Reportage Personeelstekort zorg

In Spanje worden verpleegkundigen uit allerlei landen klaargestoomd om Nederlanders te verzorgen

In de Zuid-Spaanse plaats Jávea worden zorgprofessionals getraind om in Nederland te werken. Beeld Alex Tieleman

Om het tekort aan verplegers op te lossen, worden Zuid- en Oost-Europeanen omgeschoold voor de Nederlandse zorg. ‘Met een paar jaar buitenlandervaring heb ik straks meer kans op werk.’

Vier maanden lang, zes dagen per week: zolang duurt het om Zuid- en Oost-Europeanen klaar te stomen voor een baan als verpleger in Nederland. In januari zaten de kandidaten nog in het Zuid-Spaanse Jávea, waar ze een intensieve training kregen. Sinds maart werken ze in de Nederlandse zorgsector.

De 23-jarige Jaime Vega uit de Andalusische kustplaats San Fernando is een van hen. Vorig jaar studeerde hij af aan de universiteit als verpleegkundige, maar een baan krijgen in de Spaanse publieke gezondheidszorg kan lang duren. In privéziekenhuizen gaat het sneller, maar daar wordt werkervaring gevraagd die hij nog niet heeft. Werkervaring in Nederland is volgens hem heel goed voor zijn cv. “Met een paar jaar buitenlandervaring heb ik straks meer kans op werk.”

Vega wil twee jaar in Amsterdam blijven. Daar werkt hij binnen de geestelijke gezondheidszorg. “Misschien school ik me daarna bij. Ik kan bijvoorbeeld een master doen als mijn Nederlands beter wordt”, zegt hij.

Jaime Vega (23) vond werk als verpleger in Amsterdam. Beeld Alex Tieleman

Academisch geschoolde verpleegkundigen

Nederlandse zorginstellingen roemen de Spanjaarden, omdat zij met een academische opleiding een betere technische achtergrond hebben dan menige Nederlandse verpleger. Wat Spanjaarden naar Nederland lokt, is volgens Arnold Smeink, directeur van European Multi Talent Group (EMTG) een hoger salaris van gemiddeld 1950 euro bruto en meer tijd voor de patiënten. Smeink zag een gat in de markt toen toenmalig staatssecretaris van volksgezondheid Van Rijn miljoenen vrijmaakte voor de zorg. De nieuwe handen aan het bed moesten toch ergens vandaan komen. Nu rekruteert EMTG zorgprofessionals in Zuid- en Oost-Europa, leidt ze op in Spanje en zet ze op uitzendbasis in in Nederland.

Beroepsvereniging Verzorgenden Verpleegkundigen becijfert dat er tot 2025, 125.000 extra mensen in de zorg nodig zijn. Het aandeel buitenlandse verplegers in Nederland is nog relatief klein. Er staan 190.000 verpleegkundigen ingeschreven in het register van Beroepen Individuele Gezondheidszorg. Ruim drieduizend van hen komen uit het buitenland.

Experimenten met verpleegkundigen uit onder meer de Filippijnen­­ liepen steeds stuk op cultuurverschillen. Jaime Vega ervaart echter geen moeilijkheden. Hij moest wel even wennen aan de voor zijn gevoel wat afstandelijke Nederlandse mentaliteit. 

“De relatie met patiënten is veel formeler”, legt hij uit. “In Spanje riep iedereen me al na een week bij mijn naam: ‘Hey Jaime, kom eens hier.’ Hier zeg ik elke dag: ‘Goedemorgen meneer, hoe voelt u zich vandaag?’ Soms worden mensen losser, maar hiervoor hebben ze zeker een maand nodig.” Vega wilde onlangs nog iemand hand schudden, maar dat werd niet op prijs gesteld.

Tekorten in Spanje

De Spaanse verplegersvakbond SATSE berekende vorig jaar dat Spanje 131.000 verplegers tekort komt om aan het Europees gemiddelde van 8,8 verplegers per duizend inwoners te kunnen tippen. In het 46 miljoen inwoners tellende Spanje zijn dit er volgens de vakbond nu 5,3, terwijl dit in Nederland met 10,5 bijna het dubbele is.

Vakbondswoordvoerder Raul Sánchez vindt het een slecht idee dat Spanje personeel exporteert, terwijl Spaanse ziekenhuizen te weinig geld uittrekken om voldoende personeel te werven. “Als een Spaanse verpleegkundige naar het buitenland wil, is dat prima, maar niet als de reden gebrek aan werk in Spanje zelf is”, zegt hij.

De Spaanse verplegers die via EMTG naar Nederland komen, hebben door de intensieve voorbereiding en coaching in Nederland goede ervaringen, verzekert Smeink. Vega bevestigt dat. “Ik had een voorsprong ten aanzien van andere migranten omdat ik al een beetje Nederlands sprak. Zonder taal kom je niet zo ver in de zorg. Ik moet weten wat er aan de hand is met mijn patiënten.” Hij wil alleen Nederlands praten. “Om te oefenen. Het is ook een beetje moeilijk om weer Engels te praten als ik de hele dag lang alleen Nederlands praat.”

Irene Aravajo (24). De verpleegster uit Spanje gaat in Haarlem aan de slag. Beeld Alex Tieleman

Nu nog een huis 

Hij volgt nog steeds Nederlandse lessen. “De combinatie van de taalcursus, werk en andere dingen om te regelen is wel lastig. Het is handig dat we voldoende steun van de coaches krijgen.” Die helpen onder andere met de huisvesting. Linda Bravo, communicatiemedewerker van EMTG: “Een onderkomen op de Amsterdamse huizenmarkt vinden, is een uitdaging. Zeker als je niet weet hoe de vork in de steel zit. We regelen op voorhand een plek.”

In maart loopt Vega’s contract bij EMTG af. Dan moet hij op zoek naar een nieuwe woonplek. “Daar kijk ik niet naar uit”, zegt hij. “Nu deel ik een appartement met een Italiaan. Misschien gaan we samen iets huren. Alleen wonen zie ik niet zitten. Ik zou me eenzaam voelen.”

EMTG verwacht dit jaar 400 Spanjaarden aan de slag te krijgen in de Nederlandse zorg. Sommigen overwegen om voor een langere periode te blijven. Zoals de 24-jarige Irene Araujo. In Spanje reed ze vier jaar lang twaalf uur per dag op de ambulance in Algeciras. Voor 1300 euro bruto. Na haar training in Jávea ging zij in Haarlem aan de slag. “Als ik het leuk vind, dan blijf ik. Maar ik moet eerst nog wennen aan de Nederlandse directheid.”

Lees ook:

Suriname vreest leegloop onder verpleegkundigen door Nederlandse wervingscampagne

Nederland kampt met een groot tekort aan verpleegkundigen. Bemiddelaars zoeken naar werkkrachten buiten de Nederlandse grenzen en Suriname dreigt daar slachtoffer van te worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden