AnalyseCoronamaatregelen

Kabinet in crisissferen, maar een nieuwe lockdown is nog geen zekerheid

Premier Mark Rutte tijdens zijn persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP

De snelle verspreiding van het coronavirus dwingt het kabinet terug in de crisisstand van afgelopen voorjaar. Maar volgens OMT-directeur Jaap van Dissel is een nieuwe lockdown niet nodig.

Het kabinet schiet opnieuw in de crisisstand nu in meer regio’s beperkingen gaan gelden en de situatie in de grote steden dreigt te escaleren. Premier Mark Rutte sluit geen enkele maatregel uit, ook niet een nieuwe landelijke lockdown. Net als in het voorjaar gaan hij en minister Hugo de Jonge (zorg) weer tweewekelijks persconferenties geven over het coronavirus.

De eerste persconferentie, waar mogelijk nieuwe beperkingen zullen worden aangekondigd, is aankomende dinsdag, nadat het kabinet op maandag is geadviseerd door het Outbreak Management Team (OMT). Net zoals tijdens de eerste virusgolf, zullen de persconferenties gevolgd worden door een expertsessie met OMT-voorzitter Jaap van Dissel in de Tweede Kamer, en een debat.

Acht nieuwe regio’s krijgen het predicaat ‘zorgelijk’ (zie onder). Dat betekent dat daar, net als in zes andere regio’s, beperkingen gaan gelden in horeca en feestzalen. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag dreigen naar het hoogste escalatieniveau ‘ernstig’ te schieten, waarbij de autoriteiten het zicht op het virus verliezen. Het kabinet overlegt met de burgemeesters van die steden over extra beperkingen. Rutte: “We hebben grote zorgen over heel Nederland, in het bijzonder over de Randstad.”

Experts weten nu meer dan in maart

Hoewel Rutte nieuwe landelijke beperkingen niet uitsluit, blijft hij voor een regionale aanpak. Een lockdown probeert het kabinet zo lang mogelijk te voorkomen, vanwege de grote economische gevolgen.

OMT-voorzitter Jaap van Dissel zegt morgen in een interview met Trouw dat een nieuwe lockdown waarschijnlijk niet nodig is. Als Nederland verder op slot gaat, geldt dat waarschijnlijk niet voor contactberoepen zoals kappers, en voor de bioscopen. Het risico op verspreiding van het virus blijkt daar klein. Volgens de belangrijkste corona-adviseur van het kabinet is er evenmin reden om landelijk de scholen te sluiten, hooguit de scholen waar een uitbraak is.

Van Dissel, ook directeur van het Centrum voor Infectieziektenbestrijding van het RIVM, ziet dat experts nu veel beter dan in maart weten hoe het virus zich verspreidt. Het kabinet kan daardoor gericht maatregelen nemen. Het gaat dan vooral om beperkingen voor groepen, met name binnen, en zeker als daarbij de 1,5 meter afstand wordt geschonden.

Spiegelbeeld van de versoepelingen

Hij verwacht dat het kabinet ongeveer de stappen terug volgt van de versoepelingen van afgelopen voorjaar. Van Dissel noemt geen sectoren, maar in dat geval komen sportscholen -en verenigingen, horeca, culturele instellingen, voetbalwedstrijden en andere groepsbijeenkomsten als eerste in aanmerking voor beperkingen. Het kabinet leunt in haar beslissingen zwaar op het OMT.

Desgevraagd zei Rutte vrijdag dat hij een stapsgewijze opbouw van beperkingen, als spiegelbeeld van de versoepelingen, niet aannemelijk vindt. “Ik denk dat we heel specifiek per situatie moeten kijken. Vinden de besmettingen plaats in moskeeën, of in parken? Ik moet er nog met de experts over praten, maar het risico is denk ik dat je nog meer economische schade aanricht.” Wel werkt het kabinet aan een stappenplan, waarop grofweg te volgen is welke beperkingen mensen kunnen verwachten bij uitbraken.

‘We hebben ons schrap te zetten’

Het toegenomen gevoel van urgentie binnen het kabinet blijkt ook uit het besluit van minister De Jonge om taken neer te leggen. Staatssecretaris Paul Blokhuis neemt jeugdzorg van hem over en minister Tamara van Ark gehandicaptenzorg. “We hebben ons schrap te zetten voor een tweede golf”, verklaart De Jonge zijn besluit.

De Jonge, ook vicepremier en CDA-lijsttrekker, oogde de afgelopen weken vermoeid, iets waar PVV-leider Geert Wilders geregeld op wees. “Het waren een aantal banen tegelijk”, zegt De Jonge. “De dagen werden wel erg lang, de nachten erg kort.” Tijdens de eerste virusgolf trad Bruno Bruins terug als coronaminister, omdat hij overwerkt was.

Beperkingen in meer regio’s

Vanaf zondag moeten in acht regio’s de cafés om 12 uur dicht en wordt de groepsgrootte in feestzalen teruggebracht van 100 naar 50 mensen. Het gaat om Groningen, Zaanstreek-Waterland, Gooi en Vechtstreek, Gelderland-Zuid, Brabant-Noord, Brabant-Zuidoost, Zuid-Holland Zuid en Flevoland. Vorige week gingen de beperkingen in voor zes regio’s in de Randstad. De besmettingscijfers liepen hier te snel op.

Lees ook:

Regionale aanpak van het virus? Burgemeesters kijken vooral naar Den Haag

Het kabinet zet in op een regionale aanpak van het virus maar burgemeesters zien meer in landelijke sturing, in de hoop dat mensen zich dan beter aan de maatregelen houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden