Staatsbezoek Oranjes

India zit niet te wachten op het wijzende vingertje van koning Willem-Alexander

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima op de laatste dag van hun staatsbezoek bij een rijstveld in de deelstaat Kerala. Beeld ANP

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima sloten vrijdag het staatsbezoek aan India af. De economische relaties stonden voorop.

Het viel Nederlandse verslaggevers meteen op maandagavond: de subtiele kritische passages in de tafelrede van koning Willem-Alexander tijdens het staatsbanket bij de Indiase president, Ram Nath Kovind. Maar in de Indiase media bleef het volledig stil over zijn opmerkingen, ook nadat het koningspaar vrijdag het bezoek afsloot.

“Wij wensen India toe dat het ook voor komende generaties een land zal zijn waarin plaats is voor alle Indiërs, ongeacht hun geloof, afkomst of sociale positie. Een land waarin iedereen zijn stem kan laten horen, van de toppen van de Himalaya tot aan de kustvlaktes van Kerala,” meldde de koning maandag. Daarmee leek hij te verwijzen naar het hardnekkige kastenstelsel als de groeiende dominantie van het hindoe-nationalisme.

“Ik denk dat het in India geen indruk maakt”, zegt Fons Stoelinga, gepensioneerd diplomaat die van 2012 tot 2018 in New Delhi gestationeerd was. “Dat komt deels door Europa en de problemen die in onze eigen regio spelen, bijvoorbeeld wat betreft migratie. Dat volgen ze hier ook, en een moraliserende houding werkt daarom niet.”

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima tijdens hun staatsbezoek in India in Alleppey. Beeld Getty Images

De kaarten liggen nu anders

Bovendien is er volgens Stoelinga, die begin deze maand het boek ‘India. Land van de toekomst’ uitbracht, sinds het vorige staatsbezoek nogal wat veranderd in de relatie tussen India en Nederland. Tijdens het bezoek van toenmalig koningin Beatrix in 2007 was er ophef over kinderarbeid – de Tweede Kamer wilde dat dit ter sprake zou worden gebracht, waarop in India met irritatie werd gereageerd. 

Stoelinga: “Er was toen geen enkele interesse in India, zowel vanuit de politiek als het bedrijfsleven. Nederland voelde zich niet de vragende partij. Maar de kaarten liggen nu anders: in 2030 is India naar verwachting de derde economie ter wereld. Nu staan landen in de rij om hier te komen.”

Die verhoudingen lieten zich ook zien in de handelsmissie, die parallel liep aan het staatsbezoek, dat vrijdag eindigde in de zuidelijke staat Kerala. In 2007 reisden acht bedrijven met Beatrix mee; deze week werden Willem-Alexander en Máxima gevolgd door ruim 140 bedrijven. Op het programma van het koningspaar stonden ook veel ontmoetingen met het Nederlandse en Indiase bedrijfsleven.

‘Indiërs met een wijzende vinger aanspreken, heeft geen zin’

Het was hoog tijd voor een staatsbezoek, zegt Stoelinga, hoewel het effect zich moeilijk laat meten. “Het is vooral een bevestiging van de goede relaties. Met de komst van ons koningspaar laat Nederland zien dat India heel belangrijk voor ons is.”

Dat de onderlinge verhoudingen zijn verbeterd in de afgelopen jaren, komt volgens Stoelinga niet in de minste plaats doordat de premiers Mark Rutte en Narendra Modi het goed met elkaar kunnen vinden. Het resultaat is bijvoorbeeld het gemak waarmee Nederlanders nu een zakelijk visum voor een langere termijn kunnen krijgen. “Ook zijn de investeringen vanuit India in Nederland enorm toegenomen, vooral sinds het brexitreferendum.”

Dat wil niet zeggen dat moeilijke onderwerpen, zoals kinderarbeid, niet meer ter sprake komen. “Maar de Indiërs er met een wijzende vinger op aanspreken, zoals in 2007, dat heeft geen zin. Beter is om te laten blijken dat je op de hoogte bent van alle positieve stappen – een nieuwe wet uit 2014 bijvoorbeeld – en dan bespreken hoe je samen nog meer kunt verbeteren.”

‘De baard blijft tot hij eraf is’

Het koningspaar is onder de indruk van de snelle ontwikkelingen in India. “In één generatie is zoveel verschil”, zei koningin Máxima vrijdag in een gesprek met de pers, ter afronding van het vijfdaagse staatsbezoek. In Mumbai sprak zij woensdag met een ongeletterde moeder, van wie de dochter gaat studeren en bij een bank wil werken.

De koning en koningin sloten hun bezoek, dat maandag begon in Delhi, af met een boottocht in Kerala, waar werd gesproken over landbouw en watermanagement.

In een gesprek met de pers ging het onder meer over het Nederlandse meisje Insiya, dat in 2016 door haar Indiase vader werd ontvoerd en mee naar India werd genomen. De koning zei dat de zaak ‘constant de aandacht’ heeft en Máxima noemde het ‘hartverscheurend’ dat de moeder van het vijfjarige meisje geen contact met haar heeft. Het paar beantwoordde verder vragen over het stikstofprobleem, de tyfoon in Japan en de baard van Willem-Alexander: “Hij blijft tot hij eraf is.”

Lees ook:

Willem-Alexander en Máxima bezoeken Indiase school waar meisjes durven te dromen

Het Nederlands koninklijk paar bezocht dinsdag een school in New Delhi die vooral meisjes zelfvertrouwen wil geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden