Interview Pakjesavond

In Nederland viert iedereen Sinterklaas een beetje anders

Beeld Ilse van Kraaij

Het is weer pakjesavond. Hoe viert Nederland Sinterklaas? Vijf mensen over hun verschillende rituelen.  

‘Zo’n avond is goed voor het wijgevoel’

Marieke Drent Elkerbout (43), theaterdocent

Marieke Drent Elkerbout

“Ik heb een eigen theaterschool, waar ik lesgeef aan jongeren van 15 tot 25 jaar. Met hen vieren we op 7 december ‘Sinterkerst.’ Ze werken nu hard aan de voorstelling van januari. Dan is zo’n avond goed voor het groepsgevoel. Vooraf trekken we lootjes. ­Iedereen koopt voor 5 euro een cadeautje en maakt een gedicht. Geen surprises, ik heb een hekel aan knutselen. Het is een feestelijke gala-avond. Iedereen komt op hakken, in glitterjurk of pak en maakt wat te eten. Nou ja, de meesten zetten hun moeder aan het werk. We eten aan een lange tafel met kaarsjes. Daarna pakken we cadeautjes uit. Iemand pakt steeds een pakketje voor de volgende. Van zeven tot half elf zijn we er wel zoet mee. Het zijn niet allemaal rijmmachines, maar sommigen maken een gedicht van wel drie kantjes. En soms maken ze toch een surprise, iets met confetti, lintjes of veren. Prima. Ik vind het leuk dat zo’n avond het wijgevoel enorm versterkt. Iemand anders doet z’n best voor je. De voorstelling gaat over de jongeren zelf, kwetsbaar. Dan helpt het als iemand schrijft dat je mooi kunt zingen.”

‘Ik vind het leuk om grove gedichten te maken met veel seksuele toespelingen’

Daan Janssen (35), webdeveloper

Daan Janssen

“We vieren Sinterklaas met mijn hele familie, een stuk of tien volwassenen en een jonger neefje. We trekken lootjes, kopen een cadeau en maken een gedicht. We doen geen surprises, dus steek ik flink wat werk in mijn gedicht. Ik vind het leuk om grove gedichten te maken met veel seksuele toespelingen. Mijn moeder had vorig jaar een nieuwe vriend. Toen beschreef ik wat ze allemaal met hem kon doen. En dat mijn moeder nu een hete vent heeft, en dat Sint wel een hete chick zou willen. Er wordt inmiddels van mij verwacht dat ik zo’n gedicht schrijf. Na een paar regels weet iedereen: deze is van Daan.

Bij mij houdt iedereen van vieze grappen. De familie van mijn vriendin, waarmee ik ook Sinterklaas vier, is behoudender. Ik schreef in 2017 een gedicht voor het broertje van mijn vriendin die net in Delft was gaan studeren. Ik had inside-information over een zuipnacht, waarin hij zijn fiets was kwijtgeraakt en naar huis moest lopen. Toen schreef ik: ‘Sint was net een broodje döner halen/ toen hij daar zag dwalen een zombie langs de Vliet/ schreeuwend zijn dronkenmanslied zwalkend van het zuipen/ dan weer pissen, dan weer kruipen’. Dat viel niet helemaal goed, geloof ik. Haha! Dus nu houd ik me in.”

‘De spanning is ondraaglijk, dus heb ik een time-outplek gemaakt’

Annette Heeremans (49), juf van groep 3

Annette Heeremans

“Ik vind het heel leuk om in de magie mee te gaan. Op 5 december wordt Sinterklaas feestelijk de school binnengehaald. Hoe, dat is altijd een verrassing. We hebben een koets gehad, een minipaard en een brandweerwagen. Dan gaat Sint in de gymzaal op een troon zitten en mag mijn klas op audiëntie. We zingen liedjes en doen een spel. De cadeautjes worden later in de klas gebracht door pieten. Die pakt iedereen tegelijk uit. Ik hoop dat de kinderen allemaal hetzelfde krijgen.

Beeld Ilse van Kraaij

De spanning is al weken ondraaglijk. Laatst hebben de kinderen hun schoen gezet in de klas. Ik had de cadeautjes verstopt, maar dat konden ze niet hanteren. Daarom heb ik een time-outplek gemaakt, waar ze tot rust konden komen. Ze reageren anders dan normaal. Vorige week hadden we pieten in de klas die gek deden. Dat is eigenlijk te veel. Het liefst willen de kinderen gewoon met Piet praten en vertellen dat ze hun B-diploma hebben gehaald of op judo zitten.

Vandaag probeer ik niet te ingewikkeld te doen. Ik heb een sinterklaasquiz gemaakt en verder mogen de kinderen lekker spelen en snoepen. Om eerlijk te zijn, vind ik Kerst leuker. Dat is rustiger en gezelliger.”

‘Terug naar de oorspronkelijke gedachte van het feest’

Nico Fliervoet (19), studente creative business

Name Nico Fliervoet

“Ik vier al mijn hele leven Sinterklaas met mijn ouders. Dat is best speciaal, want ze zijn al voor mijn geboorte uit elkaar gegaan. Toen ik nog geloofde, kreeg ik cadeautjes met alles erop en eraan. Daarna bedachten we dat we niet meer groot zouden uitpakken, en gaven we elkaar cadeautjes met een budget van 20 euro.

De afgelopen twee jaar is dat teruggebracht tot de oorspronkelijke gedachte waar Sinterklaas eigenlijk over gaat: de goedheiligman die iets geeft aan mensen die het minder hebben. Dat was een idee van mijn vader. Nu geven we ieder jaar 60 euro aan een jongetje van twee. Jakob zit in een weeshuis in Oeganda. We kwamen bij hem uit door vrienden van mijn vader die daar werken. Dit jongetje had nog geen sponsor en kon wel wat extra’s gebruiken.

Op Sinterklaasavond gaan we eten met z’n drieën. Soms buiten de deur, soms gezellig thuis. Dan maken we samen het geld over naar Jakob. En gedurende het jaar krijgt hij nog 10 euro per maand. We dachten: waarom elkaar eindeloos cadeautjes geven, terwijl niemand nog in Sinterklaas gelooft? Ik vind het leuk dat we het nu op deze manier doen. En ik ben jarig op 18 december, dus dan komen de cadeaus alsnog.”

‘Iedereen reageert nog altijd verrast’

Thomas Brouwer (37), filosoof

Thomas Brouwer

“Bij ons thuis houden we alle tradities uit onze kindertijd in ere. We ­halen de sfeer van vroeger terug. We versieren het huis met spullen die ­ieder jaar terugkomen, zoals een ­oude sinterklaaspop. ’s Avonds eten we boerenkool met worst en drinken we bisschopswijn met sinaasappel en kruidnagel. Dan klopt er iemand aan en staat er een juten zak met cadeaus voor de deur. Iedereen reageert dan verrast.

Omdat ik er speciaal voor terugkom uit Engeland, waar ik woon, vieren we het niet op 5 december, maar zaterdag pas. We vieren het nog steeds met mijn ouders en mijn zus en haar man en zoontje. Bij ons gaat het vooral om ­cadeaus en gedichten. We trekken lootjes en iedereen zet tot 50 euro aan cadeautjes op zijn lijst. Nu mijn kleine neefje meedoet, hebben we nog meer reden om ons in te leven. Ik heb al cadeautjes gekocht en maak veel werk van mijn gedichten. Ieder jaar kies ik een type gedicht, een haiku of een limerick, en dan schrijf ik alles in die vorm. Soms maak ik pastiches, bijvoorbeeld op de stijl van J. C. Bloem.

Als mijn zus of ik iemand meebracht, merkte ik soms dat ons feest een beetje vreemd aandeed. Veel mensen vieren het niet meer op deze manier, als ze volwassen zijn. Wij vinden het nog steeds leuk zo.”

Lees ook:

Plagerig gedicht is uniek cultuurgoed

Al honderden jaren begeleiden we de sinterklaascadeaus voor onze naasten op 5 december met een spitsvondig vers, het liefst zo plagerig mogelijk. Waar komt die traditie eigenlijk vandaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden