Nieuws Verkeersregelaars

In geel en oranje het verkeer regelen: ‘Scheldpartijen zijn gericht op het hesje, niet op mij’

Verkeersregelaar Bert Senders wijst treinreizigers de richting naar het vervangende busvervoer in Arnhem. Beeld Herman Engbers

Waar komen al die verkeersregelaars eigenlijk vandaan de laatste tijd? Dat blijkt nog niet zo makkelijk te beantwoorden.

Ze zijn geel met oranje. Ze staan verdienstelijk een route om te leiden, incasseren hier en daar een scheldkanonnade of vervangen een stoplicht. En bovenal, ze lijken almaar vaker op te duiken: verkeersregelaars. Hoe zit dat, en wie zijn het eigenlijk?

Eerst de harde cijfers. Die zijn er niet. Zo alom tegenwoordig als ze soms lijken in het straatbeeld , zo weinig is er over hun aantallen bekend.

Dat komt ten eerste doordat er veel bedrijven zijn die ze leveren. Ook Rijkswaterstaat ‘bestelt’ ze in het geval van werkzaamheden bij commerciële partijen. Dan gaat het om de professionele regelaar, de ‘beroeps’. Behalve op locaties waar wegwerkzaamheden gaande zijn, zie je die op de grotere festivals als Concert at Sea of North Sea Jazz.

De online cursus bij de politie is kosteloos

Een veel grotere groep wijst mensen als vrijwilliger de weg op evenementen. Zij mogen hun geel-oranje outfit aantrekken na een kosteloze online cursus van de politie. De typische standplaats van de verkeersregelaar: parkeerplaatsen of terreinen van kleinere festivals, braderieën of wielerwedstrijden.

Aan de hand van opleidingscijfers is toch wel iets te zeggen over de omvang van die twee groepen. En dan lijkt er inderdaad sprake van een toename. Zowel beroeps- als vrijwillige verkeersregelaars moeten hun papiertje halen bij de Stichting Verkeersregelaars Nederland (SVN). Desgevraagd stelt die cijfers op van het aantal cursisten dat zich de afgelopen jaren  inschreef. Voor beide groepen is dat redelijk stabiel: zo rond de 3000 beroepsregelaars, en zo’n 43.000 vrijwilligers in 2018.

Stabiel, ja, maar volgens SVN worden de verkeersregelaars, eenmaal bevoegd, vaker ingezet. Vooral de vrijwilligers. Daaraan is de behoefte inmiddels groter dan de beschikbare mankracht, laat een woordvoerster weten. “Aan dat probleem geven we nu extra aandacht.”

Waar al die mensen voor nodig zijn? Om te beginnen is er een ongekend aantal evenementen en festivals. Dit jaar liefst 1115, bijna een kwart meer dan 2018. De meeste daarvan trekken tussen de duizend en vijfduizend mensen, blijkt uit cijfers van cultureel dienstverlener EM-Cultuur. Dan heb je al snel iemand in een hesje nodig op de parkeerplaats.

Drukte op de weg schreeuwt om begeleiding

Op de weg is het ondertussen behoorlijk drukker geworden, vooral in de binnensteden. Dat schreeuwt om begeleiding. En tot slot zeggen diverse betrokkenen nog dat een stopbord tegenwoordig niet meer helpt om mensen ervan te weerhouden om door te rijden.

Ook Marijn Nijkamp van Traffic Support ziet dat laatste als een van de redenen voor het vaker inzetten van zijn mensen. Zijn bedrijf is marktleider in het leveren van verkeersregelaars. Ook de overheid en Rijkswaterstaat maken gebruik van zijn diensten. Mensen zijn niet per se hufters geworden, zegt hij, maar proberen gewoon meer. “Tegenwoordig is het normaal om even voorbij het stopbord te rijden. Om te kijken of je er niet toch stiekem achterlangs kunt en misschien kan je toch langs die afbakening glippen.”

Het hoort bij de tijdgeest, zegt hij, en zijn bedrijf heeft dat ook laten onderzoeken. Kort gezegd worden twee zaken drukker: het leven van de automobilist en de steden waarin die woont. Dat eerste maakt volgens Nijkamp dat de automobilist het minder nauw neemt met alle regels; hij of zij moet nu eenmaal snel van A naar B en de TomTom zegt dat dit de route is. “Aan de andere kant vragen die drukkere binnensteden om meer begeleiding van verkeersstromen.” Én om meer wegwerkzaamheden natuurlijk, want de infrastructuur wordt constant aangepast.

‘Wij spelen in op een maatschappelijke trend’

In elk geval blijkt het uit de cijfers die Nijkamp liet samenstellen, zegt hij: een toename van bestuurders die zo het natte asfalt oprijden of per ongeluk met de auto een bouwplaats binnenvallen. Tenzij je een oranje of geel gekleed mens naast het stopbord zet, zeker? “We spelen als bedrijf in op deze maatschappelijke trend, ja.” Dit is precies wat Emile Oostenbrink ook ziet als projectleider van verkeerskennisplatform CROW. Ook hij kent geen landelijke cijfers van het aantal verkeersregelaars op de weg, maar ook hem zou een toename niet verbazen vanwege de steeds brutalere weggebruiker. “Die maatschappelijke trend zie je wel, ja. Kijk naar geweld tegen hulpverleners bijvoorbeeld.”

En stel dát iemand doorrijdt na een wegafzetting en vervolgens schade veroorzaakt of zelfs een ongeluk. “Dan wil je als verantwoordelijke gemeente of bouwbedrijf dat daar een bevoegd persoon aanwezig was die mensen erop wees dat doorrijden echt verboden is.”

“Vaak kun je dan pas de schade verhalen”, zegt verkeersregelaar Marcel van der Woude. “Bij alleen een stopbord kan de bestuurder nog zeggen dat hij dat niet gezien heeft, of hij zet ‘m zelf achteraf stiekem in de berm.” Maar een verkeersregelaar die kan getuigen dat iemand bewust doorrijdt? “Ja, dan ben je als bestuurder natuurlijk aan de beurt.”

Marcel van der Woude (56), staat nu in Doetinchem

Marcel van der Woude ziet zichzelf als gastheer in het verkeer, een rol die hem eigenlijk uitstekend past. Veel beter dan zijn vorige baan: interim-manager bij bedrijven als AkzoNobel, Phillips en Stork. Reorganiseren, werknemers moeten ontslaan, ‘altijd negatief met mensen in de weer zijn’. Drie jaar geleden vond hij zijn nieuwe roeping na wat vrijwilligerswerk in een asielzoekerscentrum. En vandaag begeleidt hij mensen die tegen een stilgevallen trein bij Doetinchem aanlopen. Nee, dan zijn zelfs Nederlanders in het verkeer nog een stuk vrolijker dan de ontslagen werknemers uit zijn vorige leven.

Voorbeeld? In juli stond Van der Woude in de bloedhitte in Hengelo. Fietsers, wandelaars en auto’s omleiden vanwege werkzaamheden aan de N30. “Toen zei ik voor de grap tegen langsrijdend verkeer dat ik wel een ijsje lustte. Een uur later kwam iemand met twee Magnums aanfietsen.”

“Al schelden ze ook wel eens hoor, ik schat zo’n 10 procent. Creatief zijn ze ook, ik leer nog altijd nieuwe woorden.” Sommige collega’s vinden het moeilijk daarmee om te gaan, zegt Van der Woude. “Dan zeg ik: rook even een sigaretje, ik neem het wel van je over.” Schitterend, elkaar een beetje motiveren, zegt hij. “Die collegialiteit, dáár houd ik van.”

Bert Senders (55), staat nu in Arnhem

Met verkeersregelaar Bert Senders krijg je niet snel ruzie. Hoe chagrijnig de weggebruiker ook is, je krijgt hem niet van de kook. “Als iemand langs me heen rijdt of een stopbord negeert, vraag ik vrolijk: ‘Joh, hoe komt het nou dat je dit doet?’ Dacht dat het wel kon, zeggen ze dan.” Nou, nee, dus, zegt Senders dan met een droog lachje. “Ik zie de humor er altijd wel van in.”

Echte agressie heeft hij nog nooit meegemaakt. “Ja, een scheldpartij komt weleens voor. Maar dat is altijd gericht op het hesje, niet op mij als persoon”, zegt hij . “Je moet begrijpen: mensen vertrouwen blind op hun navigatiesysteem. Die TomTom zegt dat ze deze weg moeten nemen, en dan sta ik dat ineens te verbieden. Maar als je met alternatieven komt en je een beetje verplaatst in die automobilist, krijg je bijna altijd een bedankje.” Je moet er gewoon van houden je dienstbaar op te stellen, concludeert hij.

Zes jaar geleden werkte hij nog als brillenverkoper, maar hij wilde buiten werken, iets heel anders. “Het was een impulsief besluit om verkeersregelaar te worden, maar ik heb er geen spijt van.”

Lees ook:

Verbind nieuwaanleg en onderhoud van infrastructuur

Het vervangen van oude bruggen, sluizen en tunnels zou gekoppeld moeten worden aan vernieuwing van infrastructuur, betogen Jannes Willems, promovendus Rijksuniversiteit Groningen en Tim Busscher universitair docent Infrastructuurplanning Rijksuniversiteit Groningen. Dat kan leiden tot een duurzame aanpak.

Niet realistisch: de files oplossen met 1200 kilometer extra asfalt

Met het economisch herstel zijn de files terug op de Nederlandse snelwegen. De vraag rijst of nóg meer wegenbouw ooit kan helpen.Trouw vroeg het aan een adviesbureau.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden