Reportage Herdenking MH17

‘Hopelijk komen ook jullie koppies weer overeind’

Nabestaanden leggen zonnebloemen neer bij het MH17-monument, vijf jaar na de ramp met het vliegtuig van Malaysia Airlines. Beeld ANP

Hilversum werd zwaar getroffen door de ramp met vlucht MH17. Woensdag herdacht de stad zijn vijftien slachtoffers.

Op deze zonnige ochtend hebben zo’n tweehonderd mensen verzameld bij het MH17-monument in het Hilversumse Dudokpark. Velen dragen een zonnebloem bij zich, het symbool voor de ramp met het toestel dat woensdag precies vijf jaar geleden boven Oekraïne werd neergeschoten en in een veld met zonnebloemen terechtkwam. Het monument bestaat ook uit vijftien bronzen bloemen, voor elk slachtoffer één. Hun namen zijn in de bank ernaast gegraveerd. Voor de gelegenheid bloeien er ook echte zonnebloemen die zijn opgekweekt uit Oekraïense zaadjes.

Pastoor Jules Dresmé, die zich de afgelopen vijf jaar bijzonder om de nabestaanden heeft bekommerd, trekt in zijn herdenkingsrede de symboliek van de zonnebloemen door. Vijf jaar is een lange tijd, zegt hij. “Normaal is een lustrum om te vieren, maar voor jullie nabestaanden is het daarvoor nog te dichtbij. Alsof het gisteren is gebeurd. Tegelijk hebben jullie dagen doorgemaakt waar maar geen einde aan leek te komen. Ik hoop dat jullie na deze duistere periode ook weer het licht gaan zien. En dat net als bij deze zonnebloemen waarvan de koppies omhoog komen als de zon gaat schijnen, ook jullie koppies weer overeind komen.”

Pareltjes van Sandra

De moeder van Sandra Martens is nog niet zo ver. Haar dochter, haar schoonzoon en drie kleinzonen kwamen om. Mevrouw Martens was eerst van plan een gedicht voor te dragen, maar bedacht toen dat ze de herinnering aan de slachtoffers levend moest houden. Daarom vertelt ze over de korte notities die Sandra, een lerares, maakte over haar leerlingen. “Pareltjes noemde Sandra die briefjes”, zegt ze met een stem die op breken staat. “Over een jongetje dat ze extra aandacht geeft omdat hij geen Nederlands spreekt en daardoor de aansluiting met de groep mist. Of het jongetje dat haar bekent dat hij zo veel van haar houdt dat hij bij zijn juf wil komen wonen. Maar je ouders dan? Die komen dan ook bij jou.”

Marlou Bours (55) is naar het Dudokpark gekomen om haar vriendin Tina Mastenbroek te herdenken. Ze was docent Nederlands aan het Roland Holst College in Hilversum en zat samen met haar man Erik van Heijningen en haar zoon Zeger in de MH17. Zeger zat bij de dochter van Bours op de basisschool. Samen met andere moeders uit die klas is er sinds 2002 een vriendinnengroepje van elf moeders ontstaan. “Sindsdien eten we twee keer per jaar samen. Na Tina's dood steken we iedere keer als we bijeen komen een kaarsje voor haar op en halen we herinneringen aan.”

De herdenking heeft ook iets ongemakkelijks, zegt ze. “Een paar jaar voor de ramp is een gezin uit Hilversum op de snelweg verongelukt. Voor die vier doden komt niemand meer bijeen.” Toch is het goed dat de MH17 herdacht wordt. “We moeten er regelmatig bij stilstaan dat dit is gebeurd. Opdat de slachtoffers niet vergeten worden.”

Dat zal haar bij Tina Mastenbroek niet snel gebeuren. “Op weg naar mijn werk fiets ik altijd langs haar huis. Ze was een ontzettend lieve vrouw. Als ik ergens mee zat, zei ze vaak, kon ik altijd bij haar terecht.”

‘Schandelijke daad’

De nationale herdenking van de vliegramp vond woensdagmiddag plaats bij Monument MH17 in Vijfhuizen. Bij het herdenkingsbos werden de namen van de 298 slachtoffers, onder wie 196 Nederlanders, voorgelezen. Premier Mark Rutte en voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 hielden een toespraak.

In aanwezigheid van 1200 nabestaanden en betrokkenen bij de afwikkeling van de ramp sprak Rutte over “een schandelijke daad die 298 onschuldige mensen uit het leven heeft weggerukt”. De premier hekelde de desinformatie die Rusland verspreidt over het neerschieten van het vliegtuig: “Flagrante leugens en doelbewuste fluistercampagnes mogen het nooit winnen van de onloochenbare feiten.”

De aankondiging van de rechtszaak die volgend jaar maart over de MH17-ramp begint, is volgens hem een nieuwe en belangrijke stap. “De weg naar gerechtigheid loopt via vasthoudendheid en eensgezindheid, via zelfbeheersing en gecontroleerde emotie”, zei de premier.

Lees ook:

Waarom de MH17 voor Loes en Robbert van Heijningen nog altijd onvoltooid verleden tijd is

‘Rouwen maakt dat je als een klepel heen en weer slingert van de verdrietfase naar de doorlevenfase’

Het Kremlin zal de gevolgen van MH17 nog jaren voelen

Op het eerste gezicht lijkt Rusland weg te komen met zijn rol in de vliegramp, vandaag vijf jaar geleden. Maar MH17 raakt Rusland wel degelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden