Misdaad

In Den Haag zijn dit jaar meer mensen vermoord dan in Rotterdam. Wat is daar aan hand?

Politie in de Grote Marktstraat in Den Haag. Beeld ANP

Voor het eerst eindigt Den Haag in 2019 op nummer twee op de lijst van moord en doodslag in Nederland. Hoe kan dat?

Omroep West en de Moordatlas.nl concluderen allebei: in Den Haag zijn dit jaar vijftien mensen door geweld om het leven gekomen. Dat is het hoogste aantal sinds 2011, en de hofstad streeft daarmee zelfs het veel grotere Rotterdam voorbij.

De havenstad heeft 110.000 meer inwoners dan Den Haag, maar daar zijn slechts acht moorden gepleegd. Amsterdam voert al jaren het lijstje aan. Dit jaar vielen er in de hoofdstad achttien doden door geweld. 

Hoe is de Haagse stijging te verklaren? “Criminele liquidaties zijn er in Den Haag nauwelijks”, zegt Frans Zonneveld namens het Openbaar Ministerie in Den Haag. “Het is lastig om met kleine aantallen een trend te duiden. Voor het OM is elk tragisch geval van moord of doodslag weer een zaak op zichzelf.”

Duidelijk is dat in Den Haag vooral sprake is van fataal afgelopen ruzies onder bekenden. Het gaat vaak om familieleden, buren, drinkmaatjes, of straatontmoetingen. Zo stak een zoon zijn moeder thuis dood bij een ruzie over het roken van wiet. Een Poolse vrouw stak op straat haar vriend neer, omdat hij haar vaker mishandeld zou hebben. Dan was er nog een fatale steekpartij op een Turkse uitvaart.

De meeste aandacht trok de mishandeling van een 71-jarige man door scholieren van het Maris College in september. De man overleed later die dag.

‘Puur toeval, geen patroon in te ontwaren’

Eric Slot beheert sinds 2014 de website Moordatlas.nl waarop hij alle gevallen van moord en doodslag in Nederland inventariseert. Slot bevestigt dat de moorden niets met elkaar te maken hebben, zoals in Amsterdam waar drugsbendes elkaar en de inwoners het leven zuur maken. “Puur toeval”, zegt hij. “Het opvallende is dat er geen bijzonder patroon is te ontwaren.” Of het moet zijn dat het gaat om ‘normale’ mensen. De leeftijd van de slachtoffers is met 44 jaar ook hoger dan dat van de gemiddelde dode door geweld. “De daders zijn jonger, maar ook weer ietsje ouder dan de gemiddelde dader in Nederland”, zegt Slot, die diverse boeken publiceerde.

Sinds de jaren negentig daalt het aantal moorden in Nederland. Dat komt, zegt Slot, doordat inwoners beter zijn opgeleid. “Dat scheelt enorm. In arme wijken, waar meer slecht opgeleide mensen wonen, wordt minder gepraat en sneller geslagen. Als de stedelijke omgeving een puinhoop is, zijn mensen sneller geneigd tot afwijkend gedrag, van papier op de grond gooien tot geweld.” 

Op de plattegrond van Den Haag is te zien waar de moorden gepleegd zijn. Zijn dat dan vooral sociaal-economisch zwakkere wijken? “Ongeveer de helft van de zaken vond plaats in volksbuurten rond de Schilderswijk”, zegt Slot.

En hoe komt het dat Rotterdam er zo gunstig uitspringt, met slechts acht gevallen van moord en doodslag, tegen twaalf in 2018, volgens het CBS? Het heeft nog wel zo’n grote haven, wat gunstig is voor drugssmokkel en daaraan gerelateerde criminaliteit. “De strijd om het drugsgeld wordt vooral in Brabant en Amsterdam uitgevochten”, verklaart Slot.

Kunnen het Haagse bestuur en de politie iets doen om dit soort ‘gewoon’ geweld te voorkomen? Den Haag heeft al een gebiedsgerichte aanpak om de veiligheid te vergroten en richt zijn aandacht op zogeheten high impact crime, zoals huiselijk geweld. Maar politie en burgemeester van Den Haag waren op Oudjaarsdag druk bezig met het voorbereiden van de nieuwjaarsnacht, en konden niet tijdig reageren op deze vraag.

Lees ook:

‘Nederland is een walhalla voor drugscriminelen’

Een rapport over drugscriminaliteit is vernietigend over de aanpak door de overheid. Het grote drugsgeld en zijn bazen zijn sterk genesteld in de hoofdstad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden