Kamerdebat Noodpakket

Kabinet sluit vrede met bonden en oppositie

Minister Wouter Koolmees van sociale zaken tijdens een Kamerdebat over het tweede noodpakket om de economie en werkgelegenheid te steunen. Beeld ANP

Het kabinet zit weer met de vakbonden aan tafel en verwerft steun van oppositiepartijen GroenLinks en PvdA.

Met een compromis over de ontslagboete en geld voor vaste kosten van bedrijven, herstelt het kabinet de relatie met de vakbonden en de linkse oppositiepartijen GroenLinks en PvdA. In koor gingen deze organisaties en partijen de afgelopen weken tekeer tegen het verdwijnen van de ontslagboete.

Na nieuwe onderhandelingen is woensdagavond het tweede noodpakket voor steun aan de economie in de komende vier maanden bijgesteld. De boete blijft, in een andere vorm, en de vakbeweging krijgt meer zeggenschap bij reorganisaties. In het debat donderdag over het noodpakket in de Tweede Kamer zei minister Wouter Koolmees (D66, sociale zaken): “We kunnen in goede harmonie samenwerken aan de toekomst.”

De afspraken krijgen een belangrijk vervolg. Vakbonden en werkgevers gaan de komende maanden verder praten over de arbeidsmarkt. Volgens Koolmees maakt de coronacrisis duidelijk dat er iets moet veranderen. “De kwetsbaarheid van sommigen is te groot. We gaan bouwen voor de fase na de crisis.” Hij verwees naar het rapport van de Commissie Borstlap die een half jaar geleden adviseerde om flexwerkers en zzp’ers meer sociale zekerheid te geven. Vaste werknemers zouden meer scholing en minder ontslagbescherming moeten krijgen. In een brief aan de Tweede Kamer stelt de minister dat ‘in de zware periode die voor ons ligt eensgezindheid voorop staat’.

Pensioenstelsel

Het kabinet hoopt niet alleen meer zaken te doen met de vakbonden, maar ook met de linkse oppositiepartijen GroenLinks en PvdA. Vorig jaar gaven deze partijen al steun aan het pensioenakkoord. Die steun is en blijft nodig omdat het veranderen van het pensioenstelsel nieuwe wetgeving vraagt en die moet de Eerste Kamer passeren, waar de coalitiepartijen stemmen tekortkomen. De hulp van oppositiepartijen is extra welkom omdat het veranderen van het pensioenstelsel jaren duurt, een periode die langer is dan de zittingstermijn van een kabinet.

Net als de bonden was PvdA-leider Lodewijk Asscher de afgelopen weken boos over het plan van het kabinet om de ontslagboete te schrappen. Hij dreigde zelfs tegen het hele tweede noodpakket van het kabinet te stemmen. Maar donderdag stapte hij weer als een trotse pauw door de Tweede Kamer en maakte het kabinet een compliment over de aanpassing van de plannen. Waar Koolmees in het debat sprak over ‘harmonie’ en ‘eensgezindheid’ voegde Asscher eraan toe: “Dit is geen tijd voor verdeeldheid.” De PvdA zat bij de onderhandelingen over het compromis niet aan tafel, maar Asscher onderhoudt warme banden met vakbond FNV. Niet voor niks belde minister Koolmees woensdagavond na afloop van de gesprekken toch ook maar even met de PvdA-leider.

Groenlinks-leider Jesse Klaver is eveneens tevreden met het compromis, ook al mist hij elementen in het noodpakket. Hij had bijvoorbeeld gewild dat de steun aan grote bedrijven geen schenking is maar een lening. “De crisis moet een keerpunt zijn voor een groene en solidaire samenleving”, zei hij. Het verzet tegen het noodpakket komt van de flanken, van de SP en PVV. Die vinden dat de ontslagboete in de nieuwe vorm te weinig voorstelt en bepleiten meer hulp aan zzp’ers.

Ontslagboete en geld voor vaste kosten

In het eerste noodpakket (voor de maanden maart, april en mei) moesten bedrijven een boete betalen als zij een deel van de loonkosten vergoed kregen en toch werknemers wilden ontslaan. Stel: een werkgever stuurde een werknemer de deur uit waar hij voor 2000 euro per maand aan steun voor kreeg, dan moest hij 3000 euro terugbetalen vanwege dat ontslag. In het compromis van werkgevers, vakbonden en kabinet kan een bedrijf in het tweede noodpakket (voor de maanden juni, juli, augustus en september) tot twintig werknemers ontslaan zonder boete. Een bedrijf dat meer werknemers wil ontslaan moet daarover een akkoord hebben met de vakbonden, en er kan eventueel een scheidsrechter worden opgeroepen. Wie deze regel schendt, betaalt 5 procent boete over alle loonkostensubsidie die een bedrijf krijgt.

De tegemoetkoming voor vaste kosten, zoals de huur van een pand, wordt verhoogd van 4000 euro in het eerste noodpakket naar 50.000 in het tweede. Vorige week zag het ernaar uit dat de verhoging van dit bedrag beperkt zou blijven tot 20.000 euro. Door deze laatste maatregel en doordat het tweede noodpakket geldt voor vier maanden in plaats van voor drie maanden lopen de kosten op van 13 miljard naar 17,5 miljard euro.

Lees ook:

Noodpakket aangepast: de ontslagboete blijft toch (maar dan anders), meer steun voor bedrijven

De sociale partners hebben na lang overleg toch een nieuw compromis weten te sluiten met minister Koolmees over de ontslagboete. Werkgevers krijgen ook fors meer steun voor hun vaste lasten.

Hoe de vakbonden de ontslagboete toch zagen sneuvelen

De vakbeweging komt hard in botsing met het kabinet over het verdwijnen van de ontslagboete. Wat gebeurde er achter de schermen? Hoop en wanhoop tot het allerlaatste moment.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden