Volksgezondheid

Hof geeft kippenboeren ongelijk in fipronilschandaal, overheid niet aansprakelijk voor financiële schade

null Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Beeld Hollandse Hoogte / AFP

De overheid heeft niet onrechtmatig gehandeld in de fipronilaffaire van 2017 en is niet aansprakelijk voor financiële schade van kippenboeren. Tot die conclusie komt het gerechtshof in Den Haag. Alle eisen van ruim 100 pluimveehouders en brancheorganisatie LTO zijn afgewezen.

Veel Nederlandse eieren bleken destijds een kleine hoeveelheid van de chemische stof fipronil te bevatten. Toen dat uitkwam, belandde de sector in een crisis. Supermarkten moesten eieren uit de schappen halen, pluimveebedrijven moesten op slot. De fipronil bleek in een middel te zitten dat twee ondernemers uit Barneveld op grote schaal in stallen hadden gespoten om bloedluis te bestrijden.

Fipronil kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Daarom mag het boven bepaalde concentraties niet in voedsel belanden. De stof bleek ook nog lang in het lijf van kippen te blijven. Veel pluimveehouders zagen zich genoodzaakt hun dieren te laten doden.

‘Pluimveehouders zijn primair verantwoordelijk’

De eisers in de zaak menen dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) eerder had moeten ingrijpen en had moeten waarschuwen. In navolging van de rechtbank is het hof dat niet met hen eens. “De NVWA is er niet om de economische belangen van pluimveehouders te dienen”, oordelen de rechters. “De pluimveehouders zijn primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van de door hen geproduceerde eieren.”

Bij de NVWA waren eind 2016 al signalen binnengekomen over het bedrijf ChickFriend, dat het bestrijdingsmiddel met fipronil gebruikte. De toezichthouder begon een strafrechtelijk onderzoek, zonder alarm te slaan. “Die weg was langzamer dan de bestuursrechtelijke weg”, stelt het hof. De rechters concluderen dat de NVWA het zo mocht aanpakken, omdat de overschrijding van de wettelijke norm ‘op zichzelf niet betekent dat er een acuut gevaar is voor de volksgezondheid’.

Fipronil is giftig, maar de concentratie die in levensmiddelen terecht mag komen, ligt veel lager dan de concentratie waarvan wetenschappelijk is vastgesteld dat die schadelijk is. Daarom hoefde de NVWA ChickFriend niet direct stil te leggen. ANP

Teleurstellend

“Deze uitspraak is teleurstellend”, reageert Kees de Jong, voorzitter Pluimveehouderij bij LTO. “Het is belangrijk erop te kunnen vertrouwen dat onze toezichthouder in actie komt als daar reden toe is”, zegt hij. “Tegelijkertijd willen veel pluimveehouders dit boek nu voor eens en altijd sluiten.”

De rechtbank in Arnhem heeft vorig jaar in een civiele zaak bepaald dat de bloedluisbestrijders aansprakelijk zijn voor financiële schade. De twee verdachten komen volgende week voor de rechter, voor het in gevaar brengen van de volksgezondheid.

Lees ook:

Fipronil-sjoemelaars moeten schade pluimveehouders vergoeden

De ondernemers die in 2017 de pluimveesector in een diepe crisis stortten door stallen schoon te maken met het verboden middel fipronil, zijn aansprakelijk voor de miljoenenshttps://www.trouw.nl/nieuws/fipronil-sjoemelaars-moeten-schade-pluimveehouders-vergoeden~b440ad20/chade van pluimveehouders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden