Interview Tolken

‘Ik was een tolk in Afghanistan. Geen spion.’

Nederland zet tolk Sarajuddin Farhad uit naar Afghanistan, waar hij veertien jaar heeft gewerkt voor de internationale troepen. Beeld Werry Crone

Sarajuddin Farhad werkte jarenlang voor de internationale troepen in Afghanistan en vluchtte in 2015 naar Nederland. 

Sarajuddin Farhad was net klaar met school toen hij begon met tolken voor de Amerikaanse militairen in Afghanistan. Hij spreekt Engels, Dari (Farsi), Pashtu en Urdu en toen militairen in Kaboel vroegen wie er geld wilde verdienen met tolken voor de militairen van de VN-missie ISAF leek hem dat wel wat. “Ik dacht: dan kan ik misschien sparen voor de universiteit”, zegt hij nu. Dat was in 2002. Zeventien jaar later zit Farhad, midden dertig, in een kamer op het AZC in Utrecht. Zijn vrouw en vier kinderen wonen nog in Afghanistan.

Farhad vluchtte in 2015 naar Nederland en is na vier jaar uitgeprocedeerd. In Afghanistan zal hij worden vermoord, daar is hij van overtuigd, maar de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gelooft dat niet.

Verschrikkelijke mensen

Hij werkte tussen 2002 en 2015 voor de internationale troepen in Afghanistan, dat staat niet ter discussie. Hij vertaalde trainingen voor Afghaanse militairen, zat bij gesprekken tussen militairen en Afghaanse hoogwaardigheidsbekleders en tolkte zes jaar lang bij verhoren van opgepakte strijders. “Dat waren verschrikkelijke mensen”, zegt hij. “Soms scholden ze tegen mij, terwijl ik niets fout heb gedaan.” Uit een plastic zak komen de bewijzen voor zijn werk: toegangspasjes voor legerbases, contracten met tussenpersonen voor verschillende werkzaamheden, foto’s van hem met militairen en certificaten met dankwoorden voor zijn werkzaamheden.

“De eerste negen jaren waren oké”, zegt hij, terwijl hij thee zet en noga op een schoteltje legt waar al een stapel kaakjes op ligt. “De laatste vijf jaar werd het echt gevaarlijk.” Hij vertelt hoe een bom afging in zijn konvooi, over de doden die hij zag en hoe hij beschoten werd op de weg tussen Kaboel en Jalalabad.

Geen spion

Wat de IND niet gelooft, is dat Farhad door een machtige commandant van de groepering Jamiaat-i-Islami verantwoordelijk wordt gehouden voor een Amerikaanse aanval op zijn wapendepot in juni 2015. Die vond plaats in zijn thuisprovincie Parwan. “De enige die hij kon verzinnen die contact had met de Amerikanen was ik”, zegt Farhad. “Ik heb het niet gedaan. Ik was een tolk. Geen spion. Daar hebben de Amerikanen andere mensen voor.”

Hij wilde zijn land helemaal niet verlaten, zegt Farhad meermaals, wijzend naar de Afghaanse vlag boven zijn bed. Maar toen hij na een aantal maanden werken op de legerbasis terugkwam bij zijn familie, thuis in Parwan, drongen volgens hem gewapende mannen zijn huis binnen, schreeuwend dat hij een verrader en een spion was.

‘Ga weg uit Afghanistan’

“Ik rende naar boven en kwam via de daken weg”, zegt hij. De IND noemt het ongeloofwaardig dat hij een groep gewapende mannen kon afschudden. “Maar ik ben twee jaar lang bij trainingen geweest voor Afghaanse militairen. Ik weet hoe ik dat moet doen.” Hij vertelt hoe hij ondergedoken zat en na een paar dagen gebeld werd door een neef van de commandant in kwestie, die een goede vriend van hem was. Ze kenden elkaar nog uit hun schooltijd.

“Hij zei tegen mij dat hij mensen over mij had horen praten. Dat ze me wilden ophangen, en wilden laten hangen als voorbeeld voor anderen. Hij zei: ‘Ik zeg dit omdat je mijn beste vriend bent. Ga weg uit Afghanistan’.” Farhad gelooft niet dat de commandant, die volgens hem alleen maar machtiger is geworden, zijn voornemen inmiddels vergeten is.

Lees ook:

Militairen springen in de bres voor Afghaanse tolken 

De militaire vakbonden vinden dat Nederland tolken die in gevaar zijn beter moet beschermen. “Dit zijn mensen die zich hebben ingezet voor onze veiligheid.”

Een haastig vertrek van de Amerikanen brengt Afghanistan in gevaar

De Taliban-delegatie bij het vredesoverleg in Moskou doet vergaande beloften. Er is twijfel over de oprechtheid daarvan. Als de Amerikanen te gehaast vertrekken, zijn de gevaren groot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden