Analyse Zorg

Is er iets te doen tegen agressie op de huisartsenpost?

Huisartsenpost in Venlo. Beeld Koen Verheijden

Agressie tegen huisartsen en andere hulpverleners is ongrijpbaar. Een structurele oplossing is er niet.

Dreigen om iemand over de balie te trekken, telefonisch uitschelden, een duw en zelfs klappen. Medewerkers van huisartsenposten hebben regelmatig te maken met verbaal en fysiek geweld, bleek uit een onderzoek van Trouw onder tientallen huisartsenposten. Is er iets te doen tegen agressie in de huisartsenposten?

Ggz-patiënten wonen vaker dan vroeger thuis. Als zij hulp nodig hebben, komen ze terecht op de huisartsenpost. Bij een aantal ernstige incidenten waren patiënten met complexe psychische problemen betrokken. Terugdraaien van het beleid dat ggz-patiënten vaker thuis blijven wonen zou de huisartsen ontlasten, maar los van de vraag of dit wenselijk is, gaat dat alleen al vanwege de hoge kosten niet gebeuren. Wat de huisartsen zelf in de hand hebben, is samenwerking zoeken met ggz-instellingen en de crisisdiensten. Dat gebeurt al volop. Als iemand agressief gedrag vertoont, schiet de crisisdienst te hulp. De oplossing die voorhanden is, meer samenwerking met de ggz, is dus al gekozen.

Ik wil zorg, nu!

Een tweede groep die overgaat tot agressie, is de groep patiënten die direct zorg wil en het niet krijgt. Toch staan er in elke regio in Nederland 24 uur per dag zeven dagen per week huisartsen klaar. Alleen is dat vaak niet de eigen huisarts, en dat is de eerst aangewezene om zorg te verlenen in niet-acute situaties. Als het misgaat, dan wringt daar meestal de schoen. Een patiënt belt na kantoortijd de eigen huisarts en krijgt de boodschap contact op te nemen met de huisartsenpost als er sprake is van spoed. Als de patiënt dat doet, bepaalt een medewerker van de post of er direct medische hulp nodig is. Is dat niet zo, dan verwijst de medewerker de patiënt terug naar de huisarts. Dat is immers degene die de patiënt en zijn of haar medische geschiedenis kent en dus het beste kan helpen. Sommige patiënten nemen daar geen genoegen mee en gaan over tot bedreigingen.

Een oplossing zou kunnen zijn de post ook voor niet-spoedeisende hulp open te gooien. Dat kost geld, meer personele inzet en levert niet altijd de beste zorg op. De andere optie, elke huisarts 24x7 beschikbaar houden om zijn of haar eigen patiënten te helpen, is evenmin haalbaar. Dus blijft er eigenlijk niets anders over dan symptoombestrijding. Glas tussen de balie, zodat patiënten de medewerkers niet fysiek te lijf kunnen gaan, bewakers in de buurt en niet alleen werken, maar met meerdere mensen in de post aanwezig zijn.

Rijkswaterstaat ook

Agressie is niet iets waar alleen de zorg last van heeft. Het is een maatschappelijk probleem. De ambulance, brandweer, politie, ziekenhuismedewerkers, apothekers, allemaal kunnen ze meepraten over gewelddadige benaderingen. Deze week liet ook Rijkswaterstaat van zich horen omdat hun weginspecteurs te maken hebben met agressieve automobilisten.

De oplossing voor dit bredere maatschappelijke probleem komt niet uit de zorg. Dat weet ook Astrid Scholl, programmamanager acute zorg van InEen, de landelijke vereniging van huisartsenposten die meehielp aan het onderzoek van Trouw. Zij denkt wel dat voorlichting kan helpen omdat niet bij iedereen duidelijk is wat het verschil is tussen de praktijk van de eigen huisarts en de huisartsenpost. Dat verschil is: spoed. Met filmpjes in de wachtkamers van de huisartsenposten- en praktijken hoopt InEen meer begrip te kweken en inzicht in de vraag waarom de één wel wordt geholpen en de ander wordt verwezen naar de eigen huisarts. Maar een wondermiddel is dat niet, zo hebben diverse campagnes tegen agressie in de publieke ruimte al laten zien.

Lees ook:

Bedreiging en geweld zijn gangbaar op de huisartsenpost

Medewerkers van huisartsenposten hebben vaak te maken met bedreiging en soms met geweld, blijkt uit onderzoek van Trouw. Ze wijten het aan een ‘consumentenmentaliteit’ bij de patiënt.

Witteboordenagressie op de huisartsenpost

We willen de dokter zien - en wel meteen. Steeds vaker dreigen patiënten met geweld om hun zin te krijgen. Tegelijkertijd kunnen patiënten met psychische problemen soms nergens anders terecht. Alle agressie komt samen aan de balie van de huisartsenpost.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden