ReportageMarinierskazerna

In Nieuw Milligen is alleen het enige restaurant opgetogen om komst marinierskazerne

Nieuw Milligen vanaf de rotonde, met links Buds Tolhuis no. 11 van Oscar Budding.Beeld Werry Crone

In Nieuw-Milligen is men gelaten onder de komst van de mariniers. Uitzondering is de eigenaar van het enige restaurant in het dorp.

De drukste plek in Nieuw-Milligen is een rotonde. Verkeer rijdt af en aan over de N-weg tussen Amersfoort en Apeldoorn en de daarop haaks staande verbinding tussen de rijksweg A1 en onder meer Harderwijk. Het gehucht op de Veluwe bestaat voor het grootste deel uit bos, een Landal-vakantiepark, een paar woonhuizen, een verffabriek en een wegrestaurant. En dan is er nog Kamp Nieuw-Milligen. Lang wilde defensie van het terrein af, nu wordt het kamp het nieuwe onderkomen van 1800 mariniers die niet naar Vlissingen wilden.

Acht jaar geleden besloot toenmalig minister Hans Hillen dat er in Zeeland een gloednieuwe marinierskazerne uit de grond moest worden gestampt. De nieuwe Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne, in de stad van de luitenant-admiraal die aan de wieg stond van het Korps Mariniers. Daar hoorden de mariniers – ook wel zeesoldaten – thuis, aldus Hillen. Verhuizen naar het verre Zeeland zagen mariniers echter niet zitten. Na twee jaren van vocale strijd gaf Defensie zich over.

Beeld Werry Crone

Zonder zee

In Nieuw Milligen zullen mariniers het zonder zee moeten rooien. Er is vrijwel geen spat water te vinden, op het Kootwijkerveen na. Maar dat is niet meer visvijver tussen het lange heidegras. Toch zijn de mariniers blij: de nieuwe kazerne ligt niet ver van de vorige kazerne in Doorn, bij Utrecht, de woonplaats van veel mariniers en hun gezinnen. En de mogelijkheden voor schietoefeningen of trainingen met groot materieel en helikopters zijn op de Veluwe en het defensieterrein een stuk talrijker.

Waar boosheid en verdriet in Zeeland vechten om voorrang nu de provincie de al in aanbouw zijnde kazerne toch verliest, zorgt de komst van de mariniers voor vrijwel geen opwinding in Nieuw Milligen. Auto’s en vrachtauto’s scheuren over die ene rotonde, een volgepakt busje slaat af bij het Landalvakantiepark. Mensen vertonen zich deze vrijdagmiddag niet buiten, behalve hier en daar een journalist.

Wie wel vrolijk naar zijn werk ging, is Oscar Budding (47), sinds 1998 uitbater van Buds Tolhuis no. 11, het enige restaurant in Nieuw Milligen. “Die mariniers kunnen hier gerust een hapje komen eten”, zegt hij met een glimlach. Vanuit zijn etablissement kijken bezoekers uit op de rotonde. Buiten heeft Budding een groot terras met speeltuin. “Een hindernisbaan kan er nog wel bij.”

Serieuzer: “Wij moeten het vooral van toeristen hebben. Dat zal in de toekomst niet anders zijn, maar er zullen heus wat mariniers komen. En de komst van de kazerne zet Nieuw Milligen natuurlijk op de kaart.”

Beeld Werry Crone

Tolhuizen

Qua militaire historie is Nieuw Milligen niet zomaar een plaats, weet Budding te vertellen. De Amersfoortseweg tussen Amersfoort en Deventer waaraan zijn restaurant ligt, werd aangelegd in opdracht van Napoleon, voor een betere bereikbaarheid van Paleis ’t Loo. Er werden dertien tolhuizen geplaatst, waaronder één op de plek waar zich nu de rotonde bevindt, nummer 11.

Tegenover het tolhuis werd in 1858 een logement gebouwd, in 1860 opende koning Willem III het oorspronkelijke Kamp Milligen. Het logement van toen is nu een wegrestaurant. Budding: “Ik heb me eerlijk gezegd wel vaker afgevraagd waarom Defensie koos voor een gloednieuwe kazerne in Vlissingen. Hier heeft het leger plek zat.”

Op Kamp Nieuw Milligen bevindt zich momenteel een radarstation van de Koninklijke Luchtmacht. Ook de Landmacht en Marechaussee gebruiken het uitgestrekte terrein, straks samen met 1800 mariniers. 

Nederland, Nieuw Milligen, 14 februari 2020. Profiel van en vanuit Nieuw Milligen, waar het Corps Mariniers zich vestig1. Foto & Copyright: Werry CroneBeeld Werry Crone

Zeeland voelt zich slachtoffer van ‘geheime operatie’

De Zeeuwen zaten woedend op een rijtje, vrijdagmiddag in het provinciehuis in Middelburg. In het midden Commissaris van de koning Han Polman en burgemeester Bas van den Tillaar van Vlissingen. “Onbehoorlijk bestuur. Ons vertrouwen is ernstig geschaad, en de andere regio’s zijn gewaarschuwd”, aldus Polman in reactie op het kabinetsbesluit om de marinierskazerne naar Nieuw Milligen in Gelderland te verhuizen.

In 2012 besloot de regering de kazerne van Doorn naar Vlissingen te verkassen. De motivatie: De locatie was geweldig, er was ruimte en de werkgelegenheid voor de krimpregio was bijzonder welkom. Iedereen blij, behalve de mariniers die begonnen te morren. “Geen probleem”, memoreerde Polman, want: “Defensie zou snel met werven beginnen en de verwachte leegloop zou tijdelijk zijn.”

Maar de mariniers zijn taaier dan gedacht en winnen hun lange lobby. Ook al herhaalde de commissaris de argumenten dat Zeeland een land in zee is, “een fantastisch havengebied, een Deltaprovincie, een unieke locatie voor de mariniers”. Een woordvoerder van militaire vakbond AFMP zei tegen de NOS dat hij opgelucht is: “In Vlissingen kun je je wapen schoonmaken en een rondje lopen. Meer niet. Je kunt er niet oefenen.”

Pijnlijk was dat Polman de beslissing uit de media moest vernemen, nota bene uit de mond van zijn Gelderse collega die zo ‘content’ is. “Achter onze rug om is er een geheime operatie geweest om een andere locatie te zoeken”, aldus Polman: “Die alternatieve locatieonderzoeken hebben wij pas vandaag gezien. Ik voel mij enorm bedonderd.” Burgemeester Van den Tillaar zat er ‘aangeslagen’ bij. “Wij horen geen nieuwe argumenten. Altijd is ontkend dat andere opties werden overwogen.”

Iets eerder zei vicepremier Hugo de Jonge in Den Haag: “Het is een bittere pil voor de Zeeuwen. Deze operatie verdient geen schoonheidsprijs.” Er komt een gezant die moet onderzoeken wat adequate compensatie is. Zeeland gaf miljoenen euro’s uit aan bouwklaar maken van de grond en infrastructuur. De komst van 2000 personeelsleden en familie zou ten goede komen aan scholen en zorginstellingen, aldus de commissaris. “Compensatiemaatregelen moeten zich ook op structurele effecten richten.” 

Lees ook:

Den Haag vernedert Zeeland. Dom! Want de periferie moet nog een hoop randstedelijke problemen oplossen

De aan Zeeland beloofde marinierskazerne gaat er wat Defensie betreft niet komen. Daarmee schiet het kabinet in eigen voet, want de ‘periferie’ is straks hard nodig bij het oplossen van randstedelijke problemen. ‘Hier ontstaat de kloof van de toekomst.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden