Ruslandkenner

Jelle Brandt Corstius maakt dagelijkse podcast over de oorlog in Oekraïne. ‘Het is een grote chaos’

Jelle Brandt Corstius: ‘Je kunt de oorlog in Oekraïne niet begrijpen zonder het absurde van Rusland te begrijpen.’ Beeld ANP Kippa
Jelle Brandt Corstius: ‘Je kunt de oorlog in Oekraïne niet begrijpen zonder het absurde van Rusland te begrijpen.’Beeld ANP Kippa

Trouw presenteert in samenwerking met Tonny Media de podcast Voordat de Bom Valt, waarin Rusland-kenner Jelle Brandt Corstius u dagelijks bijpraat over de Oorlog in Oekraïne.

Joris Belgers

Eigenlijk had Jelle Brandt Corstius nu in Rusland moeten zitten. Voor een tv-serie, nota bene over de generatie opgegroeid met Poetin, over hoe deze jonge generatie een stuk kritischer kijkt naar de Russische leider.

Maar de ‘speciale militaire operatie’ van Rusland in Oekraïne gooide roet in het eten. Tickets werden geannuleerd, plots keek Brandt Corstius naar heel veel lege pagina’s in zijn agenda. Dus begon de journalist, al vrij snel na de Russische invasie van Oekraïne, op dagelijkse basis een podcast over de oorlog, die vanaf vandaag ook via Trouw is te beluisteren: Voordat de Bom Valt.

Brandt Corstius weet waarover hij praat; hij woonde lang in Rusland, maakte televisieseries en reisreportages over Rusland en Oekraïne, en werkte er tussen 2005 en 2010 als correspondent voor deze krant. “Maar eigenlijk was dat correspondentschap meer een excuus om een poos in Rusland te kunnen wonen. Want ik was al langer gefascineerd door het land, wat vooral komt door hoe absurd die samenleving eigenlijk is. Dat absurde probeer ik in deze podcast – ondanks alle verschrikkingen – er een beetje in te houden. Want niemand zit te wachten op een dagelijkse bak ellende.”

null Beeld

Zo bespreekt Brandt Corstius in één van de afleveringen bijvoorbeeld hoe een Oekraïense soldaat een neergehaalde Russische drone uit elkaar haalt. Er blijkt een lens uit een spiegelreflexcamera van Canon in te zitten; de brandstoftank is een oud waterflesje; en alles zit met klittenband aan elkaar geplakt. “Maar ondertussen staat het wel voor 120.000 dollar in de boeken.”

Dat is de rode draad van zijn dagelijks podcast: “Je kunt deze oorlog pas begrijpen als je Rusland begrijpt. Als je begrijpt hoe diep de corruptie in die maatschappij zit. Want dat heeft op alle fronten gevolgen in deze oorlog. Dat mis je in veel militaire analyses: dan wordt er gepraat over 38 bataljons, maar dat betekent niet dat er ook daadwerkelijk 38.000 soldaten paraat staan. Nee, een commandant, die per soldaat betaalt krijgt, stelt in zijn bataljon 600 man op, en steekt het verschil in eigen zak.”

‘De James Bond-Rus’

Dat het westen het Russische leger – zeker in het begin van de oorlog – een stuk hoger aansloeg dan dat het er nu in het veld uitziet, komt volgens Brandt Corstius door de mythe van ‘de James Bond-Rus’, die hij ook al besprak in zijn podcast. “Ik denk serieus dat veel mensen door al die Bond-films uit de Koude Oorlog een beeld hebben van de gewiekste, slimme agent die vanaf de andere kant van het IJzeren Gordijn van alles voor elkaar krijgt. Maar als je er een tijd hebt gewoond, weet je wat voor een rommeltje het in dat land is. Het Kremlin líjkt de touwtjes wel strak in handen te hebben, maar het is een grote chaos. Dat zie je nu ook in de oorlog.”

Dat neemt beslist niet weg dat we ons geen grote zorgen hoeven maken, zegt hij. “Het Rode Leger stond er in de Tweede Wereldoorlog grotendeels alleen voor, en heeft toen aan het oostfront de Duitsers verslagen. Hoe? Door er héél véél tanks en soldaten tegenaan te gooien. Zonder al te veel strategie. Dat doen ze nu ook. Daarmee kunnen ze deze oorlog nog altijd winnen.”

De eerste dagen vond Brandt Corstius het engst. Hij dacht na over plekken waar zijn gezin veilig zou kunnen zijn voor nucleaire fallout, want Poetin leek echt gek geworden. “Maar gaandeweg begrijp ik steeds beter dat hij een oorlog is begonnen die is gebaseerd op volstrekt verkeerde aannames. Ten eerste: de Oekraïners stonden de Russen niet juichend met bloemen te verwelkomen. Ten tweede: het Russische leger is veel minder effectief dan Poetin dacht. En drie: hij verkeek zich heel erg op de Europese eensgezindheid. Die snelle, strenge sancties hebben mij ook verbaasd – zeker als je kijkt naar de reactie in 2014, toen Rusland tamelijk probleemloos De Krim kon annexeren.”

Hoe de oorlog gaat aflopen, durft Brandt Corstius niet te voorspellen. Wel dat hij voorlopig elke dag de luisteraar zal blijven bijpraten over de oorlog in Oekraïne.

De podcast ‘Voordat de Bom Valt’ is dagelijks te beluisteren via Trouw.nl en de bekende podcastkanalen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden