Dierentuin

Inspectie kritisch op Dolfinarium. ‘Welke educatieve boodschap wil het Dolfinarium overbrengen?’

Walrussenshow in het Dolfinarium.Beeld Hollandse Hoogte, Rob Voss

Inspecteurs oordelen hard over het Dolfinarium in Harderwijk. Maar door corona is er geen geld voor verbeteringen, zegt het dierenpark.

Op de foto ziet het er zo gemoedelijk uit: de directeur van het Dolfinarium in Harderwijk die poseert met een walrus. Het Gelderse zeezoogdierenpark bezit vier walrussen − drie vrouwtjes en een man, Nicolai. Op andere foto’s is de directeur te zien terwijl achter hem in het water vijf dolfijnen synchroon hun kop en staart uit het water heffen. In een binnenbad omringd door tribunes, met plaats voor ruim tweeduizend toeschouwers, figureren de dolfijnen dagelijks in een show. Ze duiken voorwerpen op en maken salto’s op commando. Tot voor kort zwommen ze ook rondjes met een verzorger op hun rug.

Een dolfijn die dienst doet als surfplank voor een mens brengt een “verkeerde” en “niet educatief verantwoorde” boodschap over aan het publiek, stelt de Visitatiecommissie Dierentuinen in een adviesrapport aan minister Schouten van landbouw en natuur. Hier is volgens de dierentuininspecteurs sprake van clownesk en onnatuurlijk gedrag dat niet past in een moderne dierentuin.

Kamervragen over dolfijnen in gevangenschap

Minister Schouten vroeg zelf om een advies over de gang van zaken in het Dolfinarium nadat de Partij voor de Dieren vorig jaar Kamervragen stelde over het houden van dolfijnen in gevangenschap. België overwoog dat te verbieden, had de partij vernomen. Zou minister Schouten dat ook willen overwegen? En wist de minister wel dat het Dolfinarium zijn lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD) had opgezegd?

Op dat laatste punt antwoordde de minister: “Dit vind ik een slechte zaak, want het betekent dat onderlinge collegiale controle wegvalt. Ik zal daarom het Dolfinarium extra controleren nu zij niet meer lid zijn van de NVD.”

Dolfinarium Harderwijk vanuit de luchtBeeld ANP

Visitatiecommissie 

En dus toog vorig najaar een zeskoppige visitatiecommissie naar Harderwijk. Ze werden er hartelijk ontvangen door de ‘general manager’ en de dierenarts van het Dolfinarium. De zeezoogdieren worden goed verzorgd, stelde commissie vast, al kwamen bij de 27 dolfijnen vaak problemen met het gebit en de luchtwegen voor. De acht mannetjesdolfijnen die optreden in de show, verblijven permanent binnen, stelden de inspecteurs afkeurend vast. En dat terwijl een groep soortgenoten wél een buitenverblijf heeft. “Deze dieren hebben de ruimte om hun natuurlijke gedragingen te vertonen. Het huisvesten van een en dezelfde diersoort op twee totaal verschillende manieren leidt niet tot het creëren van een consistent beeld bij de bezoekers over de natuurlijke levenswijze van deze dieren”, stelt het inspectierapport.

En dan de show waar de dolfijnen in optreden: “De dierpresentatie van de dolfijnen in de koepel gaat gepaard met veel licht- en geluidseffecten, terwijl met name de laatste jaren het grote publiek door natuurbeschermingsorganisaties geïnformeerd wordt over de schadelijke effecten van (onderwater-)geluiden op zeezoogdieren met een sonar.”

Op de foto met de dieren

Dat bezoekers van het Dolfinarium met de dieren op de foto kunnen, vindt de visitatiecommissie een slechte zaak. Het park heeft een dierentuinvergunning en moet zich dus houden aan Europese richtlijnen voor dierentuinen. Daarbij hoort, volgens de inspecteurs, dat dieren aan het publiek getoond worden voor educatieve doeleinden. “Op de foto gaan met een dier staat ver van dit doel af.” Tijdens de dolfijnenshow vertoont het Dolfinarium ook videobeelden, maar de visitatiecommissie vraagt zich af: “Welke educatieve boodschap wil het Dolfinarium overbrengen? Er wordt tijdens de dierpresentaties een Aziatisch beeld geschetst waarvan de betekenis niet kan worden herleid.”

Tenslotte hekelen de inspecteurs de te krappe en ondiepe verblijven van de Harderwijker zeeleeuwen.

Een dolfijnenjong met zijn moeder in het Dolfinarium in Harderwijk. Volgens de Visitatiecommisie Dierentuinen laat het dierenpark de zeezoogdieren 'clownesk' gedrag vertonen.Beeld EPA

Dolfinarium moet zijn leven beteren

Minister Schouten laat aan de Tweede Kamer weten dat het Dolfinarium zijn leven moet beteren, wil het zijn dierentuinvergunning behouden: de dierverblijven en het educatieve programma moet het park aanpassen.

Dat laatste is inmiddels gebeurd, stelt het Dolfinarium in een schriftelijke reactie die de directie niet nader wil toelichten. Het aanpassen van de verblijven is volgens het dierenpark echter een probleem. ‘Net zoals alle dierentuinen in Nederland is het Dolfinarium zwaar getroffen door de coronacrisis’, stelt de verklaring. ‘Er is de afgelopen periode veel bezuinigd op allerlei vlakken maar er moet meer gebeuren om het hoofd boven water te houden. Grote investeringen zijn voorlopig uitgesteld.’

Het inspectierapport over het Dolfinarium is voor de Partij voor de Dieren reden om bij minister Schouten opnieuw aan te dringen op sluiting van het park. “De maat is nu echt vol. Er is te veel structureel mis in het Dolfinarium om nog te kunnen verantwoorden dat dit park open blijft”, vindt Kamerlid Frank Wassenberg.

Lees ook:

Van wie is de zee, vraagt de orka
Negen orka’s vielen bij Gibraltar een zeiljacht aan. Dat roept de vraag op: van wie is de zee, eigenlijk?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden