CoronacrisisVerscherpte maatregelen

Kabinet: Blijf thuis als u hoest en grote bijeenkomsten worden afgelast

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg en Sport, premier Mark Rutte en Jaap van Dissel van het RIVM tijdens de persconferentie over de uitbraak van het coronavirus. Beeld ANP

De overheid roept heel Nederland op om thuis te blijven bij milde gezondheidsklachten en om bijeenkomsten van meer dan honderd personen af te gelasten.

Op een persconferentie in Den Haag zei gezondheidsminister Bruno Bruins dat scholen gewoon open kunnen blijven, omdat de maatschappelijke ontwrichting te groot zou zijn als alle kinderen thuis  moeten blijven. De persconferentie volgde op een crisisberaad in Den Haag. Concrete aanleiding was dat  Nederland nu veel besmettingsgevallen kent die niet tot de bron kunnen worden herleid. In de woorden van RIVM-directeur Jaap van Dissel: “De situatie in Nederland is aan het kantelen.” 

De verscherpte maatregelen gelden tot eind maart, voor heel Nederland. Bruins vroeg iedereen in Nederland thuis te blijven bij klachten als neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. “Mijdt sociale contacten in afwachting van de ontwikkeling van de ziekte en neem pas contact op met uw huisarts als de klachten verergeren.”

Evenementen en bijeenkomsten met meer dan honderd personen worden in heel Nederland afgelast - dat geldt ook voor sportwedstrijden. Mensen in Nederlanden worden opgeroepen zo veel mogelijk thuis te werken. Ook wordt er gevraagd op werk geen bijeenkomsten van meer dan honderd personen te organiseren.

Ten derde riep minister Bruins op bezoek aan kwetsbare personen, zoals ouderen en mensen met verminderde weerstand, zoveel mogelijk te vermijden. Die mensen zelf wordt gevraagd om drukke plekken of het openbaar vervoer te vermijden. 

Echt opleggen kan het kabinet de maatregelen niet, dat zou alleen al botsen met het grondwettelijk recht van vergadering. Maar, zoals premier Mark Rutte aan het eind zei - ‘de maatregelen zijn het meest effectief als iedereen zich eraan houdt’. 

Scholen blijven open

De scholen en kinderdagverblijven blijven vooralsnog gewoon open. Wel is er het verzoek aan hogescholen en universiteiten om grootschalige hoorcolleges online te streamen, voegde premier Mark Rutte hieraan toe. “Voor het basisonderwijs, middelbare scholen en mbo zien alleen we geen reden scholen te sluiten. Kinderen behoren allereerst niet tot de risicogroepen. Maar de maatschappelijke gevolgen zouden ook te groot zijn als we hen vragen thuis te blijven.” De ouders van die kinderen werken immers op plekken als de zorg of brandweer ‘waar we ze hard nodig hebben.’ 

RIVM-directeur Jaap van Dissel lichtte toe hoe de besmettingssituatie in Nederland de afgelopen dagen is gekanteld. Van een groot deel van de besmettingen is niet meer te herleiden waar ze vandaan komen, wat reden voor het kabinet is de aangescherpte maatregelen af te kondigen. 

Van Dissel sprak over hoe de druk op de ziekenhuizen is toegenomen, vooral in Noord-Brabant, evenals die druk op de GGD-diensten in de regio. “Hierdoor is er simpelweg niet voldoende tijd om de keten van infectie helemaal terug te lopen.” Volgens Van Dissel is de verspreiding van het virus dus verder dan we op grond van de huidige gemelde gevallen kunnen aannemen.

“De situatie in Nederland is mogelijk aan het kantelen”, aldus Van Dissel. Het feit dat het RIVM niet langer grip heeft op het virus, betekent dat de focus ook niet meer kan liggen op de onderdrukking ervan. “Dat betekent dat er nieuwe maatregelen noodzakelijk zijn.”

Vanavond debatteert de Tweede Kamer met gezondheidsminister Bruno Bruins over de situatie en wat het kabinet doet om de coronacrisis het hoofd te bieden. Premier Rutte heeft al laten weten hier ook bij aanwezig te zullen zijn. 

Veel evenementen afgelast

Evenementen met meer dan honderd mensen kunnen niet doorgaan vanwege het nieuwe coronavirus. Dat treft een hele hoop concertzalen, theaters en filmhuizen. Premières worden afgelast, concerten verplaatst en musea sluiten hun deuren.

Zo ook het Van Gogh Museum en het Rijksmuseum. Elles Kamphuis, woordvoerder van het Rijks, vindt het vervelend, maar heeft alle begrip voor de situatie. “ We hebben alles overwogen, maar besloten dat dit de beste oplossing is. We volgen gewoon het beleid van de overheid in deze.”

Voor het filmfestival Movies That Matter komt de klap hard aan. Het festival kan niet worden verplaatst en zal dus helemaal niet plaatsvinden. Annika Wubbolt, hoofd marketing en communicatie, noemt het een verschrikkelijke domper. “We hebben net flink staan janken. Vanaf november hebben we hier heel hard aan gewerkt. En vanochtend dachten we nog dat het gewoon door zou gaan.”

Andere grote locaties hebben ook laten weten dat de evenementen worden afgelast. Ziggo Dome, AFAS Live, het Amsterdamse Concertgebouw, De Doelen in Rotterdam en Tivoli Vredenburg in Utrecht gaan allemaal tot en met 31 maart helemaal dicht.

Bij het Nationale Theater is men ‘terneergeslagen’. De marathonvoorstelling Trojan Wars die aanstaande zaterdag in première zou gaan, is ook afgelast. “Het is heel zuur dat een première niet door kan gaan”, vertelt Daan Valkhof, jeugdtheaterprogrammeur bij Het Nationale Theater. “Maar aan de andere kant is het heel begrijpelijk dat er maatregelen genomen moeten worden.”

De maatregelen op een rij

Scholen blijven open, maar verder komt het kabinet met drastische adviezen om het maatschappelijke verkeer te beperken. De maatregelen op een rij. Wat vraagt het kabinet van het land?

• Werk zoveel mogelijk thuis en probeer de werktijden te spreiden, zodat de kans om elkaar te besmetten zoveel mogelijk wordt beperkt.

• Universiteiten mogen hoorcolleges alleen nog online geven. Het andere onderwijs blijft doorgaan. Kinderen die verkouden zijn, moeten wel thuisblijven. De scholen in het ba­sis-, voortgezet en middelbaar onderwijs blijven voorlopig gewoon open, net als de kinderopvang. Er zijn nog weinig kinderen en jongeren besmet en als ze ziek worden, zijn de risico’s relatief kleiner dan bij volwassenen, aldus het kabinet. Sluiting van scholen zou betekenen dat veel ouders vrij moeten nemen, wat in de zorg en andere sectoren grote gevolgen zou hebben, redeneert het kabinet, terwijl sluiting van scholen in deze fase relatief weinig bijdraagt aan de bestrijding van corona.

• Alle bijeenkomsten met meer dan honderd bezoekers worden afgelast. Dat betekent: tot eind maart geen bezoek aan musea, theaters, popconcerten en sportwedstrijden. De kerken van de PKN hebben voor zondag alle diensten afgelast. Restaurants en winkels staan voor de beslissing hoeveel klanten ze binnenlaten.

• Ouderen en mensen met een verlaagde weerstand kunnen beter niet meer het openbaar vervoer nemen, en grote gezelschappen vermijden. Ook kunnen ze beter geen bezoek thuis ontvangen.

• Zorgpersoneel moet doorwerken bij verkoudheid of hoesten, omdat ze hard nodig zijn. Pas als daar koorts bijkomt, geldt het advies thuis te blijven. Het dringende advies aan hen is om niet op reis naar het buitenland te gaan. Het advies geldt ook voor wie in andere ‘vitale processen’ in de samenleving werkt, zoals de politie.

• Voor iedereen in Nederland: blijf thuis bij neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Bel pas de huisarts als de klachten erger worden.

• Voor dit alles geldt: het kabinet kan burgers niet dwingen thuis te blijven of om evenementen te vermijden. Er komen geen verboden of boetes. Premier Rutte doet een klemmend beroep op medewerking van iedereen: “Het effect is het grootst als we dit gevecht samen voeren, als iedereen zich aan de adviezen houdt.”  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden