TBS

Inspectie: beveiliging bij tbs-kliniek de Kijvelanden faalde aan alle kanten

Politieagenten in maart 2020 bij Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) de Kijvelanden, waar twee tbs'ers zijn ontsnapt. Bij de ontsnapping werd een medewerkster gegijzeld, waarna de patienten vluchtten naar Ochten.Beeld ANP

De beveiliging van TBS-kliniek de Kijvelanden stapelde fout op fout in aanloop naar een gewelddadige ontvluchting dit voorjaar.

Een gewelddadige ontsnappingspoging met fatale afloop uit tbs-kliniek de Kijvelanden in Portugaal (Zuid-Holland) was mogelijk omdat de beveiliging tekort schoot. De toegangscontrole in de kliniek was gebrekkig en het ontbrak in de Kijvelanden aan voorzieningen om de gijzeling te vertragen en de tbs-gestelden te isoleren. Hierdoor konden de twee gevaarlijke tbs’ers zich bewapenen, en op 1 maart een medewerker gijzelen en de kliniek ontvluchten, terwijl zij op een extra beveiligde afdeling zaten. De politie schoot later één van de tbs’ers dood. 

De gang van zaken in  de Kijvelanden wordt geschetst in een onthutsend rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid, dat donderdag naar buiten werd gebracht. De twee tbs-gestelden waren extreem vluchtgevaarlijk en verbleven op een afdeling waarbij er telkens een medewerker in de buurt moest zijn. Toch konden ze hun ontsnapping zodanig plannen dat ze binnen vier minuten de kliniek waren ontvlucht. 

Saillant is de manier waarop de partner van één van de tbs’ers de beveiliging wist te omzeilenn. Ze droeg bewust een rok met metalen gespen waaraan zij het afgaan van de metaaldetectie kon wijten. Bij het omhoog doen van de rok zagen de bewakers niet dat ze in haar geprepareerde onderbroek een vuurwapen, patronen, een mes en een mobiele telefoon naar binnen smokkelde. Dat de bewakers geen handscanner gebruikten, was omdat de een het niet deed en van de ander de batterijen leeg waren. 

De Inspectie constateert dat werksfeer in de kliniek onvoldoende was. Op een dergelijk zware afdeling moeten medewerkers bekwaam zijn en op elkaar ingespeeld, maar de onderlinge samenwerking was juist slecht. De voorportiers bleken vervolgens bij het zien van geweld onvoldoende getraind om de ontsnapping te vertragen. De Inspectie benadrukt dat deze personele problematiek sectorbreed geldt. 

De bezoekerscontrole in de Kijvelanden is inmiddels verbeterd, net als de personele bezetting. De komende maanden wordt het gijzelingsprotocol aangepast en krijgen medewerkers training voor het handelen in een gijzelingssituatie. 

Lees ook: 
‘Incidenten horen bij tbs; je krijgt het nooit honderd procent veilig’

Het tbs-stelsel staat onder druk, ziet de advocaat van de ontsnapte en doodgeschoten tbs’er. Er is te weinig personeel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden