Toeslagenaffaire

‘Kabinet hield informatie toeslagenaffaire doelbewust achter voor Kamer’

Minister Wopke Hoekstra, premier Mark Rutte en staatssecretaris Alexandra van Huffelen tijdens een toeslagendebat in februari.  Beeld Werry Crone
Minister Wopke Hoekstra, premier Mark Rutte en staatssecretaris Alexandra van Huffelen tijdens een toeslagendebat in februari.Beeld Werry Crone

Het kabinet heeft in de toeslagenaffaire doelbewust informatie achtergehouden voor de Tweede Kamer, om zo hoge ambtenaren en politici te beschermen. Dat stelt RTL Nieuws, op basis van een uitgebreide reconstructie die de nieuwszender woensdagmiddag heeft gepubliceerd. De oppositie wil nu dat de notulen openbaar gemaakt worden.

Bronnen die de notulen van de ministerraad hebben ingezien vertelden RTL dat binnen de ministerraad meerdere keren kritisch is gesproken over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, van wie meerdere bewindslieden vonden dat hij het kabinetsbeleid zou moeten steunen. Deze tegenwerking zou zijn vastgelegd in notulen van de vergaderingen.

Dergelijke tegenwerking kwam ook al voorbij in het rapport Ongekend Onrecht, het onderzoek van de parlementaire ondervragingscommissie, dat in december verscheen en dat uiteindelijk de val van het kabinet tot gevolg had. Premier Rutte hield in dat debat destijds vol niet bewust informatie voor de Kamer te hebben achtergehouden.

‘Geen volledig feitenrelaas’

RTL bericht daarentegen dat er in de kabinetsvergadering van 15 november 2019 is afgesproken dat de Tweede Kamer géén ‘volledig feitenrelaas’ zou krijgen over welke ambtenaren en politici wisten van het ‘onrechtmatig’ handelen van de Belastingdienst. Een feitenrelaas waar naar was gevraagd in een motie van Kamerleden Omtzigt, Helma Lodders (VVD) en Renske Leijten (SP). Eén minister vraagt zich in de vergadering hardop af of het kabinet dit ongestraft zou kunnen doen. Desondanks wordt formeel besloten de informatie níet te geven.

Verschillende Kamerleden van oppositiepartijen willen nu dat een deel van de notulen van die vergadering openbaar wordt gemaakt. Veel documenten rondom de toeslagenaffaire zijn na de val het kabinet in januari openbaar gemaakt, om te breken met het verleden - de zogeheten Rutte-doctrine, in lijn met de excuses van Mark Rutte bij de val van zijn kabinet. Maar niet de notulen van de ministerraad, die bleven geheim. Ook na een verzoek om openbaarmaking op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) door RTL Nieuws. Het ministerie van Algemene Zaken weigerde, omdat het onvoldoende ‘dusdanig bijzondere omstandigheden’ zag om de geheimhouding op te geven.

‘Desnoods ministers ook onder ede horen’

“Dit is wel explosief”, zegt SP-Kamerlid Renske Leijten, die zich in de affaire vastbeet. Haar fractievoorzitter Lilian Marijnissen stelt dat uit de toeslagenaffaire, en eerdere crises zoals de bonnetjesaffaire is gebleken, dat “de waarheid voor deze minister-president pas een optie is en de leugen pas een probleem als kritische Kamerleden of kritische journalisten ermee voor de dag komen”. Dit is volgens haar precies de reden dat de SP niet in een kabinet wil met “deze liegende premier”.

Het verzoek van de SP kan rekenen op steun van PVV-leider Geert Wilders. Hij wil “snel een debat en alle notulen van de ministerraad van 2019 hierover openbaar. Desnoods komende weken alle ministers ook onder ede horen. Doorbijten nu. Hier mag Rutte cs niet mee wegkomen!”, twittert hij.

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer wil dat het deel van de aantekeningen naar buiten komt waarin deze afspraak over de tijdlijn zou worden opgetekend. Notulen van de ministerraad zijn staatsgeheim. “Ik weet niet wat er verder nog is besproken”, zegt Nijboer.

Ook DENK-leider Farid Azarkan eist opheldering. Hij vraagt om een spoeddebat. “Hoe hardleers kan je zijn. De Kamer - en daarmee de slachtoffers van de toeslagenaffaire - hebben recht op alle informatie. Hoe haalde het kabinet het in het hoofd om doelbewust informatie achter te houden.”

De BoerBurgerBeweging van Caroline van der Plas twittert: “Actieve herinnering of niet.... als deze notulen van de ministerraad er blijken te zijn, dan kan geen van de aanwezigen bij die overleggen met goed fatsoen nog een functie bij de overheid innemen. Dit is ondermijning van de democratie.”

Later volgt meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden