Ontsnapte tbs'ers

‘Incidenten horen bij tbs; je krijgt het nooit honderd procent veilig’

Politieagenten bij Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden, waar zondagavond twee tbs'ers ontsnapten.Beeld ANP

Het tbs-stelsel staat onder druk, ziet de advocaat van de ontsnapte en doodgeschoten tbs’er. Er is te weinig personeel.

Hoe de twee tbs’ers die zondagavond ontsnapten, aan een mes en vuurwapen kwamen? Daarover wil kliniek De Kijvelanden in Poortugaal, noch het Openbaar Ministerie Rotterdam iets kwijt. De details van de vlucht, waarbij een medewerker is gegijzeld, worden onderzocht. Wel is duidelijk dat Dennie M. de naam is van de 37-jarige patiënt die na een achtervolging werd doodgeschoten door de politie.

“Namens zijn nabestaanden vraag ik om rust”, zei M.’s advocaat Jan-Jesse Lieftink. M. kreeg tbs voor de ontvoering van een vijftienjarige jongen in 2010 en kwam vorig jaar in het nieuws, omdat hij heimelijk videobeelden vanuit verschillende tbs-klinieken op YouTube had gezet.

Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Om rumoer te beperken wil Lieftink niet ingaan op het leven van M.. Wel zag de advocaat frustratie bij M., iets wat hij ziet bij tientallen tbs’ers die hij bijstaat. “Het gros van de incidenten komt daaruit voort. Die frustratie heeft te maken met de stoornissen van patiënten, maar voor een groot deel ook met het systeem. Vaak blijven cliënten daarin onnodig lang hangen, terwijl het doel van tbs is om mensen met zware problemen terug te laten keren in de maatschappij.”

Personeelsgebrek

Het tbs-stelsel staat onder druk, ziet Lieftink. “Na iedere zaak waarin het misgaat, wordt het hele systeem weer onder de loep genomen en scherpen klinieken de regels onder politieke en maatschappelijke druk aan. Dat leidt juist tot meer frustratie onder tbs’ers en mogelijk tot meer recidive. Terwijl: incidenten horen erbij. Je krijgt het nooit honderd procent veilig. En ontsnappingen als deze komen al helemaal zelden voor.”

Ook wijst de advocaat naar het personeelsgebrek in de tbs-sector. Patiënten als M. worden meermaals overgeplaatst, therapieën kennen wachtlijsten en verlofaanvragen blijven liggen, waardoor de behandelduur van tbs’ers toeneemt. “De groep mensen die onterecht binnen wordt gehouden, is groter dan de groep die onterecht naar buiten mag.”

Harry Beintema bevestigt de personeelskrapte. Hij is voorzitter van TBS Nederland, de vereniging die de klinieken vertegenwoordigt. “Het is heel moeilijk om gekwalificeerd en vast personeel te vinden. En dat probleem zal groeien, omdat het aantal tbs-opleggingen sinds 2017 stijgt.”

De reputatie van tbs doet de werving van krachten weinig goed, denkt hij. “Grote incidenten blijven hangen in de hoofden van mensen, onze successen halen de kranten niet. Op de beeldvorming hebben we als sector maar een beperkte invloed.”

Maar het lukt de samenleving steeds beter om voormalige tbs’ers van misdaden af te houden. Ter illustratie noemt Beintema het geringe aantal ‘onttrekkingen’: de in totaal 1300 tbs’ers die Nederland in 2018 telde, maakten dat jaar 70 duizend ‘verlofbewegingen’. Dertig keer kwamen zij niet of niet tijdig terug van verlof. “Het gaat gegarandeerd opnieuw mis, maar de tbs hangt niet aan elkaar van incidenten.”

Lees ook:

Forensische zorg is leven naast een vulkaan

Na de scherpe rapporten over de behandeling van Michael P. debatteert de Tweede Kamer vandaag over de forensische zorg. Er staat ook veel níet in de onderzoeken, zeggen behandelaars.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden