CoronaSchijnveiligheid

Iedere maand een coronatest? Dit zijn de risico’s

Een GGD-medewerker in een coronateststraat krijgt een boeket chrysanten overhandigd als bedankje voor het werk.Beeld ANP

Hugo de Jonge wil dat iedereen zich vanaf maart maandelijks kan laten testen. Maar er waren toch bezwaren tegen dat testen zonder klachten?

Massaal testen: de een ziet het als de mogelijkheid weer meer mogelijk te maken, de ander ziet vooral risico’s. Toch wil minister Hugo de Jonge van volksgezondheid naar een samenleving waarin iedere Nederlander zich ongeveer een keer per maand kan laten testen op corona, ook zonder klachten. De Jonge denkt dat daarvoor maandelijks 10 miljoen test nodig zijn, zo schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Het Outbreak Management Team (OMT) moet nog met een advies komen over het plan om massaal preventief te testen, maar dat heeft De Jonge niet afgewacht. In het verleden lieten onder anderen Jaap van Dissel van het RIVM, OMT-lid en arts-microbioloog Marc Bonten en GGD-voorzitter André Rouvoet zich kritisch uit over het testen van mensen zonder klachten. Van Dissel noemde preventief testen in februari in NRC ‘niet doelmatig’. “De vraag is of je daar je mankracht en middelen aan wil besteden.”

Op dit moment kunnen mensen zonder klachten zich niet laten testen, behalve in een commerciële teststraat. De Jonge wil in drie stappen het aantal tests opschroeven. In december kunnen mensen die een melding krijgen via de app CoronaMelder of opduiken in het bron- en contactonderzoek, zich laten testen, ook als ze zelf geen klachten hebben. Dat gebeurt op dag vijf na hun laatste contact met iemand die corona heeft. Na half januari hoopt De Jonge ook reizigers uit het buitenland te gaan testen, op dag vijf na hun terugkeer.

Vanaf maart wil De Jonge naar de situatie dat iedereen zich maandelijks kan laten testen. Er zijn dan in de teststraten 175.000 tests per dag nodig. Dat is niet genoeg: De Jonge streeft naar het dubbele.

Daarom wil hij dat werkgevers in de zorg, onderwijs en kinderopvang zelf hun medewerkers kunnen laten testen via sneltests. Ondernemers kunnen hun klanten testen. En er zou een thuistest op de markt moeten zijn. Met een negatieve test zou je dan toegang kunnen krijgen tot evenementen. De Jonge hoopt erop dat sneltests de komende maanden betrouwbaar genoeg blijken voor gebruik bij mensen zonder klachten.

Baat het niet, dan schaadt het wel

Een van de belangrijkste bezwaren tegen testen zonder klachten: een test geeft schijnveiligheid. Iemand zonder klachten die vandaag negatief test, kan morgen of overmorgen alsnog positief blijken.

“Baat het niet, dan schaadt het wel”, zei Rouvoet daarover eerder in Trouw.  Hij vreesde toen dat mensen een negatieve test gebruiken als legitimatie om zich niet aan de maatregelen te houden. Stel dat mensen na een test de verjaardag vieren van een kwetsbare opa en oma, of zich niet houden aan de anderhalvemeterregel. Dan zou massaal testen juist kunnen bijdragen aan verspreiding van het virus.

Een ander nadeel: als je massaal laat testen, neemt ook het aantal mensen toe dat ten onrechte positief test, en dus ten onrechte in quarantaine moet. Zeker in periodes dat weinig mensen daadwerkelijk corona hebben - en hopelijk zitten we dit voorjaar weer op dat lage niveau - zal de groep fout-positieve uitslagen relatief groot worden.

Marc Bonten reageerde in september op een artikel in NRC over die fout-positieven. “Uitstekend uitgelegd wat de consequenties zijn van testen zonder symptomen. Niet doen!”, schreef hij op Twitter.

Lees ook:

Positief getest, maar toch geen corona: hoe erg is dat?

Het is een bekend statistisch probleem: bij veel testen op een zeldzame aandoening krijgen veel mensen ten onrechte een positieve uitslag. Dat speelt nu ook bij corona.

GGD’en: Testen zonder klachten werkt averechts

GGD-voorman André Rouvoet vreest dat de teststraat op Schiphol ervoor zorgt dat in het hele land mensen zonder klachten zich sneller laten testen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden