AnalyseIJzeren voorraad

Is de voorraad aan mondkapjes voldoende om een volgende besmettingspiek door te komen?

Duizenden schoenen op het Malieveld in Den Haag voor de Landelijke Actiedag Zorg, zaterdag. De initiatiefnemers willen laten zien dat zorgpersoneel de roep om betere werkomstandigheden massaal ondersteunt, ook al kunnen veel van hen niet persoonlijk aanwezig zijn door de coronaregels. Het gaat de demonstranten onder meer om persoonlijke beschermingsmiddelen tegen het virus, bijvoorbeeld met mondkapjes.Beeld ANP

Als medewerkers in verpleeghuizen preventief mondkapjes gaan dragen, zoals het kabinet vorige week adviseerde, is er dan wel voldoende voorraad?

Ditmaal was het raak op de revalidatieafdeling van een verpleeghuis in Oud-Beijerland. Veertien cliënten en vijftien medewerkers zijn besmet met het coronavirus, zo maakte zorgorganisatie Zorgwaard zondag bekend. Volgens het advies dat het kabinet vorige week uitbracht, moet het verpleeghuis de medewerkers nu uitrusten met mondkapjes, ook als ze iemand verzorgen die geen symptomen van corona heeft. Maar dat kan alleen als er voldoende voorraad is, en daar schortte het altijd aan. Heeft het kabinet ondertussen de voorraad op orde zodat er voldoende beschermingsmiddelen zijn voor komend najaar?

Hoe het virus het verpleeghuis binnen is gekomen, weet de zorgorganisatie niet. Het voorbeeld in Oud-Beijerland laat nogmaals zien hoe snel virussen zich in verpleeghuizen verspreiden. Daarom werd in Duitsland al in het begin van de coronacrisis besloten medewerkers in verpleeghuizen preventief mondkapjes te laten dragen. In Nederland kon dat niet. Afgezien van de discussie over het nut van mondkapjes, was er onvoldoende voorraad.

Daarom was er afgelopen week opluchting toen premier Mark Rutte en zorgminister Hugo de Jonge een nieuw advies uitbrachten over mondkapjes. Is iemand in een verpleeghuis besmet is, zoals nu op grote schaal in Oud-Beijerland, dan is het raadzaam dat medewerkers preventief mondkapjes dragen. Maar dan zijn er wel veel meer mondkapjes nodig dan nu worden gebruikt. Maanden geleden al beloofde het kabinet werk te maken van de ‘ijzeren voorraad’ persoonlijke beschermingsmiddelen, de dozen met kapjes, brillen en schorten in de pakhuizen.

Tien weken uithouden

De maskers die personeel in verpleeghuizen dragen, zijn zogeheten chirurgische mondmaskers. Of er voldoende zijn voor preventief gebruik, weet het kabinet zelf ook nog niet. Het Landelijk Consortium Hulpmiddelen is gevraagd met een raming te komen. Toch zijn er wel wat cijfers waarmee nu al wat is te rekenen. De verwachte vraag naar chirurgische maskers staat nu op 1,3 miljoen per week. In dat cijfer zit het advies verwerkt om preventief mondkapjes op te zetten.

De 1,3 miljoen per week levert geen enkel probleem op voor de huidige ijzeren voorraad. Die bedraagt 460 miljoen chirurgische mondkapjes. Maar hoe zit dat als de pandemie in Nederland aan kracht wint? Oud-minister van volksgezondheid Martin van Rijn zei in mei dat als alle 1,2 miljoen zorgmedewerkers preventief maskers gaan dragen, er jaarlijks tussen de 4 en 8 miljard kapjes nodig zijn. Dat komt neer op 76 tot 152 miljoen maskers per week. Minister De Jonge sprak vorige week tijdens de persconferentie over een voorraad die voldoende moet zijn om het tien weken uit te houden. In dat geval is de ijzeren voorraad van 460 miljoen bij lange na niet voldoende.

DSM en VDL

De Nederlandse bedrijven DSM en VDL maakten afgelopen vrijdag bekend samen mondmaskers te gaan maken voor de Nederlandse markt. Deze maskers zijn niet bedoeld voor preventief gebruik, maar vooral voor personen op de Covid-19-afdelingen in het ziekenhuis, terwijl er in de zorg wekelijks 40.000 worden gebruikt. Zo bezien is er geen sprake van schaarste. Maar de ijzeren voorraad moet voldoende zijn om een piek van tien weken op te vangen. In de ziekenhuizen liggen nu ongeveer 130 patiënten. Stel dat ziekenhuizen in de piektijd vijftien tot twintig keer zoveel Covid-19-patiënten opvangen, dan nog lijken er voldoende FFP-maskers te zijn.

Het kabinet denkt er ook over om in regio’s met veel besmettingen personeel preventief mondkapjes te laten dragen. Onderzocht wordt nu bij welke besmettingsgraad dat mondkapjesadvies ingaat. Want als bijvoorbeeld in alle verpleeghuizen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag preventief mondkapjes worden gedragen, zal dat tientallen miljoenen maskers per week kosten. Aangezien schaarste zo vaak leidend is in het Nederlandse beleid, zal uitvoeren van dat idee waarschijnlijk afhankelijk zijn van de cijfers die nu nog niemand heeft. Tenzij de schattingen van de oud-minister Van Rijn accuraat zijn. Dan komt Nederland tekort.

Lees ook:

DSM en VDL stappen in de fabricage van mondkapjes

Het Limburgse concern DSM en het Brabantse VDL groep gaan samen medische mondkapjes maken. De maskers worden geproduceerd in een fabriek van VDL in Helmond. In Geleen, op het industriepark Chemelot, gaat DSM een belangrijk onderdeel fabriceren: meltblown propyleen, de de stof die virussen uit de lucht filtert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden