ReportageFormule 1

In Zandvoort heerst een Elfstedenkoorts. ‘Eindelijk weer een Grand Prix, na 36 jaar’

Yoëlle van Andel. Beeld Werry Crone
Yoëlle van Andel.Beeld Werry Crone

Na 36 jaar keert de Grand Prix komend weekend terug in Zandvoort. De race heeft het dorp in zijn greep. ‘Er zijn hier zo veel fanaten van die Formule 1.’

‘Hoe drukker, hoe beter’

Twaalf mannen zijn er bij Yoëlle van Andel (29) dit raceweekend over de vloer. Zeven in haar pension Divi Divi, en haar partner heeft vier vrienden bij hen thuis te gast. Zelf gaat ze met haar eenjarige zoon naar haar ouders. Het doet haar denken aan de verhalen van haar oma. Die had tijdens de Grand Prix in Zandvoort, de laatste werd in 1985 gereden, een huis vol met gasten die op de bank sliepen. “Hoe meer zielen, hoe meer vreugde”, zegt Van Andel.

Met zeven gasten zit haar pension van drie kamers vol. Dat dat zou gebeuren was voor de Zandvoortse anderhalve week geleden geen zekerheid. De Grand Prix telt vanwege coronamaatregelen minder toeschouwers en dus werd een derde van de toegangskaarten geannuleerd. Ook Divi Divi had opeens lege kamers. “Dan schrik je wel. Wat moet ik nu met mijn kamerprijzen? Accommodaties kwamen immers weer vrij. Het blijft een kwestie van vraag en aanbod. Uiteindelijk heb ik het gezellig vol.”

Van Andel vraagt niet de hoofdprijs. “Dat hadden we gehoopt.” Gelach. “Omdat de kamers last minute vrijkwamen, wil je toch liever vol zitten met een iets hogere prijs dan dat je leegstaat met een enorm hoge prijs en iedereen buiten Zandvoort heeft geboekt.” Iets hoger wil overigens zeggen: drie keer meer dan tijdens het hoogseizoen.

Ze heeft begrip voor de positie van de milieu-organisaties, die de Grand Prix schadelijk vinden voor de natuur, en voor de festivalorganisatoren die hun evenement vanwege corona wél moesten afblazen. Maar: “De Grand Prix kun je niet voor iedereen goed doen.”

Als Zandvoortse ondernemer ziet ze alleen maar positieve kanten. De Grand Prix zet de badplaats op de kaart, waardoor meer mensen de badplaats weten te vinden, hoopt ze. “De ondernemer in Zandvoort met een restaurant, kledingzaak of schoenenwinkel draait op toerisme. De Zandvoorter zegt altijd: hoe drukker, hoe beter.”

Jan Paap. Beeld Werry Crone
Jan Paap.Beeld Werry Crone

Kibbeling voor het Formule 1-team

Jan Paap (52) zit er opvallend rustig bij in zijn strandtent Strand 21. Terwijl de Grand Prix het dorp op zijn kop zet, zien de komende dagen er voor Paap overzichtelijk uit. Zijn strandtent, inclusief de huurhuisjes, is vanaf vrijdag volledig geboekt door een bedrijf, waardoor hij precies weet hoeveel gasten er komen: honderdvijftig tot tweehonderd bezoekers per dag. “We weten waar we aan toe zijn.”

Dat geeft rust. In tegenstelling tot eerdere races de afgelopen jaren op het circuit. “Toen kwamen na afloop vijfhonderd tot zeshonderd mensen op mijn strandtent af. Dat kun je niet in één keer afhandelen.”

Hij geniet van de dynamiek die rond de Grand Prix heerst. Zoals de opbouw van de loopbruggen over de straten. “Het gevoel dat je er met zijn allen wat van maakt en dat een klein dorp zo’n wereldwijd event kan organiseren. Je ziet dat heel Nederland meeleeft met wat er in Zandvoort gaat gebeuren. Zelfs tot deze week met die stikstofrechtszaak en of de race aan de hand daarvan wel of niet door zou gaan.”

In zijn strandtent had hij van de week een van de deelnemende Formule 1-teams te eten: van de coureurs tot de monteurs. Ze aten biefstuk, salades en kibbeling en er werd “goed bier gedronken. Nu kon het nog. Vanaf donderdag moeten ze hard werken”.

De uitstraling van de Grand Prix gaat verder dan alleen komend weekend, merkt Paap nu al. “Vorig jaar waren hier Amerikanen. Ze verbleven in Zuid-Nederland en kwamen speciaal naar Zandvoort om te kijken hoe het circuit eruitziet.”

Oók de Grand Prix in Zandvoort: doosjes met plaktattoos van doodshoofden en racevlaggen. Beeld Werry Crone
Oók de Grand Prix in Zandvoort: doosjes met plaktattoos van doodshoofden en racevlaggen.Beeld Werry Crone

‘We drijven commercieel mee op het circuit’

Op tafel in huize Le Mair ligt een doosje met twee plaktattoos. Eentje met een doodshoofd en daar omheen zwart-witgeblokte racevlaggen en aan de onderkant de naam Zandvoort. “De badass, een plaktattoo voor de stoere kinderen of voor de volwassenen”, zegt Finn (16). De tweede is er een met een racewagen als afbeelding. Deze is het populairst, vermoeden hij en zijn vader Marc (55). “De ouders vinden het doodshoofd te eng.”

Samen ontwierpen ze – Marc is kunstdocent – de twee plaktattoos. Finn had van zijn bijbaan als pizzakoerier geld over en het leek vader en zoon verstandig om dit geld te investeren. Ze hebben er vijfduizend laten drukken. De plaktattoos liggen in een handvol Zandvoortse winkels en kosten een euro per stuk. “We drijven commercieel mee op het circuit”, stelt Marc. Ze verwachten dat de racefans het dorp induiken en de winkels bezoeken.

Desondanks hebben ze een dubbel gevoel bij de Grand Prix. Marc – “Ik heb een groen hart” - doelt aan de ene kant op de CO2-uitstoot, de schade aan de natuur bij de aanpassingen aan het circuit en het lawaai. “Dat is al met al een aanslag.”

Aan de andere kant zien ze ook wat de Grand Prix met de bewoners doet en kijken daar met plezier naar. Marc: “Er zijn hier zo veel fanaten van die Formule 1. Al die vlaggen, stickers en er hangt een nostalgie van: eindelijk weer na 36 jaar, toen de laatste Grand Prix in Zandvoort plaatsvond. Er heerst een Elfstedenkoorts.”

Lees ook:

Bij de Grand Prix in Zandvoort straalt alles af op de prins

Prins Bernhard is de man achter de Grand Prix in Zandvoort. Hij treedt niet of nauwelijks op de voorgrond. Toch is zijn invloed overal zichtbaar. Deze week nog vroeg hij de band Chef ‘Special om een gratis optreden. Dat kwam hem op veel kritiek te staan. Waarom is hij dit avontuur ooit aangegaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden