GoedemorgenHeerlen

In het oudste Nederlandse gebouw werd vierhonderd jaar gebadderd

Het is bekend: waar de oude Romeinen kwamen, werd fiks gebadderd. Ook aan de grenzen van het grote Romeinse Rijk aan het begin van de jaartelling werden zodoende voor de soldaten badhuizen neergezet. En eentje daarvan staat in Heerlen, is al sinds 1935 bekend.

Toen stuitten bouwers bij uitbreiding van de stad, in die tijd booming vanwege de mijnen, onder een veldje op de resten van zo’n bouwwerk met een ingewikkeld verwarmingssysteem. En nu, in 2020, is er nieuws: uit nieuw onderzoek blijkt namelijk dat dit het oudste stenen gebouw van Nederland is.

Een team van dertig specialisten uit binnen- en buitenland boog zich de afgelopen vier jaar over de herkomst van het badhuis uit de stad Coriovallum, de Romeinse stad onder Heerlen. Het badhuis is daar in het Thermenmuseum te bewonderen, met 500 meter Romeinse muurwerk en 2500 vierkante meter vloeroppervlak die, volgens de archeologen, opmerkelijk goed bewaard bleef onder dat ene veldje.

Conservator Karen Jenson is sinds 2010 aan dit museum verbonden. “Op zijn vroegst zou dat 125 na Christus gebouwd zijn, is wat hier altijd verteld is”, vertelt zij. “Maar er waren twijfels of dit wel klopte.”

In 2015 werd duidelijk dat het museum gerestaureerd moest worden, vertelt Jeneson. “Er waren schadeplekken door slijtage. Toen besloten we, als we toch gaan opknappen, laten we dan meteen onderzoek doen naar de nog openliggende vragen over het badhuis.”

Liefst dertig specialisten gingen aan de slag. De uitkomsten van dit onderzoek worden begin maart op een congres wereldkundig gemaakt. Maar één feit openbaarde zij maandag al: de eerste bouwfase van dit badhuis was tussen 63 en 73 na Christus, en helemaal niet 125 na Christus. “Dat is dus nu de datum van het oudste stenen gebouw van Nederland.”

Op basis van de nieuwe kennis gaat het hele museum waarschijnlijk volgend jaar al op de schop. De gemeente heeft voor de vernieuwing al enkele miljoenen opzij gelegd.

Dan zal ook verteld worden over een andere uitkomst. Het badhuis heeft, zo vertelt de conservator, veel langer gestaan dan gedacht, namelijk tot de totale ineenstorting van het Romeinse Rijk in de vijfde eeuw. “Toen de Franken met hun invallen begonnen, ontstond hier een soort Game of Thrones met voortdurende dreiging van buitenaf. Het badhuis kwam binnen de fortificatie van de soldaten te liggen, is herhaaldelijk vernield en weer opgebouwd. Ja, zegt zij niet zonder trots, we weten dus nu dat in ons badhuis liefst 400 jaar lang, tot de laatste Romeinse snik in ons land, is gebadderd.”

Lees ook:

Romeinen de baas in het zuiden

Twee belangrijke Romeinse wegen kruisten elkaar op de plek waar Heerlen ontstond. De tentoonstelling ‘Er was eens een Romeinse weg’ laat zien hoe wegen het rijk bij elkaar hielden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden