AstraZeneca

Huisartsen worden platgebeld om onrust over AstraZeneca-vaccin, daar heeft de reguliere zorg last van

null Beeld ANP
Beeld ANP

Huisartsenpraktijken worden telefonisch overstelpt met vragen over het AstraZeneca-vaccin. Hierdoor komen patiënten met andere zorgvragen minder snel aan de beurt.

Huisartsen door het hele land zijn tijdens het paasweekend platgebeld door bezorgde mensen nadat het ministerie van VWS een gedeeltelijke stop op het AstraZeneca-vaccin aankondigde. Door de vele vaccin-vragen hebben ze minder tijd om andere zorgvragen te beantwoorden, zegt een woordvoerder van huisartsenfederatie LHV. “Dat drukt ook op de reguliere zorg.”

Sinds vrijdag ligt het prikken voor zestigminners met het AstraZenecavaccin in Nederland stil. Het ministerie besloot hiertoe nadat vijf Nederlandse vrouwen last hadden gekregen van een zeldzame combinatie van bloedstolsels (trombose) en een laag aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) kort na het ontvangen van het AstraZenecavaccin. Eerder kregen ook enkele tientallen andere mensen in Europa hier last van.

Vanwege het mogelijke tromboserisico krijgen onder anderen zestigminners met obesitas en mensen met het syndroom van Down voorlopig geen AstraZeneca-vaccin toegediend. Ook voor niet-mobiele, thuiswonende zestigminners, die voorheen thuis geprikt werden door de huisarts, ligt het vaccineren tijdelijk stil.

Onduidelijkheid alom

Maar volgens de huisartsenfederatie is daar nog veel onduidelijkheid over. “Veel mensen vragen zich af: gaat mijn prik nog wel door en wanneer dan?”, zegt een LHV-woordvoerder. “Ook zijn er vragen over de veiligheid van het AstraZenecavaccin en de toekomstige vaccinatiestrategie.”

Het nieuws over het vaccin levert ‘verwarring en onrust’ op, beaamt praktijkmanager Els te Loo van huisartsenmaatschap Duiven. Ze schat dat 70 tot 80 procent van de belletjes naar de praktijk momenteel over de vaccinaties gaat. “Ze aarzelen of het nog wel verstandig is de prik te halen”, vertelt ze. “Ook vragen sommigen of ze een ander vaccin mogen krijgen, in plaats van AstraZeneca.”

Door de vele belletjes houden de huisartsen minder tijd over voor patiënten met andere vragen, zegt Te Loo. “Wie vanochtend om half negen belde, kon pas om elf uur door de assistent worden teruggebeld.” Daardoor moeten patiënten met andere zorgvragen een stuk langer wachten op hulp. “Gelukkig hebben we een spoedlijn, dus als er echt iets urgents is, gaat die patiënt altijd voor. Maar de druk op de praktijk wordt vanwege het vaccin een stuk groter.”

“Ik ben per dag wel drie kwartier tot een uur bezig met het beantwoorden van vragen”, beaamt doktersassistent Kimberly van Viegen van huisartsenpraktijk de Fonteijn in Culemborg. Zo vragen veel mensen of ze eerder dan gepland terechtkunnen voor een prik. “Het beeld heerst dat er vanwege de stop meer dan genoeg vaccins beschikbaar zijn bij huisartsen”, zegt Van Viegen. “Maar dat klopt niet.”

Speciaal mailadres

Vanwege de drukte maakte de praktijk een speciaal mailadres aan voor coronavragen. ‘Lopendebandwerk’ noemt Van Viegen het. “Ik ben de hele dag door vragen aan het beantwoorden. En veel mensen negeren het mailadres en bellen alsnog.”

Volgens de huisartsen is bij patiënten niet altijd bekend dat losse praktijken niet over landelijk coronabeleid gaan. “Veel mensen vragen ons: waarom krijg ik het AstraZenecavaccin en mag ik geen andere?”, zegt doktersassistent Van Viegen. “Of: waarom kom ik nog niet in aanmerking voor een vaccin? Iedere keer moeten wij weer de discussie aangaan en uitleggen dat wij geen invloed hebben op de prikstrategie.” Te Loo beaamt dat. “Sommige zestigminners vragen: ook al mag het niet, geef mij toch maar een vaccin.”

De huidige prikstop met het AstraZenecavaccin geldt alleen voor zestigminners: het vaccineren van 60- en 64-jarigen gaat nog wel door. Momenteel worden mensen in Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland en Gelderland geprikt. In het zuiden is dat afgerond, de rest van het land is binnenkort aan de beurt.

EMA komt met oordeel

Woensdagavond komt het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) met een oordeel over een mogelijk verband tussen de klachten en het AstraZenecavaccin, meldde Eurocommissaris Stella Kyriakides (volksgezondheid). Op basis van dat oordeel besluit het ministerie of het prikken van zestigminners met het AstraZenecavaccin kan worden hervat.

Dinsdag zei Marco Cavaleri, hoofd vaccinatiestrategie van het EMA, dat er inderdaad een verband bestaat tussen het AstraZenecavaccin en de zeldzame combinatie van bloedstolsels en een laag aantal bloedplaatjes. “Maar wat deze reactie precies veroorzaakt, dat weten we nog niet.” Volgens Cavaleri zijn de voordelen van het vaccin nog altijd groter dan de risico’s.

Lees ook:

Nederland en AstraZeneca: het wordt hoe dan ook een ongelukkig huwelijk

Nu het kabinet opnieuw de inenting met AstraZeneca stillegt, doemt het scenario op om maar helemaal te stoppen met dit vaccin. Kan Nederland wel zonder die miljoenen doses?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden