Chinees Nieuwjaar

In Chinatown Den Haag zijn de leeuwen weer gewekt

Chji Chi Lau danst zaterdag met de rode leeuw. Beeld Inge van Mill

Zaterdag vieren Chinese Nederlanders het Chinees Nieuwjaar en verwelkomen ze het jaar van de Rat. In Den Haag staat alles klaar voor de viering.  

In Chinatown Den Haag staat Chi Chi Lau (33) te midden van leeuwenkoppen, bijbehorende broeken en grote trommels in de winkel van haar ouders. Een rode en oranje leeuwenkop liggen klaar, de rode manen worden geborsteld door Sifu Lam. Leraar Lam, legt Lau uit. Hij is uit Singapore overgevlogen om met de Chinese Nederlanders hier in Den Haag te oefenen voor de leeuwendans die elk jaar tijdens de viering van Chinees Nieuwjaar wordt opgevoerd.

Zaterdag vieren Chinezen dat het jaar van de Rat begint en dat van de Zwijn eindigt. Wat dat betekent is afhankelijk van het Chinese sterrenbeeld. Wie geboren is in een jaar van de Draak zal komend jaar geluk kennen, wie ter wereld kwam in het jaar van het Konijn gaat een uitdagend jaar tegemoet.

De leeuwendans hoort, net als de drakendans, bij de viering van het nieuwe jaar. De leeuwen dwingen voorspoed af en jagen kwade geesten weg. Zaterdag dansen ze langs de winkels in Chinatown, op zoek naar eten. Van winkeliers krijgen ze sla, die de leeuwen opeten en uitspugen om geluk te brengen.

Leeuwen met de ronde monden komen uit het zuiden

Lau wijst naar de verschillende exemplaren in de winkel. De koppen met een iets plattere bek komen uit het noorden van China, de leeuwen met de ronde monden en wat Lau ‘eendenbekken’ noemt uit het zuiden. Onderin de stellingkast staan wat grote ronde trommels, bespannen met runderhuid. Op de grond liggen de vlaggetjes voor de viering klaar.

Lau zal ook meedansen zaterdag. Ze traint de leeuwendans sinds haar zesde. “Ik ging vroeger vijf dagen naar de Nederlandse school, de zesde dag naar de Chinese school en op zondag naar de kungfu-school om te trainen voor de leeuwendans”, vertelt ze. “Vroeger vond ik dat niet echt leuk, natuurlijk. Maar nu ben ik blij dat ik de traditie ken en dat ik die kan doorgeven.”

Lau is behalve leeuwendanser ook organisator van het Chinees Nieuwjaar Festival in Den Haag, een taak die ze heeft overgenomen van haar vader. De voorbereidingen beginnen een half jaar van tevoren, trainingen voor de leeuwendans en drakendans zijn er het hele jaar. Hoewel het festival elk jaar populairder wordt, is het volgens Lau steeds moeilijker om subsidie te krijgen van de gemeente. “Die vindt dat dit iets is wat de Chinese gemeenschap zelf moet betalen.”

Het lijkt een combinatie van dans en acrobatiek

In een leeuw dansen twee personen, het is een sport en kunstvorm die doet denken aan dans en acrobatiek. Dansers springen met een leeuwenkop van bamboe, hout en papier-maché op elkaars schouders of hoofd en er net zo soepel weer af.

Lau laat een filmpje zien van leeuwendansen in China. “Daar wordt het steeds gekker”, zegt ze, terwijl op het schermpje van haar telefoon twee mannen een soort trapeze-act uitvoeren op lange dunnen palen met platte schijven. “In China is het zoiets als voetbal of hockey, een bekende sport.”

Volgens de overlevering heeft elke leeuw zijn eigen karakter: er is bijvoorbeeld een koning en een generaal. “Maar zaterdag gebruiken we die niet”, zegt Lau. “We dansen met rood en oranje: China en Nederland.” Een eigen leeuw heeft ze niet, al voelen veel leeuwen voor haar wel als eigen. “Voor er met een leeuw gedanst mag worden, moeten ze tot leven worden gewekt door al hun zintuigen te borstelen en wakker te maken. Ik heb dat voor veel leeuwen gedaan, die noem ik dan ‘mijn leeuwtjes’.”

Chinezen in Nederland

Volgens het CBS wonen in Nederland 77.648 mensen met een Chinese migratie-achtergrond. De schatting is dat dit ongeveer twee derde is van de totale groep, omdat in deze statistiek niet de Chinezen zitten uit landen als Indonesië en Suriname. Die zijn niet te onderscheiden in de cijfers. De eerste grote groep Chinezen kwam aan het begin van de vorige eeuw naar Nederland. Ze werden geworven als goedkope arbeidskrachten op zee. Toen in 1911 een zeemansstaking uitbrak, werden Chinese zeelui ingehuurd om de staking te breken. Ook in de jaren zestig kwamen veel Chinezen naar Nederland, als arbeidsmigrant en in het kader van gezinshereniging. Sinds 2000 is het overgrote deel van de Chinese migranten student of een hoogopgeleide kennismigrant.

Lees ook:

Het varkensribbetje is hét Chinese Nieuwjaarsvoedsel. Alleen is het dit jaar duur en (misschien) besmet

Een feestmaal mét varkensvlees gaat in de prijzen lopen tijdens Chinees nieuwjaar, later deze maand. Want China heeft de Afrikaanse varkenspest nog niet onder controle. Boeren aan wie de ziekte is voorbijgegaan zijn spekkoper. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden