Necrologie Jan Mokkenstorm

Jan Mokkenstorm (1962-2019) streed onvermoeibaar tegen zelfdoding

Jan Mokkenstorm, psychiater. Beeld Merlijn Doomernik

Laat mensen weten dat ze niet alleen zijn. Dat was misschien wel de belangrijkste les die Jan Mokkenstorm leerde toen hij als student kampte met depressies en suïcidale gedachten. Hij zocht hulp en wist het tij te keren. Echt omarmen deed hij zichzelf ook daarna niet, maar hij werd strijdbaar en besloot ‘nodig’ te worden. Zelfdoding is te voorkomen, wist hij nu.

Die overtuiging resulteerde jaren later in 113, een nationaal platform en hulplijn voor zelfmoordpreventie dat Mokkenstorm – inmiddels psychiater – in 2009 oprichtte. Hij was ervan overtuigd dat de zorg zelfdoding net zo serieus moest nemen als kanker of andere ziektes. De ambitie was groot: het aantal zelfdodingen internationaal terugbrengen naar nul.

Hulpverleners gaan het liefst met een grote boog om suïcidale patiënten heen, merkte hij. Zo’n houding leidt volgens Mokkenstorm tot onnodige zelfdodingen. Hij benadrukte het belang van praten met de patiënt, nauw contact houden met de familie en een intensive care-achtige aanpak om mensen van zelfdoding te weerhouden. Dankzij Mokkenstorm kwamen er onder meer hekken en bordjes met het telefoonnummer 0900-0113 langs het spoor. Op die plekken daalde het aantal zelfdodingen met 30 tot 40 procent.

Zijn inspanningen bleven niet onopgemerkt. Vrij Nederland riep Mokkenstorm in 2014 uit tot Radicale Vernieuwer, omdat hij zelfmoord bespreekbaar wist te maken en de drempel verlaagde naar hulpverlening. Zijn ‘uitzonderlijke prestatie op het gebied van zelfmoordpreventie’ leverde hem vorig jaar een koninklijke onderscheiding op: ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

De overheid beloonde de hulplijn met jaarlijks 2 miljoen extra subsidie, bovenop de bestaande 3,4 miljoen. Een trendbreuk, vond Mokkenstorm, en ‘het einde van de gelaten acceptatie’.

Hoewel hij vorig jaar zomer te horen kreeg dat hij ongeneeslijk ziek was, werkte Mokkenstorm verder aan zijn missie. In maart van dit jaar promoveerde nog hij op het onderzoek ‘On the road to zero suicides’ aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij toont daarin dat hulpverleners in Nederland zelfdoding niet langer ‘gelaten accepteren’, maar ook dat er nog veel te verbeteren is.

Praten over denken aan zelfdoding helpt en is mogelijk via de landelijke hulplijn 113: www.113.nl of 0900-0113

Lees ook: 

Jan Mokkenstorm: ‘Eindelijk wordt het vraagstuk zelfdoding niet meer genegeerd’

Zelfmoordpreventielijn 113 kreeg in 2018 een extra subsidie. ‘Een trendbreuk’, zei oprichter Mokkenstorm daarover. “Nu is echt doorgedrongen dat zelfdoding een vraagstuk is dat we niet kunnen negeren.” 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden