Coronamaatregelen

Kabinet wil het virus een harde klap geven, maar dan zonder lockdown

Een mondkapjesplicht in openbare gebouwen is een van de mogelijke maatregelen.Beeld ANP

Wat premier Rutte en minister De Jonge vanavond niet zullen doen, is maatregelen invoeren die het virus in een paar weken tijd terugdringen naar het niveau van deze zomer. Waarom niet?

Als het enige doel van het kabinet is om het virus zo snel mogelijk uit te trappen, dan weet het wat het te doen staat. Een lockdown, zoals afgelopen voorjaar. Toen ging het zogeheten reproductiegetal, de R, snel naar beneden, tot onder één, waardoor het virus uitdoofde. Waarom kiest Nederland niet opnieuw voor deze strategie?

Bijna 7000 nieuwe besmettingen meldde het RIVM gisteren. Dat moet naar beneden door een strategie die ‘de hamer en de dans’ wordt genoemd. Met de hamer krijgt het virus een stevige mep, waarna de dans begint met de groggy geslagen tegenstander. De dans vereist een goed bron- en contactonderzoek en mensen die zich aan basismaatregelen houden. Nederlanders zijn niet goed in dansen met het virus. De hamer dan. De hardste klap die het kabinet kan geven, is een totale lockdown. Alles dicht, op de supermarkten na, iedereen thuis, geen bezoek. 

Red Team: ambities van het kabinet veel te mager

Dat kan in Nederland geen kwaad, vindt onder meer het Red Team. Deze groep deskundigen vanuit diverse disciplines voorziet het kabinet gevraagd en ongevraagd van advies. Zij vinden de ambities van het kabinet veel te mager. De maatregelen van 29 september hebben volgens hen nauwelijks effect. Zo neemt het bezoek aan winkels nauwelijks af, wat ook geldt voor het aantal reizigers met het openbaar vervoer, schrijven zij in een brief aan het ministerie van volksgezondheid.

Hoe anders was dat eind maart. Toen kromp het aantal reizigers bijvoorbeeld met 88 procent. Er was angst in de samenleving. Al voordat Nederland officieel op slot ging, stroomden de straten leeg. De lockdown liet ruimte voor vrijheid, maar Nederlanders bleven thuis. Daarom sloten winkels hun deuren. Er kwam toch niemand meer langs. 

Het kabinetsbeleid is nu gericht op een reproductiegetal van 0,9. In dat geval zorgden 10 geïnfecteerde personen voor negen nieuwe besmettingen. Het virus dooft dan uit, maar zo langzaam dat Nederland pas een week voor de kerst op het niveau zit waarin het virus onder controle is.

Als het kabinet nu een harde klap uitdeelt en de R op 0,7 weet te houden, zal het virus ergens in de eerste week van november weer onder controle zijn, denkt het Red Team. Rutte en De Jonge zullen dinsdagavond ongetwijfeld spreken over stevige maatregelen, maar de aanhangers van de hamerhypothese zullen het zien als te kleine tikjes. Ziekenhuizen beginnen namelijk al hun reguliere zorg af te zeggen. Internisten waarschuwden maandag dat op korte termijn ‘rigoureuze afschaling’ van zorg dreigt.

Uitstel van zorg leidt tot gezondheidsschade, net als het virus zelf. Maar een harde mep met de hamer doet dat ook. Het veroorzaakt sociaal leed zoals eenzaamheid, er is geen fysiek onderwijs, geen sport en volop stress. Dit soort schade is moeilijk in cijfers te vangen, maar weegt mee in de beslissingen. 

Nederlanders gedragen zich nauwelijks anders 

Wel te berekenen is de economische schade. Het Centraal Bureau voor de Statistiek maakte maandag bekend dat de Nederlandse economie minder is gekrompen dan de vergelijkbare Belgische, dankzij de mildere lockdown in Nederland.

Tegelijkertijd zijn er onderzoeken die juist laten zien dat niet een lockdown, maar het virus zelf voor economische schade zorgt. Als het virus rondwaart, blijven mensen binnen. Dat was het geval bij de eerste golf, toen het virus nog onbekend was. Die angst is bij de tweede golf minder. Dat laten de mobiliteitsgegevens van Google zien. Ondanks alle waarschuwingen en oplopende cijfers, gedragen Nederlanders zich nauwelijks anders dan vorige maand. Dat lijkt te wijzen op te weinig draagvlak voor een harde klap als de lockdown, iets dat bij het kabinet zal meewegen.

Lees ook:

Nieuwe coronamaatregelen moeten ‘tsunami’ aan patiënten voorkomen. ‘We moeten ons schrap zetten’

Gedwongen door oplopende besmettingscijfers en een aanzwellend koor van experts gaat het er dinsdag toch van komen: nieuwe strenge tot zeer strenge coronamaatregelen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden