Testcapaciteit

In het voorjaar bleven de coronatesten op de plank liggen

Mensen worden getest op Covid-19 in een teststraat in Venlo.Beeld Joris van Gennip

In het voorjaar had meer getest kunnen worden op het coronavirus. Het kabinet had geen zicht op de laboratoriumcapaciteit.

Tijdens de eerste golf van het coronavirus, in het voorjaar, had meer getest kunnen worden. Volgens de Algemene Rekenkamer was er weliswaar een tekort aan testmateriaal, maar een overschot aan laboratoriumcapaciteit. 

Omdat het virus niet overal even zwaar toesloeg, bleven in sommige regio’s tests op de plank liggen. Verder was de inschatting dat meer mensen zich zouden laten testen, maar de werkelijke hoeveelheid tests die werden afgenomen bij bijvoorbeeld zorgmedewerkers, bleef achter. Doordat de reguliere zorg in de ziekenhuizen terugviel, kwam er meer laboratoriumcapaciteit vrij. Ook volgden de GGD’en de regels over wie wel en niet in aanmerking kwam voor een test, strikter op dan noodzakelijk.

Volgens Ewout Irrgang, collegelid van de Rekenkamer, was sprake van “grote terughoudendheid.” Desondanks vindt de rekenmeester het moeilijk om te becijferen hoeveel meer tests er hadden kunnen worden gedaan. In een grafiek in het rapport lijkt het erop dat in het voorjaar dagelijks zeker meer dan 10.000 extra mensen hadden kunnen worden getest. Volgens Irrgang blijft dat onzeker, omdat niet altijd al het materiaal voorhanden was en niet elke test slaagt. Ook kan hij niet ingaan op de gevolgen van het voorzichtige testbeleid.

Terughoudend testen

In de maand maart, toen het virus uitbrak, konden minder tests worden afgenomen dan gedacht, doordat er leveringsproblemen waren bij leveranciers. Die kregen immers bestellingen vanuit de hele wereld. Daarnaast hadden het ministerie van volksgezondheid en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geen inzicht in de hoeveelheid tests en laboratoria. Die situatie duurde tot eind maart. Ook waren de GGD’en niet berekend op de grote vraag naar tests en het bron- en contactonderzoek.

In eerste instantie adviseerde het RIVM het kabinet daarom om terughoudend te zijn met testen. Zeker in de eerste maanden van de virusuitbraak namen premier Rutte cum suis vrijwel alle adviezen van het RIVM over. Dat het kabinet er vervolgens voor koos om slechts beperkte groepen te testen, werkte averechts. Grote leveranciers leveren namelijk vooral testmateriaal aan landen die veel tests uitvoeren; zij willen voorkomen dat landen tests hamsteren. Nederland sloot daarom achteraan in de rij.

De Rekenkamer onderzocht de testcapaciteit om lessen te trekken voor een mogelijke tweede golf. Inmiddels klinkt het binnen het kabinet en het RIVM dat die tweede golf al begonnen is. Een groot verschil tussen het voorjaar en de huidige situatie, zegt Irrgang, is dat er nu geen overcapaciteit meer is, maar een tekort aan testen. “Een belangrijke les is dat je zicht moet houden op de actuele capaciteit. Ook per regio. Als de testcapaciteit straks wordt opgeschroefd, kan er overcapaciteit in regio’s ontstaan. Dan moet je die inzetten om andere regio’s te ontlasten.”

De Rekenkamer deed het onderzoek ongevraagd. Mogelijk komt er nieuw onderzoek naar het huidige testbeleid.

Lees ook:

De tweede golf is al voelbaar in de ziekenhuizen

Het aantal coronapatiënten opgenomen in het ziekenhuis stijgt met meer dan 10 procent per dag. Dat zorgt al voor problemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden