecretaris is niet blij met de situatie, zei hij. “Zo horen we het in Nederland niet te doen.” Het inzetten van het noodrecht voor deze groep, zoals wel gebeurt met vluchtelingen uit Oekraïne, is volgens de staatssecretaris echter niet mogelijk, omdat geen sprake is van een noodsituatie.

Humanitaire ondergrens

Dit acute probleem is veroorzaakt doordat de extra noodtenten die in Ter Apel stonden een kleine maand geleden moesten worden afgebroken. Die noodtenten waren bedoeld om mensen op te vangen voor wie midden in de nacht geen plek meer was in de Coa-opvang maar waren verworden tot een veel te volle opvang, waar de voorzieningen volgens hulporganisaties door een humanitaire ondergrens waren gezakt.

De vergunning voor die paviljoens liep in april af, en de gemeente Westerwolde wilde die niet verlengen.

De belofte van de staatssecretaris aan de gemeente was dat er niet meer dan de maximaal toegestane 2000 mensen in de opvang in Ter Apel zouden slapen, maar al in de eerste week van mei bleek die belofte onhoudbaar. Het lukt de staatssecretaris niet om gemeenten te bewegen meer asielzoekers op te vangen, en omdat het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel zit, is dat de plek waar de meest schrijnende situaties ontstaan.

Geen onverwachte piek

De laatste keer dat crisisnoodopvang werd ingezet was in 2015. Toen meldden zich onverwacht ruim 18.000 asielzoekers uit Syrië. De huidige crisis wordt niet veroorzaakt door zo’n onverwacht hoge piek in de asielinstroom.

Van der Burg verwacht dat het ernstige tekort aan plekken nog bijna een week zal aanhouden. Hij zegt vanaf deze woensdag iedere dag met de diensten om tafel te gaan die verantwoordelijk zijn voor de asielopvang om te kijken waar slaapplekken gevonden kunnen worden. Uiteindelijk wil Van der Burg toe naar een tweede en wellicht een derde aanmeldcentrum in Nederland, zodat niet langer iedereen die asiel wil aanvragen eerst naar Ter Apel moet.

Veiligheidsregio verkent mogelijkheden

De veiligheidsregio Groningen bevestigt woensdagavond inderdaad een verzoek te hebben gekregen om 200 plekken crisisnoodopvang te realiseren. “De mogelijkheden daarvoor worden nu verkend. Uiteraard geldt nog steeds dat de regio Groningen vindt dat het hier om een nationaal probleem gaat en niet om iets dat alleen in Groningen opgelost moet worden.”

Lees ook:

Waarom Ter Apel altijd de flessenhals is in de asielopvang

Zolang er geen tweede aanmeldcentrum komt in Nederland, zal Ter Apel altijd de flessenhals van de asielopvang blijven.

Op het beton in Ter Apel wachten honderden asielzoekers

Officieel is er plek voor 275 man, afgelopen weken sliepen er sommige nachten zevenhonderd asielzoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden