Slachtofferhulp

Iemand die voor je opkomt na een medische misser: het werkt

null Beeld ANP
Beeld ANP

Zeven ziekenhuizen werkten mee aan een proef van het Fonds Slachtofferhulp: ze boden slachtoffers van medische fouten een onafhankelijke ondersteuner aan. Dat helpt, zeggen gedupeerden.

Op slachtoffers van medische missers komt vaak een hoop af: juridisch gedoe, een slechtere gezondheid plus psychische en emotionele problemen. Bij wijze van proef koppelden zeven ziekenhuizen gedupeerden daarom aan een onafhankelijke begeleider van Slachtofferhulp Nederland: hulpverleners die normaal gesproken in actie komen na een ongeval of misdrijf.

Ook wie getroffen wordt door een fout in het ziekenhuis, heeft baat bij dit type hulp, zo blijkt uit een onafhankelijke evaluatie van de proef, die maandag verschijnt. Jaarlijks worden in Nederland tienduizenden mensen slachtoffer van een medische fout, zo stellen de onderzoekers van Bureau Beke. Denk aan een gemiste kankerdiagnose of een fout tijdens een operatie. In ongeveer duizend gevallen per jaar leidt dat tot ernstige gezondheidsschade of overlijden.

De ziekenhuizen boden de ondersteuning aan bij 153 mensen die het slachtoffer waren van medische fouten in deze ernstigste categorie, of hun nabestaanden. Van dat aanbod hebben 47 mensen gebruikgemaakt.

Ondersteuners behartigen de belangen van de patiënt bij het ziekenhuis

Bij die ondersteuner konden ze niet alleen hun hart uitstorten. Hij of zij hielp hen ook op weg naar andere hulpverleners, bemiddelde bij de gemeente voor aanpassingen in huis en behartigde hun belangen bij het ziekenhuis. Dat bleek nodig, want sommige patiënten waren erg ongelukkig met de manier waarop het ziekenhuis hen behandelde.

Zo was er een arts die vragen die een patiënt had opgeschreven stuk voor stuk doorstreepte en daarna het papier in de prullenbak gooide. De arts zei dat hij geen antwoorden kon geven, omdat het onderzoek naar de fout nog liep, zo vertelt een van de ondersteuners in het rapport.

Meestal verliepen de gesprekken tussen arts en patiënt ‘zachter’ als er ondersteuners bij waren, zo is de indruk van de medewerkers van Slachtofferhulp.

22 patiënten stelden het ziekenhuis aansprakelijk

Zij gaven de patiënten of nabestaanden ook informatie over de mogelijkheden om de fout in het ziekenhuis aan te kaarten en koppelden hen aan letselschadeadvocaten. In 22 gevallen stelden de gedupeerden het ziekenhuis aansprakelijk. In zeker twaalf gevallen is de aansprakelijkheid erkend.

Opvallend is dat zowel de zeven ziekenhuizen als de gedupeerden enthousiast zijn over de proef. Na afloop werden 32 deelnemers door onderzoekers van het onafhankelijke Bureau Beke geïnterviewd. Ze voelden zich voelden zich meestal serieus genomen en vonden het prettig een onafhankelijke ondersteuner te hebben die hun belangen behartigde, overzicht hield en over de nodige kennis beschikte.

Ook vijftien geïnterviewde medewerkers klachtenafhandeling en patiëntcontact van de ziekenhuizen zijn blij met de onafhankelijke rol van de ondersteuners van slachtofferhulp en de tijd die zij hadden om met patiënten te spreken.

Sommige ziekenhuizen zien meer schadeclaims na de inzet van ondersteuners

Wel hadden ‘enkele’ ziekenhuizen het idee dat de ondersteuning leidde tot meer schadeclaims, zo blijkt uit het rapport. Omdat het om kleine aantallen gaat, is volgens de onderzoekers niet te zeggen of dat echt komt door de ondersteuning.

De begeleiding ligt nu stil, omdat de proef is afgerond en de financiering afgelopen, maar Fonds Slachtofferhulp, dat de proef bedacht en financierde, wil zo snel mogelijk een grotere proef, bij twintig tot dertig ziekenhuizen. “We gaan ervoor om dat binnen een jaar te regelen”, zegt directeur Ineke Sybesma. “Daar moeten we wel geld voor vinden. Hopelijk kunnen we subsidie krijgen.”

UMC Utrecht, Diakonessenhuis, Dijklander, St. Jansdal, Reinier de Graaf, Spaarne Gasthuis en Tergooi deden mee aan de eerste proef. “Deze zeven hebben hun nek uitgestoken, want medische missers zijn een gevoelig onderwerp”, zegt Sybesma. Toch verwacht ze dat het niet moeilijk zal zijn meer ziekenhuizen te vinden die willen meedoen. “De belangstelling was ook nu al groter, we hebben nee moeten zeggen tegen ziekenhuizen.”

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen noemt de pilot in een reactie ‘veelbelovend’. “We gaan dit met veel belangstelling volgen.”

Lees ook:

Een bloedprop die over het hoofd was gezien, werd de vader van Bart van der Kamp fataal

Bart van der Kamp en zijn moeder kregen begeleiding van slachtofferhulp. Zijn vader overleed door een onopgemerkte bloedprop. ‘Als ze iets beter hadden gekeken, dan was hij er nog geweest.’

Deze kankerpatiënte houdt UMC spiegel voor over medische missers

Een medische misser van het UMC Utrecht kostte Adrienne Cullen het leven. Postuum verscheen het boek dat ze daarover schreef.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden