ReportageTrein van de toekomst

In de toekomst reizen we wel duizend kilometer per uur in deze capsule

Het Utrechtse Spoorwegmuseum heeft een hyperlooppod aan de collectie toegevoegd.

 Beeld Marleen Schlichting
Het Utrechtse Spoorwegmuseum heeft een hyperlooppod aan de collectie toegevoegd.Beeld Marleen Schlichting

In het Spoorwegmuseum in Utrecht staat sinds kort een capsule van de hyperloop, ofwel de ‘trein van de toekomst’. Hoe werkt die? En is hij veilig? ‘Bij de eerste stoomlocomotief dachten mensen ook dat hun hoofd zou ontploffen door de snelheid.’

Sterre van der Hee

Bovenin het Spoorwegmuseum baant een stoutmoedige peuter zich een weg langs een glazen balustrade. Erachter staat een hyperloopcapsule: een gestreept, kogelvormig en aantrekkelijk glanzend voertuig. Aan die omheining moet nog iets gedaan worden, zegt Evertjan de Rooij van het Spoorwegmuseum, die glimlachend toeziet hoe de peuter door oma wordt teruggeroepen. “Dit gedeelte is nieuw. Ik snap wel dat-ie nieuwsgierig is.”

Het Utrechtse Spoorwegmuseum, dat ruim 120 voertuigen bezit, heeft onlangs een hyperlooppod aan de collectie toegevoegd. De hyperloop is een systeem waarmee reizigers zich in de toekomst razendsnel kunnen verplaatsen. Dat gebeurt in ‘pods’ die elke minuut door onder- of bovengrondse vacuümbuizen voorbijschieten – denk aan buizenpost, maar dan met mensen. Het wordt ook wel de ‘transportband van de toekomst’ genoemd.

De pod in het Spoorwegmuseum, gebouwd op schaal 1:2, is ontwikkeld door studenten van de TU Delft. Het prototype is ook al gebruikt: in 2017 vloog hij door een vacuümbuis van 1,28 kilometer in Californië tijdens de Hyperloop Pod Competition van multimiljardair Elon Musk. Ruim honderd teams hadden ontwerpen gepitcht, de studenten wonnen de eerste prijs.

In een half uur in Parijs

In een hyperlooppod zou je met snelheden van wel duizend kilometer per uur moeten kunnen reizen. Amsterdammers staan dan in een half uur in Parijs. Die snelheid wordt enerzijds bereikt door een gebrek aan rolweerstand – de pods hebben geen wielen, maar zweven op magneten – en anderzijds doordat ook luchtweerstand in de vacuümbuis vrijwel nihil is. “Dat is het verschil met magneettreinen”, zegt De Rooij, die de research voor de tentoonstelling deed. “Denk aan de Chinese Maglev: die is extreem aerodynamisch, maar heeft altijd last van luchtweerstand.”

Echt gezellig lijkt een tripje met deze ‘trein van de toekomst’ echter nog niet. Er zijn weliswaar luxe, bruin beklede stoelen, maar verder oogt de supergestroomlijnde koker vanbinnen grauw en claustrofobisch. Uitzicht is er niet: wie door een ondergrondse buis vliegt, kan niet naar buiten kijken. “De makers hadden wel raampjes ontworpen”, zegt De Rooij. “Daarop zou je filmpjes van voorbijschietende landschappen kunnen zien.”

15 miljoen euro

Het is lastig te voorspellen in hoeverre de hyperloop daadwerkelijk kans van slagen heeft. Het Amerikaanse bedrijf Virgin Hyperloop, dat werkt aan commercialisering van het systeem, schat dat het systeem in 2027 operationeel zal zijn – vorig jaar maakten twee medewerkers al een testrit. Ook de Europese Unie gelooft in het idee: de Delftse studenten, die inmiddels het bedrijf Hardt Hyperloop zijn begonnen en in Groningen bouwen aan een 3 kilometer lange testbaan, kregen deze maand 15 miljoen euro van de Europese Innovatieraad, onderdeel van de Europese Commissie.

Hyperloopondernemers zien in het systeem vooral een alternatief voor de middellange afstand, zegt De Rooij. “Er wordt gedacht over een Europees netwerk. Dat is milieuvriendelijker dan vliegen: op bovengrondse buizen kun je zonnepanelen plaatsen en de remmen van de pods kunnen energie opwekken.” Economisch gezien is een buis door de Atlantische oceaan minder interessant – dan is vliegen goedkoper.

Blijft de vraag: durven mensen zichzelf wel met duizend kilometer per uur door een buis te laten schieten? De Rooij lacht. Hij moet denken aan de introductie van De Arend, de eerste Nederlandse stoomlocomotief. “Mensen dachten toen dat hun hoofd zou ontploffen door de snelheid”, zegt hij. Die trein kon een maximumsnelheid behalen van 80 kilometer per uur – sneller dan andere voertuigen in die tijd. “We zijn nu 182 jaar verder, maar twijfels over nieuwe technieken zullen altijd blijven bestaan.”

Oud idee

Elon Musk presenteerde het hyperloopconcept zo’n acht jaar geleden, maar heeft daarmee slechts een oud idee afgestoft. Het allereerste idee voor een vervoermiddel op luchtdruk stamt al uit 1799. De Amerikaanse natuurkundige Robert Goddard kwam begin twintigste eeuw met het concrete idee van een vacuümtrein. Het werd ook al in de praktijk gebracht, bijvoorbeeld voor de Dalkey Atmospheric Railway in Ierland. Dat was een trein die werd gekoppeld aan een kleine vacuümbuis. De luchtdruk in die buis perste het voertuig een heuvel op. Het werd geen doorslaand succes: de reguliere stoomtrein kon harder.

Lees ook:

Mens en kat, hop, in volle vaart door de vacuümbuis

Met 170 kilometer per uur raasden twee proefpersonen door een testtraject van de hyperloop in Nevada. Ooit moet die hyperloop grotere groepen passagiers met veel grotere snelheid van A naar B brengen: 1000 kilometer per uur is het streven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden