Ziekenhuizen

Hoera, een nieuwe cao, maar kunnen de ziekenhuizen dat wel betalen?

Landelijk staakten in november 119 ziekenhuizen en 150.000 zorgmedewerkers, zoals hier in het Catharina Ziekenhuis in EindhovenBeeld Maikel Samuels

Ziekenhuizen vragen opnieuw om extra geld, anders dreigen zij in de problemen te komen door de nieuwe cao.

Hoera, een nieuwe cao, juichten vakbonden en ziekenhuismedewerkers afgelopen weekeinde. Alleen de leden moeten nog akkoord gaan, zeggen vakbonden. Dat lijkt een formaliteit. Nu moeten ook bij de werkgevers de ongeveer honderd leden nog akkoord gaan. Dat is allerminst een formaliteit. Om de nieuwe cao te betalen, hebben zij 210 miljoen euro extra nodig, zegt de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ).

Komende donderdag stemmen de ziekenhuizen, revalidatiecentra en andere klinieken over het akkoord dat vakbonden en de NVZ na moeizame onderhandelingen sloten. Er komt 8 procent loon bij, de onregelmatigheidstoeslag gaat omhoog, net als stagevergoedingen. Daarnaast zijn er andere afspraken die zorgen voor hoger loon en minder werkdruk. Al met al zorgt dat voor een dure cao in een sector waar diverse ziekenhuizen toch al moeite hebben om zich staande te houden.

Een zware dobber

NVZ-voorzitter Ad Melkert zegt de stemming niet te vrezen, maar zeker over de uitkomst is hij niet. “Ik heb er alle begrip voor dat er donderdag ziekenhuizen zullen zijn die zeggen: ja maar het wordt voor ons een hele zware dobber om dit financieel rond te krijgen”, zegt hij. “Ziekenhuizen mogen niet in de financiële problemen komen. Dat is de ondergrens. Daarnaast mogen door dit akkoord ook noodzakelijke investeringen in ICT niet verder in het gedrang komen.”

Om dat te voorkomen, hebben de ziekenhuizen hulp van anderen nodig, zegt Melkert. Daarbij doelt hij op zorgverzekeraars en de overheid. Met die partijen is namelijk afgesproken dat de ziekenhuiszorg moet hervormen. Zo moet het aantal ingrepen dat niet per se noodzakelijk is omlaag en moeten ziekenhuizen hun zorg verplaatsen naar huisarts of thuiszorg. Dat is op langere termijn goedkoper. Maar op korte termijn kost dat geld. Want gemotiveerd en goed opgeleid personeel is de spil in deze verandering, stelt Melkert. “Dat daar iets extra’s voor nodig is, is een nieuw feit dat niet kan worden genegeerd.”

Ad Melkert, NVZ-voorzitter in gesprek met ziekenhuispersoneel op het Jaarbeursplein tijdens de landelijke ziekenhuisstaking.Beeld ANP

Eerder dit jaar gebeurde dat wel met een oproep van Melkert om ziekenhuizen een extra financiële impuls te geven van 200 miljoen euro. Toen was er nog geen cao-akkoord. Stel nu dat verzekeraars en overheid zeggen: er komt geen cent bij, dan zitten ziekenhuizen met een cao die zij nauwelijks kunnen betalen. “Dat is een risico”, erkent Melkert. “Maar iedereen heeft de afgelopen maanden kunnen zien dat het water het ziekenhuispersoneel tot aan de lippen staat. Wij zijn er als samenleving verantwoordelijk voor om daar een antwoord op te vinden.” Oftewel: het is mooi dat zoveel mensen de aflopen tijd sympathiseerden met ziekenhuispersoneel, maar dan moeten zij ook bereid zijn iets meer te betalen. Hetzij via een hogere premie of via belastingen.

‘Daar heb ik buikpijn van’

Zelf heeft Melkert een dubbel gevoel bij het akkoord. “Het was nodig omdat we niet zonder gemotiveerd personeel kunnen dat zich gewaardeerd voelt. Aan de andere kant, als ziekenhuisbestuurders zijn we ook verantwoordelijk om de financiën rond te krijgen. Daar heb ik wel buikpijn van. Er zal hard gewerkt moeten worden op weg naar contractbesprekingen met verzekeraars.”

Bij de vakbonden leven de dubbele gevoelens die Melkert heeft niet. Zij zijn vooral blij met het pakket, dat door hogere onregelmatigheidstoeslagen voor ongeveer de helft van het personeel neerkomt op een loonsverhoging van ruim 10 procent. Daarbij gaat de nieuwe cao eerder in. Niet in januari volgend jaar, maar in april dit jaar. Een dubbel winstpunt voor de bonden, want dat betekent sneller een hoger loon en eerder onderhandelen over een nieuwe cao met opnieuw hogere lonen.

Lees ook:

Bonden en werkgevers akkoord over nieuwe cao personeel ziekenhuizen

In het akkoord, dat is gesloten na maandenlange acties bij ziekenhuizen, zijn volgens vakbond FNV twee structurele loonsverhogingen afgesproken van in totaal acht procent. Het personeel krijgt er per 1 januari 2020 vijf procent bij, per 1 januari 2021 stijgen de lonen nog eens met drie procent.

Kies voor je mensen en geef ziekenhuismedewerkers wat ze verdienen

Werkgevers in ziekenhuizen leggen de bal ten onrechte bij de overheid in het conflict om beter werk en loon, zegt Elise Merlijn, FNV-onderhandelaar voor de cao ziekenhuizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden