null Beeld Idris van Heffen
Beeld Idris van Heffen

Testen voor Toegang

Iedereen testen, is dat een alternatief voor 2G?

De ChristenUnie wil gevaccineerden en ongevaccineerden vaker preventief testen. Is dat een alternatief voor een 2G-beleid, dat ongevaccineerden uitsluit?

Marten van de Wier

Het kabinet werkt aan een voorstel om alleen nog gevaccineerde of genezen Nederlanders toe te laten tot horeca en evenementen zonder vaste zitplaats: een 2G-beleid. De ChristenUnie zet daar nu een iedereen-testen-beleid (ook wel 1G genoemd, met de ene G van Getest) tegenover.

Een belangrijk voordeel van dat systeem: het behandelt gevaccineerden en ongevaccineerden gelijk, waar 2G delen van de samenleving afsluit voor ongevaccineerden. Is 1G een haalbaar alternatief?

Frits Rosendaal, hoogleraar epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum, spreekt van ‘een interessante uitruil’. “Ik kan niet goed inschatten wat vanuit gezondheidsoogpunt het beste werkt. Ik denk dat het een alternatief is”, zegt hij.

Gevaccineerden kunnen het virus ook nog steeds oplopen

Even over die ‘uitruil’. Gevaccineerden kunnen het virus nog steeds oplopen en verspreiden, al is de kans kleiner dan bij ongevaccineerden. Door iedereen te testen, haal je er meer besmettingen vooraf uit.

Maar: de sneltesten die op dit moment gebruikt worden voor theater- of horecabezoek voor ongevaccineerden, sporen niet elke infectie op. Ook op een plek waar iedereen vooraf getest is, kunnen dus mensen rondlopen die het virus verspreiden.

Het effect, volgens modelleurs van de TU Delft: als iedereen vooraf wordt getest, raken op een evenement minder mensen besmet dan dat het geval zou zijn met de huidige coronapas of in een 2G-beleid. Maar: omdat er zich ongevaccineerden bevinden onder de gasten, komen er van die kleine groep besmette mensen wel meer in het ziekenhuis terecht. Gevaccineerden worden namelijk minder vaak ernstig ziek.

‘Testen voor Toegang’ gebeurt nu op 700 locaties

Rosendaal zou daarom liefst zien dat bezoekers aan horeca en evenementen alleen binnenkomen als ze gevaccineerd zijn én getest, maar die strenge optie ligt in den Haag niet op tafel.

Een beleid waarin Nederlanders op grote schaal preventief getest moeten worden voor bijvoorbeeld een bezoek aan horeca, theater en museum vraagt om een flinke testcapaciteit.

Het ‘Testen voor Toegang’ van ongevaccineerden gebeurt op dit moment niet bij de GGD, maar via een aparte organisatie die de tests uitbesteed aan 24 commerciële partijen op ruim 700 locaties. Deze Stichting Open Nederland zou ook gevaccineerden kunnen testen, mocht de overheid voor een 1G-beleid kiezen.

Omdat er inmiddels 24 partijen tests afnemen, kan de stichting flexibel inspelen op de vraag, zegt een woordvoerder. Op zaterdag 6 november werden bijvoorbeeld ruim 173.000 testafspraken alleen voor ongevaccineerden ingepland.

‘Liever sneltests op locatie’

In juni, toen nog minder mensen gevaccineerd waren, had de stichting een maximale capaciteit van 400.000 tests per dag – al werd dat aantal nooit gehaald. Er lijkt dus een flinke marge beschikbaar. De woordvoerder van de stichting bevestigt dat er ‘ruimte is voor meer’, maar een aantal wil hij niet noemen.

Mocht 1G worden ingevoerd, dan zou hoogleraar Rosendaal die sneltests liever op locatie afnemen, vlak voor het naar binnen gaan. “Bij grote evenementen is dat zeker mogelijk”, zegt hij. Die afname kort voor toegang biedt een grotere zekerheid dan eentje op afspraak in de 24 uur daarvoor.

Voorlopig is het wel een ‘theoretische discussie’, zegt Rosendaal. Het kabinet hoopt dat er over een kleine drie weken versoepelingen mogelijk zijn, in combinatie met een 2G-beleid. Of de cijfers dat toelaten is de vraag. Misschien zijn er juist strengere maatregelen nodig, stelt Rosendaal, zoals sluiting van de horeca. “Het zou goed kunnen dat ze de hele boel weer moeten stoppen.”

Lees ook:

Het 2G-deurbeleid kan tot minder besmettingen leiden, maar het is niet waterdicht

Het kabinet wil dat ondernemers straks kunnen kiezen voor een 2G-deurbeleid: alleen toegang als je bent gevaccineerd of genezen. Maar ook dat systeem is niet waterdicht.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden