Jeugdzorg

Hoogleraar Annemiek Harder: ‘Geld gaat naar lichte zorg, het kwetsbaarste kind is de dupe’

Annemiek Harder

Het gaat slecht met de grote jeugdzorgaanbieders. Gemeenten investeren in preventie en lichte zorg in plaats van in complexere zorg die grotere instellingen aanbieden, zegt hoogleraar Annemiek Harder.

Vooral kleine jeugdzorgaanbieders gaat het met winsten van gemiddeld 35 procent voor de wind, blijkt uit onderzoek van Jeugdzorg Nederland. Met de grote jeugdzorgorganisaties gaat het slecht. Annemiek Harder, bijzonder hoogleraar wetenschappelijk onderbouwde jeugdzorg aan de Erasmus Universiteit, reageert.

Hoe erg is het als grote jeugdzorgaanbieders omvallen?

“Met name voor kinderen met problemen thuis, die niet bij hun ouders kunnen blijven wonen, valt zorg weg als grote aanbieders omvallen. Vaak zijn dit kinderen die op verschillende vlakken ondersteuning nodig hebben. Als bijvoorbeeld een woongroep sluit, is het maar de vraag of zij ergens anders terechtkunnen, omdat deze hulp vrij kostbaar is.

“Gemeenten hebben vooral op de 5 tot 10 procent meest complexe jeugdzorg bezuinigd. Daardoor is het een groot risico voor instellingen om die hulp te bieden. Steeds vaker zie je dat gemeenten plaatsing in een instelling niet nodig vinden, en kiezen voor een ander type hulp, eigenlijk bedoeld voor een lichtere problematiek. Ze investeren in wijkteams of preventieve programma’s op scholen, die dan worden uitgevoerd door kleinere aanbieders. Denk aan een assertiviteitstraining.”

En, werkt dat?

“Ik vraag me af of je zo de doelgroep bereikt die te maken krijgt met meerdere complexe problemen. Het aantal woonvoorzieningen voor jongeren is de afgelopen jaren afgenomen. Ik vraag me af of dat wenselijk is. Een deel van die groep verdwijnt nu uit beeld. De dakloosheid onder jongeren stijgt, het zou mij niet verbazen als dat hiermee te maken heeft. We moeten realistisch zijn over wat er mogelijk is met preventie.”

Volgens Jeugdzorg Nederland betalen gemeenten vaak hetzelfde tarief voor eenvoudige en complexe hulp. Wat vindt u daarvan?

“Dat vind ik niet logisch. Waarom zou je je dan nog inspannen voor complexere zorg? Dat is een recept voor verlies. Nu zie je dat bij de systeemaanbieders ook idealisme een belangrijke rol speelt. Maar als je financieel in zwaar weer zit, ga je toch kijken op welke doelgroep je je richt, en of dat niet moet veranderen. 24-uurshulp aan een kind met ernstige problemen is per definitie duurder dan ambulante hulp buiten een instelling. Als nieuwe aanbieder is het natuurlijk logisch dat je je gaat richten op lichte problematiek. Dan boek je op korte termijn resultaat. Maar zo wordt de hulp aan de meest complexe doelgroep alleen maar afgebouwd.”

Is het verkeerd om complexe jeugdzorg over te laten aan de markt?

“Als de marktwerking deze uitwerking heeft, dan moeten we daar zeker van afstappen. De doelgroep die de zorg zo hard nodig heeft, de groep waar ik me ook mee bezighoud, is echt de dupe van het systeem.”

Lees ook:

Belangrijke jeugdzorgorganisaties staan op omvallen, terwijl kleine aanbieders grote winst boeken 

Terwijl nieuwe, kleine aanbieders het prima doen, staan vele van de belangrijkste jeugdzorgorganisaties op omvallen, blijkt uit onderzoek.

Goede jeugdzorg? Elke gemeente heeft zo zijn eigen idee

De jeugdzorg is te versnipperd geraakt, stelt minister De Jonge. Hoe komt dat, en wat zijn de gevolgen? Limburg als voorbeeld van hoe gemeenten uit elkaar drijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden